2009 Türkiye yerel seçimleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İl genel meclisi oylarına göre illerde en yüksek oy alan partiler ve aldığı oy oranları

2009 Türkiye Cumhuriyeti Yerel Yönetimler Seçimi, 29 Mart 2009 tarihinde yapılan ve Türkiye Cumhuriyeti sınırları içindeki yerel yönetimleri belirleyen bir seçimdir. Seçime 19 parti katılmıştır.

Seçimlerde, 48,049,446 seçmen tarafından 81 ilin genel meclis üyeleri, 16 büyükşehir belediye başkanı ile 957'si ilçe, 1.974'ü belde (kasaba) olmak üzere toplam 2,931 belediyenin başkanları ve meclis üyeleri ile köy ve mahalle muhtarları seçilmiştir.

Oy kullanma[değiştir | kaynağı değiştir]

Kazanılan il merkezi belediye başkanlıkları'na göre renklendirilmiş Türkiye iller haritası

Oy kullanabilmek için kimlik (nüfus cüzdanı, kamu çalışanlarına verilen kurum kartı, pasaport, evlilik cüzdanı, askeri kimlik kartı, sürücü belgesi) üzerinde TC kimlik numarasının bulunması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca Yüksek Seçim Kurulu (YSK), nasıl oy kullanılacağına yönelik TRT ve diğer ulusal kanallarda gösterilecek 7 dakika 25 saniye süren bir tanıtıcı film hazırlamıştır. YSK’nın, seçimlerin kuralına uygun yapılması, seçmenin oyunun geçersiz sayılmaması ve oyların demokratik ortamda kullanılabilmesi için "oyların nasıl kullanılacağına dair" hazırladığı filmde, oy kullanan karakteri tiyatrocu Levent Ülgen canlandırmıştır. Filmde, belediye başkanlığı, il genel meclisi ve muhtarlık seçimlerinde oyların nasıl kullanacağı, oy kullandıktan sonra mürekkebin başka yerlere dağılmaması için neler yapılacağı belirtilerek, oy kullanırken, yaşlı, engelli ve hamilelere öncelik verilmesi gibi uyarılara da yer verilmiştir.

Büyükşehir sınırları içerisinde oturanlar, büyükşehir belediye başkanlığı, ilçe belediye başkanlığı, ilçe belediye meclisi, il genel meclisi üyeliği ve mahalle muhtarlığı olmak üzere 5 oy attılar.

Belediye sınırları içerisinde oturanlar, belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği, il genel meclisi ve mahalle muhtarlığı olmak üzere 4 oy attılar.

Köy sınırları içerisinde oturanlar, il genel meclis üyeliği ve köy muhtarlığı olmak üzere 2 oy attılar.

Herkesin kullandığı oy, il genel meclisi üyelikleri olduğu için ülke geneli hakkında yorum yapabilmek için igm oyları, istatistiki açıdan önemlidir.

Seçim Sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

İl genel meclisi[değiştir | kaynağı değiştir]

29 Mart 2009 yerel seçimleri kesinleşmiş resmi il genel meclisi üyelikleri seçim sonuçları;[1]

Toplam Sandık 177.431
Toplam Seçmen 48.049.446
Toplam Kullanılan Oy 40.932.260
Toplam Geçerli Oy 39,988,763
Katılım Oranı (%) 85,19
Seçilecek Üye Sayısı 3.281
Parti Genel başkanı Aldığı oy sayısı Aldığı oy oranı +/– İGM
Üye
sayısı
Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan 15.353.553 %38,39 azalış3,28 1.889
Cumhuriyet Halk Partisi Deniz Baykal 9.229.936 %23,08 artış4,85 612
Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 6.386.279 %15,97 artış5,52 414
Demokratik Toplum Partisi Ahmet Türk 2.277.777 %5,70 235
Saadet Partisi Numan Kurtulmuş 2.079.701 %5,20 artış1,18 29
Demokrat Parti Süleyman Soylu 1.536.847 %3,84 45
Demokratik Sol Parti Zeki Sezer 1.139.878 %2,85 artış0,73 26
Büyük Birlik Partisi Yalçın Topçu 943.765 %2,36 artış1,20 18
Anavatan Partisi Salih Uzun 304.361 %0,76 azalış1,74 4
Bağımsızlar 172.279 %0,43 azalış0,30 7
Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş 167.986 %0,42 azalış0,06 1
İşçi Partisi Doğu Perinçek 114.243 %0,29 artış0,04 0
Türkiye Komünist Partisi Erkan Baş 85.507 %0,21 azalış0,05 0
Özgürlük ve Dayanışma Partisi Hayri Kozanoğlu 67.984 %0,17 artış0,13 0
Emek Partisi Levent Tüzel 48.939 %0,12 artış0,06 1
Millet Partisi Aykut Edibali 41.818 %0,10 artış0,07 0
Hak ve Özgürlükler Partisi Bayram Bozyel 29.392 %0,07 0
Halkın Yükselişi Partisi Yaşar Nuri Öztürk 6.197 %0,02 0
Liberal Demokrat Parti Cem Toker 2.285 %0,01 artış0,01 0
Barış ve Demokrasi Partisi Demir Çelik 36 %0,00 0
Toplam 39.988.763 %100 3.281

Büyükşehir belediye başkanlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

29 Mart 2009 yerel seçimleri kesinleşmiş resmi büyükşehir belediye başkanlıkları seçim sonuçları;[2]

Toplam Sandık 74.975
Toplam Seçmen 22.677.450
Toplam Kullanılan Oy 18.861.493
Toplam Geçerli Oy 18.183.894
Katılım Oranı (%)  %83,17
Belediye Başkanlığı Sayısı 16
Parti Genel başkanı Oy sayısı % +/– Büyükşehir Belediye
Başkanlığı sayısı
Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan 7.672.280 % 42,19 azalış3,87 10
Cumhuriyet Halk Partisi Deniz Baykal 5.896.884 % 32,43 artış7,98 3
Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 2.249.039 % 12,37 artış7,26 1
Demokratik Toplum Partisi Ahmet Türk 780.176 % 4,29 1
Saadet Partisi Numan Kurtulmuş 689.025 % 3,79 azalış0,25 0
Demokratik Sol Parti Zeki Sezer 381.875 % 2,10 azalış0,16 1
Demokrat Parti Süleyman Soylu 179.350 % 0,99 0
Büyük Birlik Partisi Yalçın Topçu 116.216 % 0,64 artış0,21 0
Bağımsızlar 54.260 % 0,30 artış0,15 0
Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş 49.320 % 0,27 azalış0,00 0
Anavatan Partisi Salih Uzun 48.358 % 0,27 azalış0,50 0
Türkiye Komünist Partisi Erkan Baş 24.812 % 0,14 azalış0,03 0
Hak ve Özgürlükler Partisi Bayram Bozyel 12.966 % 0,07 0
Millet Partisi Aykut Edibali 11.405 % 0,06 artış0,00 0
Liberal Demokrat Parti Cem Toker 8.518 % 0,05 artış0,05 0
Halkın Yükselişi Partisi Yaşar Nuri Öztürk 7.176 % 0,04 0
Özgürlük ve Dayanışma Partisi Hayri Kozanoğlu 1.039 % 0,01 artış0,01 0
Emek Partisi Levent Tüzel 801 % 0,00 azalış0,01 0
İşçi Partisi Doğu Perinçek 394 % 0,00 azalış0,18 0
Barış ve Demokrasi Partisi Demir Çelik 0 % 0,00 0
Toplam 18.183.894 % 100,00 16

Kazanan Adaylar:

Şehir Kazanan Parti
Adana Aytaç Durak Milliyetçi Hareket Partisi
Ankara Melih Gökçek Adalet ve Kalkınma Partisi
Antalya Mustafa Akaydın Cumhuriyet Halk Partisi
Bursa Recep Altepe Adalet ve Kalkınma Partisi
Diyarbakır Osman Baydemir Demokratik Toplum Partisi
Erzurum Ahmet Küçükler Adalet ve Kalkınma Partisi
Eskişehir Yılmaz Büyükerşen Demokratik Sol Parti
Gaziantep Asım Güzelbey Adalet ve Kalkınma Partisi
İstanbul Kadir Topbaş Adalet ve Kalkınma Partisi
İzmir Aziz Kocaoğlu Cumhuriyet Halk Partisi
Kayseri Mehmet Özhaseki Adalet ve Kalkınma Partisi
Kocaeli İbrahim Karaosmanoğlu Adalet ve Kalkınma Partisi
Konya Tahir Akyürek Adalet ve Kalkınma Partisi
Mersin Macit Özcan Cumhuriyet Halk Partisi
Sakarya Zeki Toçoğlu Adalet ve Kalkınma Partisi
Samsun ‎Yusuf Ziya Yılmaz Adalet ve Kalkınma Partisi

Belediye başkanlıkları[değiştir | kaynağı değiştir]

29 Mart 2009 Yerel Seçimleri kesinleşmiş resmi belediye başkanlığı (büyükşehir belediyeleri hariç) seçim sonuçları;[3]

Toplam Sandık 134.929
Toplam Seçmen 39.717.580
Toplam Kullanılan Oy 33.430.742
Toplam Geçerli Oy 32.221.536
Katılım Oranı (%) 84,17
Belediye Başkanlığı Sayısı 2.903
Parti Genel başkanı Aldığı oy sayısı Aldığı oy oranı Belediye
Başkanlığı sayısı
Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan 12.449.187 % 38,64 1.442
Cumhuriyet Halk Partisi Deniz Baykal 7.960.562 % 24,70 503
Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 5.315.180 % 16,50 483
Saadet Partisi Numan Kurtulmuş 1.729.182 % 5,37 80
Demokratik Toplum Partisi Ahmet Türk 1.661.117 % 5,16 96
Demokrat Parti Süleyman Soylu 1.164.858 % 3,62 148
Demokratik Sol Parti Zeki Sezer 925.575 % 2,87 60
Büyük Birlik Partisi Yalçın Topçu 384.483 % 1,19 20
Bağımsızlar 239.849 % 0,74 45
Anavatan Partisi Salih Uzun 196.049 % 0,61 16
Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş 101.090 % 0,31 4
Türkiye Komünist Partisi Erkan Baş 28.101 % 0,09 0
Özgürlük ve Dayanışma Partisi Hayri Kozanoğlu 21.745 % 0,07 4
Emek Partisi Levent Tüzel 15.298 % 0,05 2
Liberal Demokrat Parti Cem Toker 8.608 % 0,03 0
Halkın Yükselişi Partisi Yaşar Nuri Öztürk 8.192 % 0,03 0
Millet Partisi Aykut Edibali 5.772 % 0,02 0
Hak ve Özgürlükler Partisi Bayram Bozyel 5.670 % 0,02 0
İşçi Partisi Doğu Perinçek 867 % 0,00 0
Barış ve Demokrasi Partisi Demir Çelik 151 % 0,00 0
Toplam 32,221,536 % 100.00 2.903

Belediye meclisi üyelikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

29 Mart 2009 Yerel Seçimleri kesinleşmiş resmi belediye meclisi üyelikleri seçim sonuçları;[4]

Toplam Sandık 135.199
Toplam Seçmen 39.787.986
Toplam Kullanılan Oy 33.447.257
Toplam Geçerli Oy 32.072.363
Katılım Oranı (%) 84,06
Belediye meclisi üye sayısı 32.392
Parti Genel başkanı Aldığı oy sayısı Aldığı oy oranı Belediye meclisi
üyesi sayısı
Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan 12.237.325 % 38,16 14.732
Cumhuriyet Halk Partisi Deniz Baykal 7.966.710 % 24,84 6.125
Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 5.336.695 % 16,64 6.005
Saadet Partisi Numan Kurtulmuş 1.807.745 % 5,64 1.081
Demokratik Toplum Partisi Ahmet Türk 1.687.733 % 5,26 1.169
Demokrat Parti Süleyman Soylu 1.181.074 % 3,68 1.843
Demokratik Sol Parti Zeki Sezer 945.722 % 2,95 774
Büyük Birlik Partisi Yalçın Topçu 508.055 % 1,58 294
Anavatan Partisi Salih Uzun 202.976 % 0,63 240
Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş 82.848 % 0,26 45
Bağımsızlar 43.633 % 0,14 14
Özgürlük ve Dayanışma Partisi Hayri Kozanoğlu 25.557 % 0,08 35
Emek Partisi Levent Tüzel 21.100 % 0,07 23
Millet Partisi Aykut Edibali 6.685 % 0,02 2
Halkın Yükselişi Partisi Yaşar Nuri Öztürk 5.566 % 0,02 4
Hak ve Özgürlükler Partisi Bayram Bozyel 4.618 % 0,01 0
Türkiye Komünist Partisi Erkan Baş 3.409 % 0,01 2
Liberal Demokrat Parti Cem Toker 2.451 % 0,01 1
İşçi Partisi Doğu Perinçek 2.258 % 0,01 3
Barış ve Demokrasi Partisi Demir Çelik 203 % 0,00 0
Toplam 32.072.363 % 100,00 32.392

İllere Göre Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıda, belirtilen illerin, belirtilen ilçelerine göre, 2009 Türkiye Yerel Seçim Sonuçları yer almaktadır.


İl - İlçe Sonuç Galerisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıda, ilçelerine ayrılmış illerin, seçim sonuç haritaları, kazanan partilere ve renklerine göre verilmiştir. İl Geneli'ndeki oylarda kazanan, yani İl Genel Meclisi'nde en çok oy oranına sahip olan parti (İlin merkez ilçesinde veya büyükşehir belediyelerinde kazanan parti değil.), resim altındaki açıklamada belirtilmiştir.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 15 Şubat 2009'da, Genç Parti'nin seçimlerden çekilme kararı Yüksek Seçim Kurulu tarafından kabul edildi[5].
  • Yüksek Seçim Kurulu çeşitli nedenlerle 30 belediye başkanlığı, 11 belde meclis üyeliği, 220 köy ve mahalle muhtarlığı ve 88 ihtiyar heyeti seçimini iptal etti. Yenilenen seçimler 7 Haziran 2009'da, sorunsuz şekilde yapıldı.[6]
  • Eğer bu bir genel seçim olsaydı (BBP, SP, DP ve DTP nin bağımsız girdiği varsayılmıştır, İl Genel Meclisi oylarına göre), TBMM'de koltuk dağılımları;

Adalet ve Kalkınma Partisi : 283 Cumhuriyet Halk Partisi : 124 Milliyetçi Hareket Partisi : 89 Demokratik Toplum Partisi : 29 Saadet Partisi : 12 Demokrat Parti : 12 Büyük Birlik Partisi : 1 Bağımsız : 1 şeklinde olacaktı.

Referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]