İçeriğe atla

Bir sonraki Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Eş zamanlı yapılacak olan milletvekili seçimleri için Bir sonraki Türkiye genel seçimleri sayfasına bakınız.
Bir sonraki Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
Türkiye
← 2023 En geç 14 Mayıs 2028
(2 yıl 3 ay 4 gün sonra)		 2033 →
Kamuoyu yoklamaları
Görevdeki Cumhurbaşkanı

Recep Tayyip Erdoğan
AK Parti



Bir sonraki Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi, Türkiye cumhurbaşkanını belirlemek için en geç 14 Mayıs 2028 tarihinde yapılacak seçimdir. İlk turu, bir sonraki Türkiye genel seçimleri ile aynı gün yapılacaktır.

Söz konusu seçimlerin, Türkiye Büyük Millet Meclisi ya da Cumhurbaşkanının erken seçim kararı alması hâlinde bu tarihten önce gerçekleştirilmesi mümkündür. Bu doğrultuda, TBMM'nin erken seçim kararı alabilmesi için, Anayasa uyarınca üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuna, yani en az 360 milletvekilinin kabul oyuna ihtiyaç vardır.[1]

Görevdeki cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın adaylığı anayasal olarak sınırlıdır. Ancak iktidardaki Cumhur İttifakı'nın bir anayasa değişikliği yaparak veya parlamentoya erken seçim kararı aldırarak bu hükmü aşabileceği yönünde tartışmalar bulunmaktadır.[2][3][4]

Arka plan

[değiştir | kaynağı değiştir]

2017 referandumu ve cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi

[değiştir | kaynağı değiştir]
Ana madde: 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu

Bir önceki Türkiye genel seçimleri ve cumhurbaşkanlığı seçimi, 24 Haziran 2018'de gerçekleştirildi. Bu yeni sistemin kabul edildiği 2017 anayasa değişiklik referandumu, hazırlık aşamasında ve kampanya sırasında siyaset, basın ve halk tarafından tartışıldı. 2017 referandumunda anayasa değişikliklerinin seçmenler tarafından az farkla onaylanması ve YSK tarafından mühürsüz oyların geçerli sayılmasının ardından referandum sonucu da tartışıldı.[5] Anayasa değişikliğinin kabul edilmesiyle genel seçimlerin artık cumhurbaşkanlığı seçimleri ile aynı gün yapılmasına karar verildi. Başbakanlık makamı kaldırıldı. 2014'ten beri görevde olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 2018'deki seçimde cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin ilk cumhurbaşkanı seçildi.

Ekonomik kriz

[değiştir | kaynağı değiştir]
Ana madde: Türkiye ekonomik krizi (2018-günümüz)
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın faiz oranları konusundaki alışılmışın dışındaki görüşlerinin krizin en önemli nedenlerinden biri olduğu öne sürüldü.[6][7]

Kriz, ilk olarak 2018 yılında doların hızlı artışı ile başladı. Ülkede 2018 yılında yüzde 20,3 olan enflasyon 2022 yılında yüzde 64 oldu, 2024 yılına gelindiğinde ise yüzde 68,5 olarak ölçüldü.[8][9][10] 2018 yılında, liranın dalgalanmalar nedeniyle önemli ölçüde değer kaybetmesi krizin gözle görülür biçimde ortaya çıkmasına yol açtı ve daha sonraki aşamada ödenemeyen borçlar ve ekonomik daralma ile daha derin bir boyuta ulaştı. 2022 yılına gelindiğinde, kamunun faiz borcu anapara borcundan daha fazlaydı.[11] Kriz nedeniyle pek çok küçük ve orta ölçekli işletme iflas etti.[12]

12 Kasım 2021'de Amerikan Doları 10 Türk Lirası bandını aştı. 23 Kasım 2021'de "Kara Salı" olarak da bilinen günde dolar önce 13 Türk Lirası düzeyini gördü, böylelikle bir günde 2₺ artarak rekora imza attı.[13][14][15] Merkez Bankası, 17 Aralık 2021'de önce 16, daha sonra 17'yi aşan Dolar kurunun, 20 Aralık 2021'de 18,36 Türk Lirası seviyesine yükselerek tarihi rekora ulaşması üzerine piyasaya 5. kez müdahale etti.[16][17] Hükûmet "kur korumalı mevduat sistemi" adıyla bilinen uygulamayı başlatarak, TL'nin değer kaybını yavaşlattı. Ocak 2025 itibarıyla Amerikan Doları 35 Türk Lirası seviyelerinde karşılık görmektedir.

Bazı kaynaklara göre, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, yükselen enflasyonla mücadele etmek için Ağustos 2023'te faiz oranlarını artırarak yükselterek "alışılmışın dışında" olan politikalardan ayrıldığını gösterdi. 2023 seçimlerinin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından oluşturulan yeni ekonomi ekibinin amacının, ekonomiyi istikrara kavuşturmak ve ortodoks ekonomi politikalarına geri dönmek olduğu belirtildi.[18][19]

2023 cumhurbaşkanlığı seçimleri

[değiştir | kaynağı değiştir]
Recep Tayyip Erdoğan'ın üçüncü göreve başlama töreni
CHP Kurultayı'nda konuşan Kılıçdaroğlu
Ana madde: 2023 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi

Bir önceki Türkiye genel seçimleri 14 Mayıs 2023'te, cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turu ise 28 Mayıs 2023'te gerçekleştirildi. 2014'ten beri görevde olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 2023'teki seçimde yeniden cumhurbaşkanı seçildi. Genel seçimleri %35,62 oy alan Adalet ve Kalkınma Partisi meclisteki 600 sandalyenin 268'ini kazanarak birinci sırada yer aldı.

2023'ün "en önemli seçimi" olarak nitelendirilen,[20][21] seçimlerde Türkiye'nin tarihinde ilk kez ikinci tur oylaması düzenlendi.[22] Seçimlerin 18 Haziran 2023 tarihinde düzenlenecekti, ancak Recep Tayyip Erdoğan üniversite sınavları, Hac ziyareti ve yaz tatilinin başlangıcıyla çakışmaması için cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile seçimleri bir ay öne çekti.[23]

İlk turda Cumhur İttifakı'nın adayı Erdoğan ve Oğan beklentilerin ve anketlerin üzerinde bir performans göstererek sırasıyla %49,5 ve %5,2 oy alırken, Millet İttifakı'nın adayı Kılıçdaroğlu %44,9 ve İnce (oy pusulaları basıldıktan sonra seçimden çekildi) %0,4 oy oranında kaldı. Hiçbir aday geçerli oyların salt çoğunluğunu kazanamadığı için sonuçları belirleyen ikinci tur oylaması 28 Mayıs'ta düzenlendi.[24] Erdoğan ikinci turda oyların %52,18'ini alarak üçüncü dönem için yeniden göreve seçildi. Sonuçlar, Erdoğan'ın 1994'te İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı seçilmesinden bu yana üst üste kazandığı on birinci seçim zaferi olarak nitelendirildi. Erdoğan'a karşı seçimleri kaybeden dönemin Ana muhalefet partisi CHP'nin lideri Kılıçdaroğlu, 5 Kasım 2023 tarihinde düzenlenen parti kurultayında genel başkanlık görevini kaybederek Özel'e devretti.[25]

2024 yerel seçimleri

[değiştir | kaynağı değiştir]
Ana madde: 2024 Türkiye yerel seçimleri

2024 yerel seçimleri, bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimine giden süreci önemli ölçüde etkiledi. Bu seçimlerde AKP, ilk kez bir seçimde ikinci parti konumuna düştü ve CHP en çok oy alan ve en çok belediye kazanan parti oldu. Özellikle büyükşehirlerde muhalefet oylarını korudu veya artırdı, bu da siyasi dengeleri değiştirdi. İktidar partisinin yaşadığı oy kaybı, seçim sonrası ittifak dinamiklerini ve seçmen eğilimlerini yeniden şekillendirdi. Yerel yönetimlerin merkezi hükûmetle ilişkileri bu süreçte daha fazla önem kazandı, muhalefetin yönettiği belediyeler bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde halk desteğini güçlendirmek adına kritik bir rol üstlendi. Bu gelişmeler, siyasi partilerin stratejilerini ve aday belirleme süreçlerini doğrudan etkileyerek Türkiye siyasetinde yeni bir dönemin başlangıcı oldu.

Ekrem İmamoğlu'nun diplomalarının iptal edilmesi

[değiştir | kaynağı değiştir]

18 Mart 2025 tarihinde İstanbul Üniversitesi'nin yönetim kurulu, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu 28 kişinin diplomalarını "yokluk" ve "açık hata" gerekçeleriyle iptal ettiğini duyurdu. Bu kararın gerekçesi olarak, 1990 yılında üniversitenin İşletme Fakültesi İngilizce programına usulsüz yatay geçiş yapıldığı iddiaları gösterildi. Bu gelişmeler, İmamoğlu'nun Cumhuriyet Halk Partisi'nin cumhurbaşkanı adayı olması beklenen bir dönemde gerçekleşti. Türkiye'de cumhurbaşkanı adaylarının üniversite diplomasına sahip olması gerektiği için, diplomasının iptali İmamoğlu'nun adaylığını riskli duruma getirdi. İmamoğlu'nun 31 yıllık lisans diploması tartışmalı bir kararla iptal edildi.[26][27]

28 Temmuz 2025'te İmamoğlu'nun yüksek lisans diploması, "koşullarda eksiklik" nedeniyle iptal edildi. Ayrıca İmamoğlu'nun mezuniyet tezinin, Yükseköğretim Kurulu'nun Ulusal Tez Merkezi'nden kaldırılmasına da karar verildi.[28]

İmamoğlu'nun tutuklanması ve ülke genelinde protestolar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Ana maddeler: Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması ve 2025 Türkiye protestoları

İmamoğlu, 19 Mart 2025 sabahında ''terör ve örgütlü suçlar'' kapsamında gözaltına alındı.[29][30][31] İmamoğlu'nun gözaltına alınmasının ardından, aynı gün içinde Türkiye'de hükûmet karşıtı halk protestoları başladı. Protestolarda ifade özgürlüğü, medya sansürü, otoriteryanizm gibi toplumsal sorunlara değinildi ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın istifası istendi. Gözaltı kararı ardından ilerleyen günlerde de ülke genelinde İmamoğlu'na destek ve alınan karara protestolar devam etti.[32] İmamoğlu, 23 Mart 2025 tarihinde tutuklanarak Marmara Cezaevi'ne gönderildi[33][34] ve aynı günde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevinden geçici tedbir olarak uzaklaştırıldığı açıklandı.[35][36][37]

Üniversite öğrencilerinin öncülüğünde başlayan protestolar, polisin biber gazı ve tazyikli su müdahalesiyle büyüdü. Gösterilerin odak noktası, İstanbul Belediye Sarayı'nın bulunduğu Saraçhane oldu. Bu bölgede Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tarafından kitlesel mitingler düzenlendi. İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, 19 Mart'ta başlayan protestolar nedeniyle toplam 1.133 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.[38][39] 23 Mart'ta Özgür Özel, protestoları yayınlamayan yandaş medya kuruluşlarına ve AK Parti ile bağlantılı kuruluşlara yönelik boykot çağrısında bulundu.[40][41] Özel, 6 Nisan'da düzenlenen CHP'nin 21. Olağanüstü Kurultayı'nın ardından, Ankara'da "Millet İradesine Sahip Çıkıyor" mitingi düzenlendi. Daha sonra sırasıyla Samsun, Yozgat, Konya, Van, İzmir ve Bursa'da protesto mitingleri düzenledi. Haftada en az bir şehirde ve bir İstanbul ilçesinde olmak üzere "Millet İradesine Sahip Çıkıyor" mitingleri düzenlenmeye devam ediyor.[42][43][44][45]

Protestoların başladığı 19 Mart'ta Türk lirası %12,7 değer kaybederek Amerikan doları karşısında 42 lira ile rekor seviyeye geriledi.[46][47][48] Borsa İstanbul'un BIST 100 endeksi %8,72 düşerek 10.802 puandan 9.860 puana geriledi.[49][50] Merkez Bankası, Türk lirasını desteklemek amacıyla 25 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştirirken,[51][52] bu hamle faiz oranlarının yükselmesine ve yıl sonu enflasyon tahminlerinin %29,75'e revize edilmesine yol açtı.[53] 19 Mart ile 15 Nisan tarihleri arasında TCMB'nin net dış varlıkları 43 milyar dolar azalarak, 68 milyar dolardan 25 milyar dolara geriledi.[54] 17 Nisan'da Merkez Bankası, politika faizini 350 baz puan artırarak %46'ya yükseltti.[55][56] Protestoların siyasi istikrar üzerindeki etkisi, kredi risk primini 327,75 baz puana yükseltti. Bu da Türkiye'nin borçlanma maliyetlerini artırarak orta vadeli ekonomik büyüme planlarını zora soktu.[57]

Seçim tarihi ile ilgili tartışmalar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Muhalefet kanadı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı Özgür Özel, 25 Haziran 2025 tarihinde mevcut hükûmete 2 Kasım 2025 pazar günü erken seçim yapmaya çağırdı. Özel "Oyumuz belli, adayım belli, sandığı istiyoruz 2 Kasım Pazar günü çık karşımıza getir sandığı. Seni yüzde 29 ile orada oturtmam, milletten kaçamazsın." ifadelerini kullandı.[58]

Anayasaya göre cumhurbaşkanının 3. kez aday olması için meclisin erken seçim kararı alması gerekmektedir. Bu maddeyi vurgulayan Özgür Özel, Erdoğan'ın muhalefete muhtaç olduğunu ve Kasım 2025 tarihinden sonra erken seçim yapılmaya çalışılırsa CHP'nin destek vermeyeceğini açıkladı.[59]

CHP, iktidarı erken seçim yapmaya zorlamak için "ara seçim" stratejisini değerlendirmeye çalıştı. Bu kapsamda, milletvekili istifaları yoluyla meclis'te erken seçim kararı alınmasını sağlamak amaçlandı. İstifaların CHP'nin güçlü olduğu bölgelerden yapılması planlandı. Ayrıca, mitingler düzenleyerek ve kamuoyu baskısı oluşturarak erken seçim talebi güçlendirilmeye çalışıldı. Mitingler hala devam etmektedir.[60]

Yeniden Refah Partisi genel başkanı Fatih Erbakan, seçimin 2026 ilkbaharında yapılmasını destekledi. Bunun hükûmetin millete yapacağı en büyük iyilik olduğunu söyledi.[61]

İktidar kanadı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhurbaşkanı Erdoğan, zaman zaman erken seçim yapılmayacağını ima eden açıklamalar yapmıştır. 2025 başında yaptığı konuşmada Erdoğan "Geçen seçim dünde kaldı" ifadelerini kullandı ve 2028 seçimlerine hazırlanmaları gerektiğini söylemiştir. Ayrıca, muhalefetin erken seçim çağrılarını "sanal tartışmalar" olarak nitelendirip, 'zaman kaybetmeye' tahammülleri olmadığını vurguladı.[62]

Bazı AK Parti'li isimler, seçimin 2027 Kasım'da olabileceğine dair açıklamalarda bulunmuşlardır.[63][64][65][66][67][68][69][70][71]

Seçim sistemi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Büyük Millet Meclisi ve cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir aynı günde yapılır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Bu halde Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimi ile cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır. Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimi ile cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır. Cumhurbaşkanının ikinci döneminde meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir. Seçimlerinin birlikte yenilenmesine karar verilen meclisin ve cumhurbaşkanının yetki ve görevleri, yeni meclisin ve cumhurbaşkanının göreve başlamasına kadar devam eder. Bu şekilde seçilen meclis ve cumhurbaşkanının görev süreleri de beş yıldır.[72]

2007 Türkiye anayasa değişikliği referandumunda kabul edilen değişikliklere göre cumhurbaşkanı adayının seçilebilmek için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması (en az yüzde 50 oran + 1 oy) gerekmektedir. Hiçbir aday salt çoğunluğu sağlayamazsa ilk turda en çok oy alan iki aday arasında ikinci tur yapılır ve ardından salt çoğunluğu alan aday seçilir.

2007 Türkiye anayasa değişikliği referandumunda kabul edilen Anayasa'nın 101. Maddesi'ne göre cumhurbaşkanı, en fazla iki defa olmak üzere 5 yıllık görev süresi için doğrudan halk tarafından seçilir. Ancak 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumunda kabul edilen Anayasa'nın 116. Maddesi'ne göre cumhurbaşkanının ikinci döneminde, TBMM üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu (en az 360 vekil) kararıyla seçimler yenilenirse cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir. Cumhurbaşkanı seçimleri kendi yetkisiyle yenilerse 3. kez aday olamaz.[73]

Anayasa'nın 101. Maddesi'ne göre, bir adayın cumhurbaşkanlığı seçimine katılabilmesi için, en son parlamento seçimlerinde tek başına veya birlikte geçerli oyların yüzde 5'ini almış siyasi partiler ya da mecliste grubu bulunan siyasi partiler tarafından aday gösterilmesi gerekmektedir. Ayrıca, ilçe seçim kurullarında en az 100.000 seçmenin imzasını toplayabilen kişiler de aday olabilir.[74][75]

Adaylar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Adaylığını ilan edenler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Olası adaylar ve spekülasyonlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Adaylığı reddedenler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Anketler

[değiştir | kaynağı değiştir]
Ana madde: Bir sonraki Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi için yapılan anketler
Grafikteki eğriler, yerel regresyon (LOESS) yöntemi kullanılarak oluşturulmuştur.
Grafikteki eğriler, yerel regresyon (LOESS) yöntemi kullanılarak oluşturulmuştur.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ İltir, Murat. "Erken Seçim Kararı Nasıl Alınır? | Doğruluk Payı". www.dogrulukpayi.com. 3 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2025. 
  2. ^ "The Question of Erdoğan's Succession - Foreign Policy Research Institute". www.fpri.org (İngilizce). 24 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2025. 
  3. ^ "New York Times sordu: Erdoğan 2028'de gidecek mi?". Sözcü. 29 Mayıs 2023. 27 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2025. 
  4. ^ "Süresiz başkanlık! Cumhur İttifakı, Erdoğan'ı 2028'de yeniden aday yapmanın yolunu arıyor". Cumhuriyet. 30 Eylül 2023. 30 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2025. 
  5. ^ "'Mühürsüz oy' tartışmalarının hukuki boyutu ne?". BBC Türkçe. 17 Nisan 2017. 19 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2021. 
  6. ^ "Turkey's leader is helping to crash its currency". Washington Post. 16 Mayıs 2018. 27 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2018. 
  7. ^ "Investors lose their appetite for Turkey". Financial Times. 16 Mayıs 2018. 17 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2018. 
  8. ^ "Enflasyon: Türkiye'de 2022'de yıllık enflasyon TÜİK'e göre yüzde 64,27, ENAG'a göre yüzde 137,55". BBC News Türkçe. 3 Ocak 2023. 15 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2023. 
  9. ^ "TÜİK Kurumsal". data.tuik.gov.tr. 16 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2023. 
  10. ^ "Enflasyon TÜİK'e göre Mart ayında yüzde 68,50 oldu". BBC News Türkçe. 3 Nisan 2024. 8 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2024. 
  11. ^ "Cumhuriyet tarihinde bir ilk: Faiz ödemeleri anaparayı geçti". Sol. 4 Mayıs 2022. 4 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2022. 
  12. ^ "Esnaf iflas etti, yurttaş icralık". Cumhuriyet. 23 Eylül 2022. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2022. 
  13. ^ "Arşivlenmiş kopya". 12 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2021. 
  14. ^ "Dünya basını, TL'nin 'Kara Salı'sı ile ilgili olarak bir konuda hemfikir: Buna Erdoğan'ın söyledikleri ve politikaları sebep oldu". T24. 24 Kasım 2021. 24 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2021. 
  15. ^ "Dolar/TL 13'ü de aştı". BloombergHT. 23 Kasım 2021. 23 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2021. 
  16. ^ "Dolar/TL 14'ü aşarak rekor kırdı". BloombergHT. 13 Aralık 2021. 13 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2021. 
  17. ^ "TCMB - Doğrudan Döviz Müdahalesine İlişkin Basın Duyurusu (2021-60)". www.tcmb.gov.tr. 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2021. 
  18. ^ "Turkey raises interest rates as it steps up decisive shift in economic policy". www.ft.com. 4 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2024. 
  19. ^ "Turkey's central bank raises interest rates again in another sign of normalizing economic policy". The Independent (İngilizce). 24 Ağustos 2023. 6 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2024. 
  20. ^ Ghosh, Bobby (10 Ocak 2023). "The World's Most Important Election in 2023 Will Be in Turkey". Washington Post. 27 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2023. 
  21. ^ Stamouli, Nektaria (17 Nisan 2023). "2023's most important election: Turkey". POLITICO (İngilizce). 6 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2023. 
  22. ^ "Turkey's presidential election goes to run-off: Election council". www.aljazeera.com (İngilizce). 15 Mayıs 2023. 19 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2023. 
  23. ^ "Erdogan calls Turkish elections for May 14, three months after quake disaster". Reuters (İngilizce). 10 Mart 2023. 4 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2023. 
  24. ^ "Turkey election: What five more years of Erdogan would mean". BBC News (İngilizce). 26 Mayıs 2023. 26 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2023. 
  25. ^ Adam Samson (5 Kasım 2023). "Turkey's opposition ousts longtime leader after general election defeat". 8 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2024. 
  26. ^ "Istanbul University annuls Mayor Ekrem Imamoglu's diploma". Al Jazeera (İngilizce). 18 Mart 2025. 5 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2025. 
  27. ^ "Key Erdogan rival's university diploma is revoked in a move that blocks him from Turkey's election". AP News (İngilizce). 18 Mart 2025. 18 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2025. 
  28. ^ "Ekrem İmamoğlu'nun yüksek lisans diploması iptal edildi". Birgün. 28 Temmuz 2025. 29 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2025. 
  29. ^ "İBB'deki "terör ve örgütlü suçlar" soruşturmalarında 79 şüpheli gözaltına alındı". Anadolu Ajansı. 19 Mart 2025. 19 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2025. 
  30. ^ "Turkey detains Erdogan's main rival on array of charges". Reuters (İngilizce). 19 Mart 2025. 19 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2025. 
  31. ^ "Turkey Detains President Erdogan's Main Political Rival Imamoglu" (İngilizce). Bloomberg. 19 Mart 2025. 16 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2025. 
  32. ^ Merkezi, Haber (22 Mart 2025). "Tüm Türkiye ayağa kalktı: İşte il il İmamoğlu protestoları - Sözcü Gazetesi". Sözcü.com.tr. 3 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2025. 
  33. ^ "Ekrem İmamoğlu Marmara Cezaevi'ne götürüldü". Milliyet. 23 Mart 2025. 23 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2025. 
  34. ^ "İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu Silivri Cezaevine mi gönderildi? İmamoğlu hangi cezaevinde kalıyor?". Hürriyet.com.tr. 23 Mart 2025. 23 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2025. 
  35. ^ "Ekrem İmamoğlu görevden uzaklaştırıldı". trthaber.com. 23 Mart 2025. 25 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2025. 
  36. ^ "İBB Başkanı İmamoğlu'nun geçici tedbir olarak görevinden uzaklaştırıldığı bildirildi". Haber Kıbrıs. 23 Mart 2025. 27 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2025. 
  37. ^ "Ekrem İmamoğlu'na görevden uzaklaştırma, Şişli Belediyesi'ne kayyum". ntv.com.tr. 2 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2025. 
  38. ^ Jayatsever, Huseyin (24 Mart 2025). "Türkiye, İstanbul belediye başkanının tutuklanmasına karşı düzenlenen protestolarda 1.000'den fazla kişiyi gözaltına aldı". Reuters. 26 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2025. 
  39. ^ "Türkiye güncellemeleri: Kitlesel protestolarda 1.100'den fazla kişi gözaltına alındı". Deutsche Welle (İngilizce). 24 Mart 2025. 24 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2025. 
  40. ^ "Özgür Özel'den merkez medyaya boykot çağrısı". Halk TV. 23 Mart 2025. 23 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2025. 
  41. ^ "Özgür Özel, merkez medyayı hedef aldı - Timeturk". timeturk.com. 28 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2025. 
  42. ^ "Özgür Özel: Türkiye'de kimin serbest bırakılacağına dünyanın diğer liderleri karar veriyor". Euronews. 11 Nisan 2025. 13 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2025. 
  43. ^ "Özgür Özel Van mitinginde: 'Terörsüz Türkiye'ye evet diyoruz'". Euronews. 10 Mayıs 2025. 13 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2025. 
  44. ^ "19 Mayıs kutlamaları: İlk tören Anıtkabir'de, Özgür Özel İzmir'de". euronews. 19 Mayıs 2025. 20 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2025. 
  45. ^ "Özgür Özel: Vesayet rejimi kurmanın peşindeler". birgun.net. 25 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2025. 
  46. ^ Erkoyun, Ezgi; Sevgili, Canan (19 Mart 2025). "Istanbul mayor Imamoglu is arrested. Turkish lira plunges to record low". Reuters. 24 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2025. 
  47. ^ Büyük, Hamdi Fırat (19 Mart 2025). "Turkish Economy Takes Hit After Istanbul Mayor's Detention". Balkan Insight (İngilizce). 28 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2025. 
  48. ^ Turak, Natasha (24 Mart 2025). "Political and financial turmoil set to dominate Turkey, risking economic stabilization plans". CNBC (İngilizce). 25 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2025. 
  49. ^ "Turkish stocks plunge 7%, triggering circuit breaker twice". Türkiye Today (İngilizce). 21 Mart 2025. 28 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2025. 
  50. ^ Samson, Adam (21 Mart 2025). "Turkey spends record $12bn defending lira after Erdoğan rival's arrest". Financial Times. 22 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2025. 
  51. ^ "Turkey Opposition Slams Central Bank Over Turmoil Intervention". Bloomberg. 26 Mart 2025. 26 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2025. 
  52. ^ "Turkish central bank sells $25B in reserves to stabilize lira, governor confirms". Türkiye Today (İngilizce). 26 Mart 2025. 26 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2025. 
  53. ^ "Turkish inflation expectations tick up after market turmoil: Reuters poll". Reuters. 26 Mart 2025. 22 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2025. 
  54. ^ Piyasa Katılımcıları Anketi (Nisan 2025) (PDF), TCMB, Nisan 2025, 17 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)15 Mayıs 2025 
  55. ^ "Uzmanlar, Merkez Bankasının faiz kararını değerlendirdi". Anadolu Ajansı. 17 Nisan 2025. 18 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2025. 
  56. ^ "Merkez Bankası'nın faiz artırımı ekonomiye nasıl yansır?". Ekonomim. 22 Nisan 2025. 23 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2025. 
  57. ^ GovBonds, Mr. "Turkey 5 Years CDS - Historical Data". World Government Bonds (İngilizce). 7 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2025. 
  58. ^ "Özgür Özel, Erdoğan'ı 2 Kasım'da erken seçime davet etti". HaberSOL. 25 Haziran 2025. 27 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2025. 
  59. ^ "Özel'den Erdoğan'a erken seçim çağrısı: Son tarih 2025 Kasım'dır". EuroNews. 14 Eylül 2024. 14 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2024. 
  60. ^ "CHP erken seçimi zorlamak için nasıl bir strateji izleyecek?". BBC. 6 Mayıs 2025. 6 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2025. 
  61. ^ "Fatih Erbakan: Hükümetin millete yapacağı en büyük iyilik 2026 yılının ilk baharında erken seçim sandığını milletin önüne koymaktır". Anka. 25 Ağustos 2025. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2025. 
  62. ^ "Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan AK Partililere 'hazırlık' işareti: 'Geçen seçim, dünde kaldı'". EuroNews. 31 Ocak 2025. 31 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2025. 
  63. ^ "Elitaş'tan seçim açıklaması: 2028 seçimleri, 2027 Kasım'da yapılmalı". 30 Aralık 2024. 2 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2025. 
  64. ^ "AK Parti Resmen Açıkladı! 2027'de Erken Seçim Olacak!". 2 Mart 2025. 2 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2025. 
  65. ^ "AKP'li Hüseyin Yayman seçim için 2027 Kasım ayına işaret etti". 2 Mart 2025. 4 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2025. 
  66. ^ "AK Parti'li Elitaş'tan Özgür Özel'e: Cesareti varsa 2027 yılının sonunda seçim isteyebilir". 16 Şubat 2025. 25 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2025. 
  67. ^ "Şamil Tayyar, isim isim verdiği erken seçim paylaşımını sildi: Farklı tarihlerde 2027 Kasım'a dikkat çekildi". 3 Ağustos 2025. 17 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2025. 
  68. ^ "'2027 kasımında seçim mümkün'". 17 Şubat 2025. 24 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2025. 
  69. ^ "Bakan Uraloğlu, erken seçim için tarih verdi!". 2 Ağustos 2025. 3 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2025. 
  70. ^ "Bakan Uraloğlu'nun 'içine doğdu': Seçim muhtemelen 2027'de olacak". 2 Ağustos 2025. 27 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2025. 
  71. ^ "Tayyar'dan Uraloğlu'na destek: Tarih verdiği paylaşımını sildi". 3 Ağustos 2025. 3 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2025. 
  72. ^ "Arşivlenmiş kopya". www5.tbmm.gov.tr. 12 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2023. 
  73. ^ "82 Anayasası'nda yapılan değişiklikler". Cumhuriyet. 30 Mart 2010. 12 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2021. 
  74. ^ "Seçim 2018: Cumhurbaşkanı adayları kimler oldu?". BBC Türkçe. 7 Mayıs 2018. 21 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2021. 
  75. ^ "Siyasi partilerin cumhurbaşkanı aday başvurusunda yarın son gün". TRT Haber. 4 Mayıs 2018. 4 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2021. 
  76. ^ "Sinan Oğan'dan 2028 kararı: Şimdiden ilan ediyorum, adayım". TGRT Haber. 6 Haziran 2023. 8 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2023. 
  77. ^ "Davutoğlu: İlk genel seçimde cumhurbaşkanı adayı olacağım". 10 Aralık 2020. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2023. 
  78. ^ "Yeniden Refah Partisi lideri Fatih Erbakan adaylığını açıkladı!". Cumhuriyet. 13 Eylül 2023. 15 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2024. 
  79. ^ Habertürk. ""Partimin Cumhurbaşkanı adayıyım" | Son dakika haberleri". Habertürk. 28 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2025. 
  80. ^ "CHP ön seçim: İmamoğlu resmen cumhurbaşkanı adayı ilan edildi". BBC News Türkçe. 23 Mart 2025. 23 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2025. 
  81. ^ ANKA (7 Aralık 2025). "Ağıralioğlu adaylığını bu sözlerle duyurdu - Sözcü Gazetesi". www.sozcu.com.tr. 10 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2025. 
  82. ^ "BABACAN: HER SİYASİ PARTİNİN GENEL BAŞKANI DOĞAL ADAY". ankahaber.net. 17 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2024. 
  83. ^ Gazetesi, Nefes (3 Şubat 2025). "Mansur Yavaş ilk kez konuştu, kapıyı açık bıraktı: Seçim tarihi belli değil, gün ola harman ola". Nefes Gazetesi. 9 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025. 
  84. ^ "Adaylık sinyali mi? Mansur Yavaş'tan dikkat çeken sözler: Günü gelince konuşuruz!". 24 TV. 11 Mart 2025. 11 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025. 
  85. ^ "Mansur Yavaş'tan tarihi karar: 'Cumhurbaşkanlığı adaylığını değerlendirme' kararımı İmamoğlu hukuksuzluğu ortadan kalkana kadar askıya alıyorum!". T24. 18 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025. 
  86. ^ "AK Parti'den 6'lı Masa'ya yanıt: Erdoğan 2028'de aday olmak isterse o zaman Meclis kararına ihtiyaç var". Independent Türkçe. 26 Ocak 2023. 17 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2024. 
  87. ^ "Bozdağ: Parlamento 2028'de seçimleri yenileme kararını alırsa Cumhurbaşkanı'mız 2028'de de aday olma hakkını elde edecektir". Independent Türkçe. 3 Şubat 2023. 5 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2024. 
  88. ^ "Süresiz başkanlık! Cumhur İttifakı, Erdoğan'ı 2028'de yeniden aday yapmanın yolunu arıyor". Cumhuriyet. 30 Eylül 2023. 17 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2024. 
  89. ^ "CHP değişiminin ana aktörü İmamoğlu seçim gecesi 2028'deki potansiyel rakibine gönderme yaptı: Teknolojiyi barış ve gelişme için kullanan Türkiye". T24. 3 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2024. 
  90. ^ 'Kılıçdaroğlu 2028'de Aday Olmak İstiyor' İsmail Saymaz'dan Gündem Olacak Sözler (İngilizce), 14 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi21 Ekim 2025 
  91. ^ "AK Parti'de Erdoğan sonrasına hazırlık: Hangi isimler gündemde?". www.egepostasi.com. 23 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2025. 
  92. ^ "Özel'den cumhurbaşkanı adayı açıklaması: Ben aday olmayacağım, tek başıma da aday belirlemeyeceğim". Gazete Oksijen. 1 Kasım 2024. 7 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Aralık 2024. 
  93. ^ "Dervişoğlu: Başbakanlığı öyle bir istiyorum ki..." www.yenimesaj.com.tr. 27 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025. 
  94. ^ "Müsavat Dervişoğlu: Cumhurbaşkanlığında gözüm yok. Ama başbakanlığı öyle bir istiyorum ki". 17 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  95. ^ "Ümit Özdağ: Ben aday değilim zaten ki çekileyim". Erişim tarihi: 19 Ağustos 2025. 
  96. ^ Merkezi, Haber (27 Nisan 2025). "Bilal Erdoğan'dan 'Cumhurbaşkanı olmak istiyor musunuz?' sorusuna yanıt - Sözcü Gazetesi". www.sozcu.com.tr. 24 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2025. 
  97. ^ Uçar, Fatıma Nur. "Cumhur İttifakı'nın Cumhurbaşkanı Adayı O mu Olacak?". Kocaeli Haber, Kocaeli Son Dakika Haberleri | Bugün Kocaeli Gazetesi. 10 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2025. 
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Bir_sonraki_Türkiye_cumhurbaşkanlığı_seçimi&oldid=36706057" sayfasından alınmıştır