Yeni Türkiye Partisi (1961)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Yeni Türkiye Partisi
Kısaltma YTP
Kurucu Ekrem Alican
Kuruluş tarihi 1961
Kapanış tarihi 1973
Öncülü Demokrat Parti
İdeoloji Liberalizm
Siyasi pozisyon Merkez sağ

Yeni Türkiye Partisi (YTP), 1961 ile 1973 arasında Türkiye'de faaliyet göstermiş siyasi parti.

27 Mayıs 1960 Darbesi'nden sonra Demokrat Parti'nin kapatılmasıyla siyasi yaşamda doğan boşluğu doldurmak üzere 13 Şubat 1961'de kuruldu. Kurucuları ve yöneticileri arasında İrfan Aksu, Yusuf Azizoğlu, Raif Aybar gibi ilk dönem DP'lilerin de yer aldığı partinin siyasi kadrosu, geçmişte Celal Bayar-Adnan Menderes çizgisine karşı çıkan DP'nin merkez kanadını temsil ediyordu. Genel başkanlığına Milli Birlik Komitesi yönetiminde maliye bakanlığı yapmış olan Ekrem Alican getirildi. Aynı dönemde DP'nin mirasçısı olarak ortaya çıkan Adalet Partisi'ne (AP) karşı askeri yönetimden destek gören YTP'nin programı, gerek siyasi açıdan, gerekse iktisat politikası açısından liberal nitelikteydi. Temelde AP'ninkinden çok farklı olmayan programda, 27 Mayıs'ın DP'li seçmene karşı değil, DP yöneticilerine karşı yapıldığına dikkat çekiliyordu.

YTP 15 Ekim 1961'deki milletvekili genel seçimlerinde oyların yüzde 13,7'sini elde ederek, toplam 54 milletvekilliği kazandı. Cumhuriyet Senatosu'nda ise 28 üyelik elde etti. 25 Haziran 1962'de kurulan İsmet İnönü başkanlığındaki ikinci koalisyon hükümetine altı bakan verdi. Ekrem Alican da devlet bakanı ve başbakan yardımcısı olarak yeni hükümette görev aldı. 17 Kasım 1963'teki yerel seçimlerde oy oranı yüzde 6,5'e indiği için koalisyon hükümetinden çekilen YTP, daha sonra 20 Şubat 1965'te Suat Hayri Ürgüplü başkanlığındaki koalisyon hükümetine dört bakanla katıldı. 10 Ekim 1965'teki genel seçimlerde oy oranı daha da azalarak yüzde 3,72'ye düştü ve yalnızca 19 milletvekilliği kazanabildi.

Seçim başarısızlıklarının parti yönetiminde yarattığı ağır bunalım nedeniyle 1966'da genel başkanlığa İrfan Aksu seçildi. İstifalar sonucu boşalan bu göreve 1968'de Yusuf Azizoğlu, 1970'te Tahsin Banguoğlu getirildi. YTP 12 Ekim 1969'daki genel seçimlerde yüzde 2,18'lik oy oranıyla altı milletvekili çıkardı. Bazı milletvekillerinin AP'ye ve yeni kurulan Milli Nizam Partisi'ne (MNP) katılmasından sonra bir varlık gösteremedi ve 14 Ekim 1973'teki genel seçimlere girmeden siyasal yaşamdan çekildi.

Yeni Türkiye Partisi ve seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Büyük Millet Meclisi
Seçim Oy Oran Sandalye
1961 1,391,934  %13.73
65 / 450
1965 346,514  %3.72
19 / 450
1969 197.912  %2.18
6 / 450

Yerel seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

İl Genel Meclisleri ve Belediye Başkanlıkları
Seçim Oy Oran Belediye
1963 621,600  %6.51 55
1968 65,593  %0.72 9