1989 Türkiye yerel seçimleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
1989 Türkiye yerel seçimleri
Türkiye
← 1984 26 Mart 1989 (33 yıl önce) (1989-03-26) 1994 →
Katılım azalış %78,09

  Birinci parti İkinci parti Üçüncü parti
  Demirel.jpg Turgut Özal as Turkish Prime Minister.jpg
Lider Erdal İnönü Süleyman Demirel Turgut Özal
Parti Sosyaldemokrat Halkçı Parti Doğru Yol Partisi Anavatan Partisi
Son seçim Yeni Parti %13,25 %41,52
Aldığı oy 6.354.252 5.565.776 4.828.164
Oran %28,69 %25,13 %21,80
Değişim Yeni Parti artış11,88 azalış19,72

  Dördüncü parti Beşinci parti Altıncı parti
  Necmettin Erbakan.jpg Bülent Ecevit-Davos 2000 cropped.jpg
Lider Necmettin Erbakan Bülent Ecevit Alparslan Türkeş
Parti Refah Partisi Demokratik Sol Parti Milliyetçi Çalışma Partisi
Son seçim % 4,40 Yeni Parti Yeni Parti
Aldığı oy 2.170.431 1.998.819 916.405
Oran % 9,80 % 9,03 % 4,14
Değişim artış5,40 Yeni Parti Yeni Parti

1989 Yerel seçim.png
  Anavatan Partisi (ANAP)
  Bağımsız
Oy dağılımı
SHP
  
%28.69
DYP
  
%25.13
ANAP
  
%21.80
RP
  
%9.80
DSP
  
%9.03
MÇP
  
%4.14
Diğer
  
%1.41
1989 yerel seçimler ilçe sonuçları

1989 Türkiye yerel seçimleri, 26 Mart 1989 günü yapılmıştır. Toplam 7 siyasi partinin katıldığı seçimlerde, il Genel Meclisi seçimleri baz alındığında % 28.7 oy alan Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) birinci parti olmuştur. 1984 yerel seçimleriyle karşılaştırıldığında oyları yaklaşık 20 puan gerileyen iktidardaki Anavatan Partisi (ANAP), SHP ve Doğru Yol Partisi'nin (DYP) ardından üçüncü oldu.

SHP, başta İstanbul, Ankara ve İzmir olmak üzere 39 ilin belediye başkanlıklarını kazandı. Bunu 16 ille DYP, 5 ille Refah Partisi, üçer ille (Bitlis, Elazığ, Erzincan, Hakkâri, Malatya, Yozgat) ANAP ile MÇP ve 1 ilde (Tunceli) bağımsız aday izledi.[1]

111'i 1987'de ilçe olan toplam 115 yerleşim biriminde 42'sinde ANAP, 37'sinde SHP, 30'unda DYP, 4'ünde RP adayları belediye başkanı seçilirken bir ilçede seçimi MÇP, diğer bir ilçede ise seçimi bağımsız aday kazandı.[2]

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

İl Genel Meclisi oy oranları[değiştir | kaynağı değiştir]

1989 genel seçimleri il genel meclisi sonuçları:[3]

Toplam Sandık 105.317
Kayıtlı seçmen sayısı 28.077.317
Oy kullanan seçmen sayısı 22.877.723
Katılım Oranı (%) 81,5
Geçerli oy sayısı 22.147.749
Geçersiz oy sayısı 729.974
İl genel meclisleri üyesi
Parti Genel başkanı Aldığı oy sayısı Aldığı oy oranı +/–
Sosyaldemokrat Halkçı Parti Erdal İnönü 6.354.888 % 28,7
Doğru Yol Partisi Süleyman Demirel 5.565.657 % 25,1 artış 11,9
Anavatan Partisi Turgut Özal 4.828.871 % 21,8 azalış 19,7
Refah Partisi Necmettin Erbakan 2.170.365 % 9,8 artış 5,40
Demokratik Sol Parti Bülent Ecevit 1.998.897 % 9,0
Milliyetçi Çalışma Partisi Alparslan Türkeş 916.436 % 4,1
Islahatçı Demokrasi Partisi Aykut Edibali 208.775 % 1,0
Bağımsızlar 103.860 % 0,5 azalış 1,1
Toplam 22.147.749 % 100,00

Belediye başkanlıkları seçimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Parti Aldığı oy sayısı Aldığı oy oranı Belediye başkanlığı
sayısı
Sosyaldemokrat Halkçı Parti 4.402.173 % 32,76 652
Anavatan Partisi 3.190.396 % 23,74 570
Doğru Yol Partisi 3.155.694 % 23,48 550
Refah Partisi 1.174.454 % 8,74 74
Demokratik Sol Parti 868.027 % 6,46 37
Milliyetçi Çalışma Partisi 405.944 % 3,02 24
Bağımsızlar 175.188 % 1,30 70
Islahatçı Demokrasi Partisi 67.591 % 0,50 7
Toplam[4] % 100,00 1.984

Büyükşehir Belediye Başkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehir Başkan Parti
Adana Selahattin Çolak Sosyaldemokrat Halkçı Parti
Ankara Murat Karayalçın
Bursa Teoman Özalp Doğru Yol Partisi
Gaziantep Celal Doğan Sosyaldemokrat Halkçı Parti
İstanbul Nurettin Sözen
İzmir Yüksel Çakmur
Kayseri Niyazi Bahçecioğlu
Konya Halil Ürün Refah Partisi

İl Belediye Başkanlıkları[değiştir | kaynağı değiştir]

İl Parti
Adıyaman SHP
Afyonkarahisar DYP
Ağrı SHP
Amasya DYP
Antalya
Artvin SHP
Aydın DYP
Balıkesir
Bilecik SHP
Bingöl
Bitlis ANAP
Bolu SHP
Burdur
Çanakkale
Çankırı DYP
Çorum SHP
Denizli
Diyarbakır
Edirne
Elazığ MÇP
Erzincan
Erzurum DYP
 
İl Parti
Eskişehir SHP
Giresun
Gümüşhane DYP
Hakkâri ANAP
Hatay SHP
Isparta DYP
İçel (Mersin) SHP
Kars
Kastamonu
Kırklareli
Kırşehir
Kocaeli
Kütahya DYP
Malatya ANAP
Manisa DYP
Kahramanmaraş RP
Mardin SHP
Muğla
Muş DYP
Nevşehir
Niğde SHP
Ordu
 
İl Parti
Rize DYP
Sakarya SHP
Samsun
Siirt
Sinop
Sivas RP
Tekirdağ SHP
Tokat DYP
Trabzon SHP
Tunceli BĞMSZ
Şanlıurfa RP
Uşak SHP
Van RP
Yozgat MÇP
Zonguldak SHP

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ [1] 19 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi./[2]5 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  2. ^ Milliyet Gazetesi, 29.03.1989, sf. 14
  3. ^ "Mahalli İdareler Seçimi Sonuçları" (PDF). 10 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2022. 
  4. ^ "1989 Belediye Başkanlığı Seçimi - Yerelnet". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2016.