1946 Türkiye genel seçimleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
1946 Türkiye genel seçimleri
Türkiye
← 1943 21 Temmuz 1946 1950 →

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 465 sandalyesi için
Çoğunluk için gereken 233 sandalye
  Birinci parti İkinci parti
  Inonu Ismet.jpg Celal Bayar (cropped).jpg
Lider İsmet İnönü Celal Bayar
Parti Cumhuriyet Halk Partisi Demokrat Parti (1946)
Sandalye 397 61

1946 Seçimleri MV Dağılımı.svg
  Cumhuriyet Halk Partisi (CHP): 395 sandalye
  Demokrat Parti (DP): 64 sandalye
  Bağımsızlar: 6 sandalye

Önceki Başbakan

Şükrü Saracoğlu
Cumhuriyet Halk Partisi

Seçilmiş Başbakan

Recep Peker
Cumhuriyet Halk Partisi

1946 Türkiye genel seçimleri, 21 Temmuz 1946[1] tarihinde yapılan milletvekili genel seçimleridir. 5 Haziran'da Milletvekili Seçim Yasası değiştirilmiş ve Cumhuriyet tarihinde ilk defa tek dereceli seçim esasında gerçekleştirildi.[2]

Cumhuriyet Halk Partisi 395, Demokrat Parti 66 ve Bağımsızlar 4 milletvekilliği kazandı.

Türkiye Cumhuriyetinin ilk çok partili genel seçimi olan bu seçim adli denetim dışında, açık oy, gizli sayım ve çoğunluk sistemi esasına göre yapıldı.[3] (açık oy - gizli tasnif)[4] Bu usulsüzlüklerinden dolayı "şaibeli seçim" şeklinde de anılmıştır.[5] Bu genel seçim ile TBMM 8. dönem milletvekilleri seçilmiştir.

Seçimlerde ilk kez aday esaslı blok oy sistemi uygulanmıştır. Bu sistemle beraber her vilayetin bir de seçim çevresi olmaktadır. Her 40 bin yurttaş için bir milletvekili seçilirken, herhangi bir ilin nüfusunun 40 binin altında olması halinde o ile bir milletvekilliği tahsis edilmekteydi. Nüfusu 40 binin üzerindeki iller için milletvekili sayıları ise şöyle belirtilmişti:

  • Nüfusu 55.000'e kadar olan iller: 1 milletvekili
  • Nüfusu 55.001-95.000 arası: 2 milletvekili
  • Nüfusu 95.001-135.000 arası: 3 milletvekili
  • Nüfusu 135.001-175.000 arası: 4 milletvekili[6]

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Parti Genel Başkan Oy  % Sandalye
Cumhuriyet Halk Partisi İsmet İnönü Bilinmiyor Bilinmiyor 395
Demokrat Parti Celâl Bayar Bilinmiyor Bilinmiyor 64
Bağımsızlar Bilinmiyor Bilinmiyor 6
Geçersiz/boş oy Bilinmiyor Bilinmiyor Yok
Toplam 465

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Nohlen, D, Grotz, F & Hartmann, C (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p248 ISBN 0-19-924958-X
  2. ^ Emre Kongar (1998), 21. Yüzyılda Türkiye, 38. Baskı, Remzi Kitabevi, İstanbul, ISBN 975-14-0624-2, s. 145.
  3. ^ Cumhuriyetin 75. Yılı, C. 1, Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul, 1998, ISBN 975-363-969-8, s. 291.
  4. ^ Sina Akşin, Ana Çizgileriyle Türkiyenin Yakın Tarihi, İkinci Baskı, İmaj Yayıncılık, Ankara, 1996, ISBN 975-7852-18-X, s. 216.
  5. ^ A.g.e., s. 291.
  6. ^ Seçim Sistemi ve Siyasi Partiler Araştırması Ana Rapor Cilt II, TÜSİAD Yayınları, İstanbul, 2001, ISBN 975-8458-28-0 s. 209.