Libya başbakanları listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Libya Devleti Başbakanı
Arapçaرئيس الوزراء دولة ليبيا
Seal of the Government of National Unity (Libya).svg
Ulusal Birlik Hükûmeti Mührü
Görevdeki
Abdulhamid Dibeybe ve Fethi Başağa arasında ihtilaflı

15 Mart 2021 (Dibeybe) tarihinden beri
3 Mart 2022 (Başağa) tarihinden beri
Ulusal Birlik Hükûmeti
Unvan Sayın Başbakan
Ekselansları
Üyelik Libya Hükûmeti
Rapor verilen Başkanlık Konseyi Başkanı
Resmî ikamet Trablus, Libya
Oluşum 29 Mart 1951 (71 yıl önce) (1951-03-29)
İlk sahibi Mahmud el-Muntasır
Yardımcı Başbakan Yardımcısı
Websitesi pm.gov.ly

Libya başbakanı, Afrika ülkesi Libya'nın 1951 yılından bu yana ülkede kurulan hükûmetlerin başında bulunan kişiye verilen unvandır.

Libya, 2011'de Arap Baharı bağlantılı Libya Krizi'nin başlamasından bu yana çalkantılı bir durumda. Kriz, Birinci İç Savaş ve dış askeri müdahalenin ortasında, Libya Arap Cemahiriyesi'nin çöküşü ve Muammer Kaddafi'nin öldürülmesiyle sonuçlandı.[1][2][3] Kriz, Birinci İç Savaş sonrasındaki hizipler arası şiddetle derinleşti ve 2014'te İkinci İç Savaş'ın patlak vermesiyle sonuçlandı.[4] Ülke üzerindeki kontrol şu anda Tobruk'taki Temsilciler Meclisi (TM) ile Trablus'taki Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) ve bunların destekçileri ile ülkenin bazı bölgelerini kontrol eden çeşitli cihatçı gruplar ve aşiret unsurları arasında bölünmüş durumda.[5][6]

Libya başbakanları (1951-günümüz)[değiştir | kaynağı değiştir]

Libya Krallığı Başbakanları (1951-1969)[değiştir | kaynağı değiştir]

Resim İsim
(Doğum-Ölüm)
Görev Başlangıcı Görev Sonu Görev Süresi Siyasi Parti Not(lar)
1 Mahmud al-Muntasir2.jpg Mahmud el-Muntasır
محمود المنتصر
(1903–1970)
29 Mart 1951 19 Şubat 1954 70079136800000000002 yıl, 327 gün Bağımsız Makama ilk kez geliş. 24 Aralık 1951'e kadar vekaleten görev yaptı.
2 Mohammed Sakizli.jpg Muhammed Sakızlı
محمد الساقزلي
(1892–1976)
19 Şubat 1954 12 Nisan 1954 700644928000000000052 gün Bağımsız -
3 Mustafa Ben Halim (cropped).jpg Mustafa Ben Halim
مصطفى أحمد بن حليم
(1921–2021)
12 Nisan 1954 26 Mayıs 1957 70079847440000000003 yıl, 44 gün Bağımsız -
4 Abdul Majid Kubar.JPG Abdül Mecid Kubar
عبد المجيد كعبار
(1909–1986)
26 Mayıs 1957 17 Ekim 1960 70079847440000000003 yıl, 44 gün Bağımsız -
5 Muhammad Osman Said2.jpg Muhammed Osman Said
محمد عثمان الصيد
(1922–2007)
17 Ekim 1960 19 Mart 1963 70077633440000000002 yıl, 153 gün Bağımsız -
6 Mohieddin Fekini.jpg Muhiddin Fikini
محي الدين فكيني
(1925–1994)
19 Mart 1963 20 Ocak 1964 7007265248000000000307 gün Bağımsız -
(1) Mahmud al-Muntasir2.jpg Mahmud el-Muntasır
محمود المنتصر
(1903–1970)
20 Ocak 1964 20 Mart 1965 70073665520000000001 yıl, 59 gün Bağımsız Makama ikinci kez geliş.
7 Hussein Maziq2.jpg Hüseyin Mazık
حسين يوسف مازق
(1918–2006)
20 Mart 1965 2 Temmuz 1967 70077210080000000002 yıl, 104 gün Bağımsız -
8 Abdul Qadir al-Badri.jpg Abdül Kadir el-Bedri
عبد القادر البدري
(1921–2003)
2 Temmuz 1967 25 Ekim 1967 7006993600000000000115 gün Bağımsız -
9 Abdul Hamid al-Bakkoush.JPG Abdül Hamid el-Bakkuş
عبد الحميد البكوش
(1933–2007)
25 Ekim 1967 4 Eylül 1968 7007272160000000000315 gün Bağımsız -
10 Wanis al-Qaddafi2.jpg Vanis el-Kaddafi
ونيس القذافي
(1924–1986)
4 Eylül 1968 31 Ağustos 1969 7007311904000000000361 gün Bağımsız 1969 darbesi ile görevden alındı.

Kaddafi Yönetimindeki Libya (1969-2011)[değiştir | kaynağı değiştir]

Libya Arap Cumhuriyeti Başbakanları (1969-1977)[değiştir | kaynağı değiştir]

11 No image.svg Mahmud Süleyman el-Mağribi
محمود سليمان المغربي
(1935–2009)
8 Eylül 1969 16 Ocak 1970 7007112320000000000130 gün Bağımsız -
12 Moamer el Gadafi (cropped).jpg Muammer Kaddafi
معمر القذافي
(1942–2011)
16 Ocak 1970 16 Temmuz 1972 70077884000000000002 yıl, 182 gün Askeri-Arap Sosyalist Birliği Aynı zamanda Devrimci Komuta Konseyi (DKK) başkanı olarak görev yaptı.
13 Abdessalam Jalloud.jpg Abdüsselam Callud
عبد السلام جلود
(1944–)
16 Temmuz 1972 2 Mart 1977 70081460160000000004 yıl, 229 gün Askeri-Arap Sosyalist Birliği -

Libya Sosyalist Halk Cemahiriyesi Genel Halk Komitesi Genel Sekreterleri (1977-2011)[değiştir | kaynağı değiştir]

14 Abdul Ati al-Obeidi (cropped).jpg Abdül Ati el-Ubeydi
عبد العاطي العبيدي
(1939–)
2 Mart 1977 2 Mart 1979 2 yıl Bağımsız
(İslami Sosyalist)
Daha sonra 1979'dan 1981'e kadar Genel Halk Kongresi Genel Sekreteri (devlet başkanı) olarak görev yaptı.
15 No image.svg Cadallah Azzuz et-Talhi
جاد الله عزوز الطلحي
(1939–)
2 Mart 1979 23 Şubat 1984 70081565568000000004 yıl, 351 gün Bağımsız
(İslami Sosyalist)
Makama ilk kez geliş.
16 No image.svg Muhammed ez-Zaruk Recep
محمد الزروق رجب
(1940–)
23 Şubat 1984 2 Mart 1986 70076441120000000002 yıl, 15 gün Bağımsız
(İslami Sosyalist)
Daha önce 1981'den 1984'e kadar Genel Halk Kongresi Genel Sekreteri (devlet başkanı) olarak görev yaptı. Daha sonra Merkez Bankası başkanı olarak 1987'den 1990'a ve 2011'de görev yaptı.
(15) No image.svg Cadallah Azzuz et-Talhi
جاد الله عزوز الطلحي
(1939–)
2 Mart 1986 2 Mart 1987 7007313632000000000363 gün Bağımsız
(İslami Sosyalist)
Makama ikinci kez geliş. 1986 Amerika Birleşik Devletleri bombalaması (El Dorado Kanyonu Operasyonu) sırasında görev yaptı.
17 No image.svg Ömer Mustafa el-Muntasır
عمر مصطفى المنتصر
(1939–2001)
2 Mart 1987[7] 7 Ekim 1990 70081136808000000003 yıl, 220 gün Bağımsız
(İslami Sosyalist)
-
18 No image.svg Abuzer Ömer Dorda
أبو زيد عمر دوردة
(1944–)
7 Ekim 1990 29 Ocak 1994 70081045224000000003 yıl, 114 gün Bağımsız
(İslami Sosyalist)
Daha sonra, 2009'dan 2011'e kadar Muhabarat el-Cemahiriye (Ulusal İstihbarat Servisi) başkanı olarak görev yaptı.[8][9]
19 No image.svg Abdül Mecid el-Kud
عبد المجيد القعود
(1943–)
29 Ocak 1994 29 Aralık 1997 70081235304000000003 yıl, 334 gün Bağımsız
(İslami Sosyalist)
-
20 No image.svg Muhammed Ahmed el-Manguş
محمد أحمد المنقوش
(1937-2016)
29 Aralık 1997 1 Mart 2000 70076855840000000002 yıl, 63 gün Bağımsız
(İslami Sosyalist)
-
21 No image.svg İmbarek Şameh
امبارك عبدالله الشامخ
(1952–)
1 Mart 2000 13 Haziran 2003 70081037448000000003 yıl, 105 gün Bağımsız
(İslami Sosyalist)
Daha sonra 2009'dan 2010'a kadar Genel Halk Kongresi Genel Sekreteri (devlet başkanı) olarak görev yaptı.
22 Shukri Ghanem 2010.jpg Şükrü Ganem
شكري غانم
(1942–2012)
13 Haziran 2003 5 Mart 2006[10] 70078592480000000002 yıl, 264 gün Bağımsız
(İslami Sosyalist)
-
23 2008-07-31 Багдади Махмуди.jpg Bağdadi Mahmudi
البغدادي المحمودي
(1945–)
5 Mart 2006 21 Ağustos 2011 70081725624000000005 yıl, 171 gün Bağımsız
(İslami Sosyalist)
Birinci İç Savaş ve eşzamanlı dış askeri müdahale sırasında görev yaptı. Trablus Muharebesi sırasında görevden indirildi.

Geçiş Dönemi (2011-günümüz)[değiştir | kaynağı değiştir]

Başbakanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

24 Mahmoud Jibril 2011 (cropped).jpg Mahmud Cibril
محمود جبريل
(1952–2020)
5 Mart 2011 23 Ekim 2011 7007200448000000000232 gün Bağımsız 23 Mart 2011'e kadar Geçici Ulusal Konsey (GUK) İcra Ekibi başkanı olarak görev yaptı. 23 Ağustos 2011'e kadar isyancı taraftaydı, bu dönemde Bingazi'deydi.
Ali Tarhouni cropped GNC.jpg Ali Tarhuni
علي الترهوني
(1951–)
23 Ekim 2011 24 Kasım 2011 700627648000000000032 gün Bağımsız Başbakan yardımcısı, bakıcı olarak görev yaptı.
El-Keib (cropped).jpg Abdürrahim El-Keib
عبد الرحيم الكيب
(1950–2020)
24 Kasım 2011 14 Kasım 2012 7007307584000000000356 gün Bağımsız Başbakan vekili.
25 Ali Zeidan at US State Department 2013.png Ali Zeydan
علي زيدان
(1950–)
14 Kasım 2012 11 Mart 2014 70074166640000000001 yıl, 117 gün Ulusal Kalkınma ve Refah Partisi 2013 darbe girişimi sırasında silahlı militanlar tarafından kısa süreliğine kaçırıldı. Şubat 2014 darbe girişiminden sağ kurtuldu.
2014 genel seçimlerinin ardından, hükümet yeni seçilen Temsilciler Meclisi ile yürürlükteki Genel Ulusal Kongre arasında bölünerek devam eden bir iç savaşa neden oldu.

2014 genel seçimleri Kasım 2014'te Libya Yüksek Mahkemesi tarafından geçersiz ilan edildi.

26 Abdullah al-Thani.jpg Abdullah el-Sani
عبد الله الثني
(1954–)
11 Mart 2014 5 Nisan 2016 70076527520000000002 yıl, 25 gün Bağımsız Ağustos 2014'te Tobruk'ta, ardından Bayda'da isyan halindeydi. 12 Mart 2016'ya kadar uluslararası olarak tanındı. 8 Nisan 2014'e kadar vekil görevinde bulundu. Mayıs 2014 darbe girişiminden sağ çıktı.
Ahmed Maiteeq.jpg Ahmed Muaytik
أحمد معيتيق
(1972–)
25 Mayıs 2014 9 Haziran 2014 700612960000000000015 gün Bağımsız Yüksek Mahkeme atamayı geçersiz ilan etti.
No image.svg Ömer el-Hassi
عمر الحاسي
(1949–)
6 Eylül 2014 31 Mart 2015 7007177984000000000206 gün Bağımsız Ulusal Kurtuluş Hükümeti (UKH) Başbakanı. Trablus'taydı.
No image.svg Halife el-Gavil
خليفة الغويل
(1964-)
31 Mart 2015 5 Nisan 2016 70073198960000000001 yıl, 5 gün Bağımsız UKH'nin başbakanı. 1 Aralık 2015'e kadar vekaleten görev yaptı. Trablus'taydı.
Başkanlık Konseyi ve Ulusal Mutabakat Hükümeti'nin açılışının ardından hükümet, Temsilciler Meclisi ile 2016 darbe girişiminden sonra yeniden oluşturulan Ulusal Kurtuluş Hükümeti arasında bölünmüş durumdaydı.

Ancak, merkezi Trablus'ta bulunan Yüksek Danıştay UMH'yi tanıyor.

27 Fayez al-Sarraj in Washington - 2017 (38751877521) (cropped).jpg Fayiz es-Serrac
فايز السراج
(1960–)
5 Nisan 2016 15 Mart 2021 70081526688000000004 yıl, 306 gün Bağımsız UMH başbakanı, eş zamanlı olarak Başkanlık Konseyi başkanı olarak görev yaptı. Uluslararası alanda kabul gördü, Trablus merkezli.
No image.svg Halife el-Gavil
خليفة الغويل
(1964–)
14 Ekim 2016 16 Mart 2017 7007132192000000000153 gün Bağımsız Yeniden oluşturulan UKH'nin başbakanı. Trablus merkezli.
Abdullah al-Thani.jpg Abdullah el-Sani
عبد الله الثني
(1954–)
5 Nisan 2016 15 Mart 2021 70081559520000000004 yıl, 344 gün Bağımsız TM başbakanı. Tobruk'ta muhalefette.
28 Abdul Hamid Dbeibeh (15-04-2021).jpg Abdulhamid Dibeybe
عبد الحميد الدبيبة
(1959-)
15 Mart 2021 Görevde 70074132080000000001 yıl, 113 gün Bağımsız Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) başbakanı. Uluslararası alanda kabul gördü, Trablus merkezli.
Fethi Başağa
فتحي باشاغا
(1962-)
3 Mart 2022 Görevde 7007108000000000000125 gün Bağımsız TM başbakanı. Tobruk'ta muhalefette.[11][12]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Libya mired in chaos 10 years after Arab Spring". Agence France-Presse. France 24. 10 Şubat 2021. 10 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2022. 
  2. ^ "10 years since Kadhafi death, stability still eludes Libya". Agence France-Presse. France 24. 19 Ekim 2021. 19 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2022. 
  3. ^ "Feature: Libyans struggling in poverty, chaos 10 years after NATO intervention". Xinhua News Agency. 7 Mayıs 2021. 14 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2022. 
  4. ^ "Libya's Second Civil War: How did it come to this?". Conflict News. 20 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2015. National Post View (24 Şubat 2015). "National Post View: Stabilizing Libya may be the best way to keep Europe safe". National Post. 25 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2015. 
  5. ^ Pelham, Nicolas (February 2015). "Libya Against Itself". The New York Review of Books. 17 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2015. 
  6. ^ Fadel, L. "Libya's Crisis: A Shattered Airport, Two Parliaments, Many Factions". 26 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  7. ^ "The World". LA Times. 3 Mart 1987. 15 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2021. 
  8. ^ "Libyan ex-PM named new spy chief". IOL. Agence France-Presse. 12 Nisan 2009. 13 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2021. 
  9. ^ William Maclean (11 Eylül 2011). "Exclusive: At bay, captured Libyan spy chief defiant". Reuters. Erişim tarihi: 1 Ocak 2021. 
  10. ^ "Libya's reforming premier sacked". BBC News. 6 Mart 2006. 14 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2021. 
  11. ^ "Libya rifts deepen as new PM named, incumbent refuses to yield". Reuters. 10 Şubat 2022. 10 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2022. 
  12. ^ "Libya: Tobruk parliament names new PM, fuelling division". Al Jazeera. 10 Şubat 2022. 10 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2022. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]