Karadağ başbakanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Karadağ Hükûmet Başkanı
Coat of arms of Montenegro (seal).svg
Görevdeki
Dritan Abazović

28 Nisan 2022 tarihinden beri
Atayan Karadağ Parlamentosu
Görev süresi Yok
Oluşum 20 Mart 1879
İlk sahibi Božo Petrović-Njegoš
Maaş 15.522 USD yıllık[1]
Websitesi www.gov.me

Karadağ başbakanı (KaradağcaПремијер/Премијерка Црне Горе, romanizePremijer/Premijerka Crne Gore) veya resmi olarak Karadağ hükûmet başkanı (KaradağcaПредсједник/Предсједница Владе Црне Горе, romanizePredsjednik/Predsjednica Vlade Crne Gore) Karadağ hükûmetinin başkanıdır. Başbakanın rolü, hükûmetin çalışmalarını yönlendirmek ve önerilen bakanların bir listesini içeren hükûmet programını Parlamentoya sunmaktır. Başbakanın istifası, hükûmetin düşmesine neden olur.

Mevcut başbakan, sivil siyasi parti Birleşik Reform Eylemi lideri olan Dritan Abazović, Karadağ Parlamentosu tarafından seçildi. Çetine'de 43. Karadağ Hükûmeti'nin kurulmasından sonra 28 Nisan 2022'de seçildi.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk modern Karadağ hükûmeti 20 Mart 1879'da Karadağ Prensliği sırasında kuruldu. Hükûmet başkanının unvanı "Bakanlar Kurulu Başkanı"ydı (Предсједник Министарског савјета).

28 Ağustos 1910'da Karadağ'ın bir krallık olduğu ilan edildi. Hem Prenslik hem de Krallık sırasında, makam önemli bir öneme sahip değildi ya da etkisi yoktu. Sadece Prens I. Nikola'nın (ve daha sonra da Kral) iradesine bağlıydı. Karadağ'ın I. Dünya Savaşı sırasında 15 Ocak 1916'da İttifak Devletleri'ne teslim olmasından sonra hükûmet sürgüne gitti ve varlığı sona erene dek yurt dışında kaldı. Podgorica Meclisinin 26 Kasım 1918’de Karadağ’ı Sırbistan ile birleştirmesinin ve Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı’nın kurulmasının kararının ardından Stojan Protić 20 Aralık 1918'de yeni kurulan krallığın başbakanı oldu. Bununla birlikte devrik Kral I. Nikola, 1921'de ölümüne dek Karadağ başbakanlarını sürgünde görevlendirmeye devam ettim. Sürgündeki Karadağ Hükûmeti, kısa bir süre sonra 1922'de sona erdi.

Komünist rejim yönetiminde, Karadağ 7 Mart 1945'te kendi hükûmetini elde etti. O gün, Yugoslavya hükümeti içinde (diğer beş cumhuriyette olduğu gibi) bir Karadağ bakanlığı kuruldu ve Karadağ Bakanı, 17 Nisan 1945'te savaş sonrası Karadağ'ın ilk gerçek hükümetini oluşturmaktan sorumlu oldu. Hükûmetler 4 Şubat 1953'e kadar bir Başbakan, 15 Ocak 1991'e kadar Yürütme Konseyi Başkanı ve o zamandan beri Başbakan tarafından yönetildi.

Liste[değiştir | kaynağı değiştir]

Önceki makamlar

Monarşi[değiştir | kaynağı değiştir]

      Doğru Halk Partisi       Halk Partisi       Bağımsız

Hükûmet Başkanı Görev Başlangıcı Görev Sonu Görev Süresi Siyasi Parti Hükümdar
Karadağ Prensiliği I. Nikola
Nicholas I, King of Montenegro, 1841-1921, head and shoulders portrait, facing left LCCN2005680731.jpg
(1860–1921)
1 Bozo Petrovic-Njegos portrait.tif Voyvoda
Božo Petrović-Njegoš
(1846–1929)
20 Mart 1879 19 Kasım 1905 26 yıl,

272 gün

Bağımsız
2 Lazar Mijušković.jpg Lazar Mijušković
(1867–1936)
19 Aralık 1905 24 Kasım 1906 340 gün Doğru Halk Partisi
3 Radulović Marko.jpg Marko Radulović
(1866–1935)
24 Kasım 1906 1 Şubat 1907 69 gün Halk Partisi
4 Andrija Radovic.jpg Andrija Radović
(1872–1947)
1 Şubat 1907 17 Nisan1907 75 gün Halk Partisi
5 Dr Lazar Tomanović .jpg Lazar Tomanović
(1845–1932)
17 Nisan 1907 28 Ağustos 1910 3 yıl,

132 gün

Bağımsız
Karadağ Krallığı
(5) Dr Lazar Tomanović .jpg Lazar Tomanović
(1845–1932)
28 Ağustos 1910 19 Haziran 1912 1 yıl,

295 gün

Bağımsız
6 Mitar Martinovich Min of Montenegro.jpg Voyvoda
Mitar Martinović
(1870–1954)
19 Haziran 1912 8 Mayıs 1913 323 gün Doğru Halk Partisi
7 Brigadir Janko Vukotic.jpg Serdar
Janko Vukotić
(1866–1927)
8 Mayıs 1913 16 Temmuz 1915 2 yıl,

68 gün

Bağımsız
8 Milo Matanović.jpg General
Milo Matanović
(1879–1955)
16 Temmuz 1915 2 Ocak 1916 170 gün Bağımsız
(2) Lazar Mijuškovic 1916.jpg Lazar Mijušković
(1867–1936)
2 Ocak 1916 25 Ocak 1916 23 gün Doğru Halk Partisi
Sürgündeki Karadağ Hükûmeti.
(2) Lazar Mijuškovic 1916.jpg Lazar Mijušković
(1867–1936)
25 Ocak 1916 12 Mayıs 1916 108 gün Doğru Halk Partisi
(4) Andrija Radovic.jpg Andrija Radović
(1872–1947)
12 Mayıs 1916 17 Ocak 1917 245 gün Halk Partisi
(8) Milo Matanović.jpg General
Milo Matanović
(1879–1955)
17 Ocak 1917 11 Haziran 1917 150 gün Bağımsız
9 Evgenije Popović.jpg Evgenije Popović
(1842–1931)
11 Haziran 1917 17 Şubat 1919 1 yıl,

249 gün

Bağımsız
10 Anto Gvozdenović (cropped).jpg General
Anto Gvozdenović
(1853–1935)
17 Şubat 1919 1 Mart 1921 2 yıl,

12 gün

Bağımsız
11 Jovan S. Plamenac.jpg Jovan Plamenac
(1873–1944)
1 Mart 1921 13 Ocak 1922 318 gün Doğru Halk Partisi Michael
Mihailo Petrovich Negosh.jpg
(1921–1922)
12 Milutin Vučinić.jpg General
Milutin Vučinić
(1869–1922)
13 Ocak 1922 13 Şubat 1922 31 gün Doğru Halk Partisi
(10) Anto Gvozdenović (cropped).jpg General
Anto Gvozdenović
(1853–1935)
13 Şubat 1922 13 Temmuz 1922 150 gün Bağımsız
1922'den 1941'e kadar Karadağ toprakları, Yugoslavya Krallığı'ndaki önce Zeta Oblastı'nın ve daha sonra Zeta Banlığı'nın bir parçasıydı.

1945 öncesi yönetim başkanları

Sosyalist Cumhuriyet[değiştir | kaynağı değiştir]

      Komünist Parti / Komünistler Birliği

Hükûmet Başkanı Görev Başlangıcı Görev Sonu Görev Süresi Siyasi Parti
Karadağ Bakanı
Milovan Đilas.jpg Milovan Đilas
(1911-1995)
7 Mart 1945 17 Nisan 1945 41 gün Komünist Parti
NR Karadağ Başbakanı
Blažo Jovanović.jpg General
Blažo Jovanović
(1907-1976)
17 Nisan 1945 4 Şubat 1953 7 yıl,

291 gün

Komünist Parti
(parti yeniden adlandırıldı)
Komünistler Birliği
(parti yeniden adlandırıldı)
İcra Kurulu Başkanı
1
(13)
Blažo Jovanović.jpg General
Blažo Jovanović
(1907-1976)
4 Şubat 1953 16 Aralık 1953 315 gün Komünistler Birliği
2
(14)
Filip Bajkovic.jpg Filip Bajković
(1910-1985)
16 Aralık 1953 12 Temmuz 1962 8 yıl,

208 gün

Komünistler Birliği
3
(15)
Đorđije Pajković.jpg Đorđije Pajković
(1917-1980)
12 Temmuz 1962 25 Haziran 1963 348 gün Komünistler Birliği
4
(16)
Veselin Đuranović.jpg Veselin Đuranović
(1925-1997)
25 Haziran 1963 8 Aralık 1966 3 yıl,

165 gün

Komünistler Birliği
5
(17)
Mijuško Šibalić.jpg Mijuško Šibalić
(1915-1995)
8 Aralık 1966 5 Mayıs 1967 148 gün Komünistler Birliği
6
(18)
Vidoje Zarkovic.jpg Vidoje Žarković
(1927-2000)
5 Mayıs 1967 7 Ekim 1969 2 yıl,

154 gün

Komünistler Birliği
7
(19)
Unknown-person.gif Buarko Bulajić
(1922-2009)
7 Ekim 1969 6 Mayıs 1974 4 yıl,

211 gün

Komünistler Birliği
8
(20)
Marko Orlandić.jpg Marko Orlandić
(1930-)
6 Mayıs 1974 28 Nisan 1978 3 yıl,

356 gün

Komünistler Birliği
9
(21)
Momčilo Cemović.jpg Momčilo Cemović
(1928-2001)
28 Nisan 1978 7 Mayıs 1982 4 yıl,

9 gün

Komünistler Birliği
10
(22)
Radivoje Brajović.jpg Radivoje Brajović
(1935)
7 Mayıs 1982 6 Haziran 1986 4 yıl,

30 gün

Komünistler Birliği
11
(23)
Unknown-person.gif Vuko Vukadinović
(1937-1993)
6 Haziran 1986 29 Mart 1989 2 yıl,

296 gün

Komünistler Birliği
12
(24)
Stevan Kragujevic,Radoje Kontic, jugoslovenski i crnogorski politicar.JPG Radoje Kontić
(1937)
29 Mart 1989 15 Şubat 1991 1 yıl,

321 gün

Komünistler Birliği

Parlamenter cumhuriyet[değiştir | kaynağı değiştir]

      Sosyalistler Demokratik Partisi       Bağımsız

Hükûmet Başkanı Seçim Görev Başlangıcı Görev Sonu Görev Süresi Siyasi Parti Cumhurbaşkanı
Karadağ Cumhuriyeti
1
(25)
Milo Đukanović in 2010 (cropped).jpg Milo Đukanović
(1962-)
1990
1992
1996
15 Şubat 1991 5 Şubat 1998 6 yıl,

355 gün

Sosyalistler Demokratik Partisi Momir Bulatović
Momir Bulatović (cropped).jpg
(1990–1998)
2
(26)
Filip Vujanović June 2015 (cropped).jpg Filip Vujanović
(1954-)
1998
2001
5 Şubat 1998 8 Ocak 2003 4 yıl,

337 gün

Sosyalistler Demokratik Partisi Milo Đukanović
Milo Đukanović at the Enthronement of Naruhito (1).jpg
(1998–2002)
(1)
(25)
Milo Đukanović in 2010 (cropped).jpg Milo Đukanović
(1962-)
2002 8 Ocak 2003 21 Mayıs
2006
3 yıl,

134 gün

Sosyalistler Demokratik Partisi Filip Vujanović
Filip Vujanović June 2015 (cropped).jpg
(2003–2018)
Bağımsız Karadağ
(1)
(25)
Milo Đukanović in 2010 (cropped).jpg Milo Đukanović
(1962-)
 — 21 Mayıs
2006
10 Kasım 2006 173 gün Sosyalistler Demokratik Partisi
3
(27)
Желько Штуранович (cropped).jpg Željko Šturanović
(1960–2014)
2006 10 Kasım 2006 29 Şubat 2008 1 yıl,

110 gün

Sosyalistler Demokratik Partisi
(1)
(25)
Milo Đukanović in 2010 (cropped).jpg Milo Đukanović
(1962-)
2009 29 Şubat 2008 29 Aralık 2010 2 yıl,

304 gün

Sosyalistler Demokratik Partisi
4
(28)
Luksic portrait.jpg Igor Lukšić
(1976-)
 — 29 Aralık 2010 4 Aralık 2012 1 yıl,

339 gün

Sosyalistler Demokratik Partisi
(1)
(25)
Milo Đukanović in 2010 (cropped).jpg Milo Đukanović
(1962-)
2012 4 Aralık 2012 28 Kasım
2016
3 yıl,

358 gün

Sosyalistler Demokratik Partisi
5
(29)
Duško Marković.jpg Duško Marković
(1959-)
2016 28 Kasım
2016
4 Aralık 2020 4 yıl, 6 gün Sosyalistler Demokratik Partisi Milo Đukanović
Milo Đukanović at the Enthronement of Naruhito (1).jpg
(2018–günümüz)
6
(30)
Zdravko Krivokapić, June 2021.jpg Zdravko Krivokapić
(1957-)
2020 4 Aralık 2020 28 Nisan 2022 1 yıl, 145 gün Bağımsız
Ne damo Crnu Goru
7
(31)
Dritan Abazović 2016.jpg Dritan Abazović
(1985-)
 — 28 Nisan 2022 Günümüz 20 gün Birleşik Reform Eylemi

Yaşayan eski başbakanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Dönem Doğum tarihi
Radivoje Brajović 1982 – 1986 11 Ocak 1935 (1935-01-11) (87 yaşında)
Radoje Kontić 1989 – 1991 31 Mayıs 1937 (1937-05-31) (84 yaşında)
Milo Đukanović 1991 – 1998,
2003 – 2006,
2008 – 2010,
2012 – 2016
15 Şubat 1962 (1962-02-15) (60 yaşında)
Filip Vujanović 1998 – 2003 1 Eylül 1954 (1954-09-01) (67 yaşında)
Igor Lukšić 2010 – 2012 14 Haziran 1976 (1976-06-14) (45 yaşında)
Duško Marković 2016 – 2020 6 Temmuz 1959 (1959-07-06) (62 yaşında)
Zdravko Krivokapić 2020 – 2022 2 Eylül 1963 (1963-09-02) (58 yaşında)

Karadağ'ın eski başbakanlarından en son ölenler 2014'te Željko Šturanović (2006-2008) ve 2019'da Marko Orlandić (1974-1978) oldu.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Kosovo's PM is the highest paid in the region". 19 Ağustos 2018. 26 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]