İran başbakanları listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
İran'ın beşinci ve son başbakanı Mir Hüseyin Musavi

Bu liste, 1906 yılındaki İran Anayasa Devrimi'nden, 1989'daki İran anayasa referandumu'na kadarki sürede görev yapmış İran başbakanlarını göstermektedir. İran başbakanları, ülkede hükümetin en üst yönetisi konumundaydı. 1989 yılında Humeyni'nin ölümünün ardından yapılan anayasa refarandumuyla başbakanlık makamı kaldırılmıştır. Son başbakan ise, 3 Ağustos 1989'da makamı bırakan Mir Hüseyin Musavi Hamene olmuştur.

İran başbakanları (1906–1989)[değiştir | kaynağı değiştir]

Renk anahtarı
(siyasi partiler)

Liste[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Resim Doğum–Ölüm Görev Başlangıcı Görev Bitişi Siyasi parti Devlet Başkanı
(Hüküm / Dönem)
State Flag of Iran (1924).svgİran Devleti (1907–1925) • Imperial Emblem of the Qajar Dynasty (Lion and Sun).svg
1 Nasrullah Müşir ed-Devle
Vezîr-i Âzam
NKMOD.jpg 1840–1907 1 Ağustos 1906 7 Mart 1907 Bağımsız Muzaffereddin Şah
Mozaffar-ed-Din Shah Qajar - 1.jpg
(1896–1907)
Müşir ed-Devle, Muzaffareddin Şah'ın ölümünde ve 3 Ocak 1907'de Muhammed Ali Şah'ın döneminde görevde bulundu. Muhammed Ali Şah
Mohammad Ali Shah.jpg
(1907–1909)
2 Sultan-Ali Vezir-i Efham
İçişleri Bakanı ve Kabine Başkanı
Imperial Emblem of the Qajar Dynasty (Lion and Sun).svg 17 Mart 1907 29 Nisan 1907 Bağımsız
3 Ali-Asker Han Atabek Atabak.jpg 1858–1907 4 Mayıs 1907 31 Ağustos 1907
(suikast)
Bağımsız
4 Ahmed Müşir es-Saltana
(1. Dönem)
Imperial Emblem of the Qajar Dynasty (Lion and Sun).svg 16 Eylül 1907 27 Ekim 1907 Bağımsız
5 Ebulkasım Nasır el-Mülk Naserolmolk2.jpg 27 Ekim 1907 21 Aralık 1907 Bağımsız
6 Hüseyin-Kuli Nizam es-Saltana Mafi Imperial Emblem of the Qajar Dynasty (Lion and Sun).svg 21 Aralık 1907 21 Mayıs 1908 Bağımsız
(4) Ahmed Müşir es-Saltana
(2. Dönem)
Imperial Emblem of the Qajar Dynasty (Lion and Sun).svg 7 Haziran 1908 29 Nisan 1909 Bağımsız
7 Kamran Mirza Nayib es-Saltana Kamran Mirza.jpg 1856–1929 29 Nisan 1909 2 Mayıs 1909 Bağımsız
8 Cevad Sa'd ed-Devle Imperial Emblem of the Qajar Dynasty (Lion and Sun).svg 8 Mayıs 1909 13 Temmuz 1909
(devrildi)
Bağımsız
Başbakan olmadan geçici kabine
(Siyasetçi ve Din Adamları Yüksek Kurulu tarafından atandı)
17 Temmuz 1909 30 Eylül 1909 Ahmed Şah Kaçar
AhmadShahQajar2.jpg
(1909–1925)
9 Muhammed Veli Han Tonekaboni
(1. Dönem)
Sepahsalar-e Azam-e Tonekaboni.jpg 1848–1926 30 Eylül 1909 25 Temmuz 1910 Ilımlı Sosyalistler
10 Hasan Müstevfi el-Memalik
(1. Dönem)
Mostowfi.jpg 1875–1932 25 Temmuz 1910 12 Mart 1911 Demokratlar
(9) Muhammed Veli Han Tonekaboni
(2. Dönem)
Sepahsalar-e Azam-e Tonekaboni.jpg 1848–1926 12 Mart 1911 26 Temmuz 1911 Ilımlı Sosyalistler
11 Necef-Kuli Samsam es-Saltana
(1. Dönem)
Samsam Saltaneh.jpg 1846–1930 1911 1913 Ilımlı Sosyalistler
12 Muhammed Ali Ala es-Saltana
(1. Dönem)
Imperial Emblem of the Qajar Dynasty (Lion and Sun).svg 1867–1914 18 Ocak 1913 16 Ağustos 1913 Bağımsız
(10) Hasan Müstevfi el-Memalik
(2. Dönem)
Mostowfi.jpg 1875–1932 17 Ağustos 1913 14 Mart 1915 Demokratlar
13 Hasan Pirniya
(1. Dönem)
Hassan Pirnia.jpg 1871–1935 14 Mart 1915 1 Mayıs 1915 Ilımlı Sosyalistler
14 Abdül Mecid Mirza
(1. Dönem)
Ein-oddole.jpg 1845–1927 1 Mayıs 1915 18 Ağustos 1915 Bağımsız
(10) Hasan Müstevfi el-Memalik
(3. Dönem)
Mostowfi.jpg 1875–1932 18 Ağustos 1915 24 Aralık 1915 Demokratlar
15 Abdül Hüseyin Mirza Farmanfarma Farmanfarma.jpg 1857–1939 24 Aralık 1915 29 Şubat 1916 Ilımlı Sosyalistler
(9) Muhammed Veli Han Tonekaboni
(3. Dönem)
Sepahsalar-e Azam-e Tonekaboni.jpg 1848–1926 5 Mart 1916 29 Ağustos 1916 Ilımlı Sosyalistler
16 Hasan Vüsuk ed-Devle
(1. Dönem)
Hassan Vosough od-Dowleh.jpg 1873–1950 29 Ağustos 1916 5 Haziran 1917 Demokratlar
(12) Muhammed Ali Ala es-Saltana
(2. Dönem)
Imperial Emblem of the Qajar Dynasty (Lion and Sun).svg 1867–1914 5 Haziran 1917 21 Kasım 1917 Bağımsız
(14) Abdül Mecid Mirza
(2. Dönem)
Ein-oddole.jpg 1845–1927 21 Kasım 1917 16 Ocak 1918 Bağımsız
(10) Hasan Müstevfi el-Memalik
(4. Dönem)
Mostowfi.jpg 1875–1932 1918 1918 Demokratlar
(11) Necef-Kuli Samsam es-Saltana
(2. Dönem)
Samsam Saltaneh.jpg 1846–1930 1 Mayıs 1918 8 Ağustos 1918 Ilımlı Sosyalistler
(16) Hasan Vüsuk ed-Devle
(2. Dönem)
Hassan Vosough od-Dowleh.jpg 1873–1950 8 Ağustos 1918 3 Temmuz 1920 Demokratlar
(1919'a kadar)
(16) Bağımsız
(13) Hasan Pirniya
(2. Dönem)
Hassan Pirnia.jpg 1871–1935 3 Temmuz 1920 27 Ekim 1920 Bağımsız
17 Fethullah Han Ekber Sepahdar.jpg 1878–1967 27 Ekim 1920 22 Şubat 1921
(devrildi)
Bağımsız
18 Ziyaeddin Tabatabai SeyyedZiaTabatabai.jpg 1888–1969 24 Şubat 1921 4 Haziran 1921 Bağımsız
19 Kavām es-Saltana
(1. Dönem)
Ahmad-qavam.jpg 1873–1955 4 Haziran 1921 21 Ocak 1922 Bağımsız
(13) Hasan Pirniya
(3. Dönem)
Hassan Pirnia.jpg 1871–1935 21 Ocak 1922 22 Haziran 1922 Bağımsız
(19) Kavām es-Saltana
(2. Dönem)
Ahmad-qavam.jpg 1873–1955 22 Haziran 1922 15 Şubat 1923 Bağımsız
(10) Hasan Müstevfi el-Memalik
(5. Dönem)
Mostowfi.jpg 1875–1932 15 Şubat 1923 15 Haziran 1923 Uyanış Partisi
(13) Hasan Pirniya
(4. Dönem)
Hassan Pirnia.jpg 1871–1935 15 Haziran 1923 26 Ekim 1923 Bağımsız
20 Rıza Han Serdar Sipah RezaKhanWarMinister.jpg 1878–1944 26 Ekim 1923 12 Aralık 1925 Askeriye
Flag of Iran with standardized lion and sun.svgİran İmparatorluğu (1925–1979) • Imperial Coat of Arms of Iran.svg
Muhammed Ali Faruki
Geçici Başbakan
Mohammad Ali Foroughi.jpg 1877–1943 12 Aralık 1925 13 Haziran 1926 Uyanış Partisi Rıza Şah
Reza shahpahlavi.jpg
(1925–1941)
(10) Hasan Müstevfi
(6. Dönem)
Mostowfi.jpg 1875–1932 13 Haziran 1926 2 Haziran 1927 Uyanış Partisi
21 Mehdi Hidayet Hedayat mehdiqoli.jpg 1864–1955 2 Haziran 1927 18 Eylül 1933 Bağımsız
22 Muhammed Ali Faruki
(1. Dönem)
Mohammad Ali Foroughi.jpg 1877–1943 18 Eylül 1933 3 Aralık 1935 Bağımsız
23 Mahmud Cam Mahmoud Djam 01.jpg 1880–1969 3 Aralık 1935 26 Ekim 1939 Bağımsız
24 Ahmed Metin Defteri Ahmad Matin-Daftari.jpg 1896–1971 26 Ekim 1939 26 Haziran 1940 Bağımsız
25 Ali Mansur
(1. Dönem)
Mansorolmolk.jpg 1886–1974 26 Haziran 1940 27 Ağustos 1941
(istifa)
Bağımsız
(22) Muhammed Ali Faruki
(2. Dönem)
Mohammad Ali Foroughi.jpg 1877–1943 27 Ağustos 1941 9 Mart 1942 Bağımsız Muhammed Rıza Şah
Mohammad Reza Pahlavi.jpg
(1941–1979)
26 Ali Süheyli
(1. Dönem)
Portrait of Ali Soheili.jpg 1896–1958 9 Mart 1942 9 Ağustos 1942 Bağımsız
(19) Ahmad Kavam
(3. Dönem)
AhmadGhavam2.jpg 1873–1955 9 Ağustos 1942 15 Şubat 1943 Bağımsız
(26) Ali Süheyli
(2. Dönem)
Portrait of Ali Soheili.jpg 1896–1958 15 Şubat 1943 6 Nisan 1944 Bağımsız
27 Muhammed Sa'id
(1. Dönem)
Portrait of Mohammad Sa'ed.jpg 1881–1973 6 Nisan 1944 25 Kasım 1944 Bağımsız
28 Murtaza Kuli Bayat Morteza-Qoli Bayat.jpg 1890–1958 25 Kasım 1944 13 Mayıs 1945 Bağımsız
29 İbrahim Hakimi
(1. Dönem)
Ebrahim Hakimi portrait.png 1871–1959 13 Mayıs 1945 6 Haziran 1945 Bağımsız
30 Muhsin Sadr Mohsen Sadr.png 1871–1962 6 Haziran 1945 30 Ekim 1945 Bağımsız
(29) İbrahim Hakimi
(2. Dönem)
Ebrahim Hakimi portrait.png 1871–1959 30 Ekim 1945 28 Ocak 1946 Bağımsız
(19) Ahmed Kavam
(4. Dönem)
AhmadGhavam2.jpg 1873–1955 28 Ocak 1946 18 Aralık 1947 İran Demokratik Partisi
31 Muhammed Rıza Hikmet Hekmat sardar fakher.jpg 1891–1978 18 Aralık 1947 29 Aralık 1947 İran Demokratik Partisi
(29) İbrahim Hakimi
(3. Dönem)
Ebrahim Hakimi portrait.png 1871–1959 29 Aralık 1947 13 Haziran 1948 Bağımsız
32 Abdülhüseyin Hazhir Hazhir.jpg 1902–1949 13 Haziran 1948 9 Kasım 1948 Bağımsız
(27) Muhammed Sa'id
(2. Dönem)
Portrait of Mohammad Sa'ed.jpg 1881–1973 9 Kasım 1948 23 Mart 1950 Bağımsız
(25) Ali Mansur
(2. Dönem)
Mansorolmolk.jpg 1886–1974 23 Mart 1950 26 Haziran 1950 Bağımsız
33 Ali Razmara Ali-razmarapic.jpg 1901–1951 26 Haziran 1950 7 Mart 1951
(suikast)
Askeri
Halil Fehimi
Geçici Başbakan
Lion and Sun (Pahlavi Dynasty).svg 1876–1953 7 Mart 1951 12 Mart 1951 Bağımsız
34 Hüseyin Ala'
(1. Dönem)
Hossein Ala'.jpg 1882–1964 12 Mart 1951 27 Nisan 1951 Bağımsız
35 Muhammed Musaddık
(1. Dönem)
MosaddeghvisitsUSA ().jpg 1882–1967 28 Nisan 1951 17 Temmuz 1952 Ulusal Cephe
(19) Ahmed Kavam
(5. Dönem)
AhmadGhavam2.jpg 1873–1955 17 Temmuz 1952 22 Temmuz 1952 İran Demokratik Partisi
(35) Muhammed Musaddık
(2. Dönem)
MosaddeghvisitsUSA ().jpg 1882–1967 22 Temmuz 1952 19 Ağustos 1953
(devrildi)
Ulusal Cephe
36 Fazlullah Zahidi Fazlollah zahedi.jpg 1897–1963 19 Ağustos 1953 7 Nisan 1955 Askeri
(34) Hüseyin Ala'
(2. Dönem)
Hossein Ala'.jpg 1882–1964 7 Nisan 1955 3 Nisan 1957 Bağımsız
37 Manuçehr İkbal Manuchehr Eghbal.jpg 1909–1977 3 Nisan 1957 31 Ağustos 1960 Milliyetçiler Partisi
38 Cafer Şerif İmami
(1. Dönem)
Jafar Sharif-Emami.jpg 1910–1998 31 Ağustos 1960 5 Mayıs 1961 Bağımsız
39 Ali Amini Aliamini.jpg 1905–1992 5 Mayıs 1961 19 Temmuz 1962 Bağımsız
40 Esedullah Alam Portrait of Asadollah Alam.jpg 1919–1978 19 Temmuz 1962 7 Mart 1964 Halk Partisi
41 Hasan Ali Mansur Hassan Ali Mansur.jpg 1923–1965 7 Mart 1964 26 Ocak 1965
(suikast)
Yeni İran Partisi
42 Emir Abbas Huveyda Hoveyda.jpg 1919–1979 26 Ocak 1965 7 Ağustos 1977 Yeni İran Partisi
(1975'e kadar)
(42) Rastahiz Partisi
43 Cemşid Amuzegar Jamshid Amouzegar.jpg 1923–2016 7 Ağustos 1977 27 Ağustos 1978 Rastahiz Partisi
(38) Cafer Şerif İmami
(2. Dönem)
Jafar Sharif-Emami.jpg 1910–1998 27 Ağustos 1978 6 Kasım 1978 Rastahiz Partisi
(1 Kasım'a kadar)
(38) Bağımsız
44 Gulam-Rıza Ezheri Azhari.jpg 1912–2001 6 Kasım 1978 4 Ocak 1979 Askeri
45 Şapur Bahtiyar Shapourbakhtiar.gif 1914–1991 4 Ocak 1979 11 Şubat 1979
(devrildi)
Bağımsız
Flag of Iran.svgİran İslam Cumhuriyeti (1979–günümüz) • Emblem of Iran.svg
46 Mehdi Bazargan Mehdi Bazargan portrait.jpg 1907–1995 4 Şubat 1979 6 Kasım 1979
(istifa)
İran Özgürlük Hareketi Ruhullah Humeyni
Portrait of Ruhollah Khomeini By Mohammad Sayyad.jpg
(1979–1989)
İslami Devrim Konseyi
(Lider: Ebu'l-Hasan Beni Sadr)
6 Kasım 1979 12 Ağustos 1980
47 Muhammed Ali Recai Mohammad-Ali Rajai.jpg 1933–1981 12 Ağustos 1980 4 Ağustos 1981 İslami Cumhuriyet Partisi
48 Muhammed Cevad Bahonar Mohammad-Javad Bahonar (3).jpg 1933–1981 4 Ağustos 1981 30 Ağustos 1981
(suikast)
İslami Cumhuriyet Partisi
Muhammed Rıza Mehdevi Kani
Geçici Başbakan
Mahdavi Kani in 1981.jpg 1931–2014 2 Eylül 1981 31 Ekim 1981 Muharip Ruhban Derneği
49 Mir Hüseyin Musavi Mir-Hossein Mousavi in 1981.jpg 1942– 31 Ekim 1981 14 Ağustos 1989 İslami Cumhuriyet Partisi
(1987'ye kadar)
(49) Bağımsız
Makam Kaldırıldı (14 Ağustos 1989'dan itibaren)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]