İzlanda başbakanı
| İzlanda Başbakanı | |
|---|---|
| İzlandaca: Forsætisráðherra Íslands | |
| Ünvan | Sayın Başbakan (resmi) Ekselans (diplomatik) |
| Resmî ikamet | Reykjavík, İzlanda |
| Atayan | Cumhurbaşkanı |
| Görev süresi | Süre sınırı yok |
| İlk sahibi | Jón Magnússon |
| Oluşum | 1 Ocak 1904 |
| Maaş | 2,021,825 kr aylık[1] |
| İnternet sitesi | eng.forsaetisraduneyti.is |

İzlanda başbakanı (İzlandaca: Forsætisráðherra Íslands), İzlanda'nın hükûmet başkanıdır. Başbakan, cumhurbaşkanı tarafından atanır ve parlamentonun desteğine bağlı olarak kabine ile birlikte yürütme yetkisini kullanır.
Görev hükümetin çalışmalarını koordine etmeyi, bakanlar kuruluna başkanlık etmeyi ve devletin iç ve dış politikasının belirlenmesinde aktif rol almayı kapsar. Başbakanın görevde kalabilmesi için parlamentonun güvenini sürdürmesi gerekir.
Yasal dayanak
[değiştir | kaynağı değiştir]İzlanda'da başbakanın ataması İzlanda Anayasası'nın II. Bölüm 17. maddesine dayanmaktadır. Buna maddeye göre başbakan, cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilir ve İzlanda kabinesine başkanlık eder.
- İzlandaca: Fundunum stjórnar sá ráðherra, er forseti lýðveldisins hefur kvatt til forsætis, og nefnist hann forsætisráðherra.[2]
- Bu hükme göre kabine toplantılarına Cumhurbaşkanı tarafından bu görev için çağrılan bakan başkanlık eder ve bu kişi “Başbakan” olarak adlandırılır.[3]
Konum
[değiştir | kaynağı değiştir]İzlanda başbakanının ofisi Stjórnarráðið olarak bilinen Hükümet Konağı'nda, Reykjavik'te yer alır. Başbakanlık sekreteryası burada bulunur ve kabine toplantıları da bu binada yapılır.[4]
Başbakanın ayrıca yazlık konutu Þingvellir bölgesinde bulunan Þingvallabær'dir.
Bunun yanında başbakanın Reykjavik'te, Tjarnargata Caddesi'nde bir kabul evi vardır. Burası 1943 yılına kadar başbakanlık resmi konutu olarak kullanılmıştır.[5]
-
Stjórnarráðið, Reykjavík’te bulunan ve Başbakanlık Ofisi olarak kullanılan hükümet binasıdır.
-
Þingvallabær, İzlanda başbakanının yazlık resmî konutudur.
İzlanda başbakanları listesi
[değiştir | kaynağı değiştir]| Başbakan | Göreve başlama | Görevi bırakma |
|---|---|---|
| Hannes Hafstein | 1 Şubat 1904 | 31 Mart 1909 |
| Björn Jónsson | 31 Mart 1909 | 14 Mart 1911 |
| Kristján Jónsson | 14 Mart 1911 | 24 Temmuz 1912 |
| Hannes Hafstein | 25 Temmuz 1912 | 21 Temmuz 1914 |
| Sigurður Eggerz | 21 Temmuz 1914 | 4 Mayıs 1915 |
| Einar Arnórsson | 4 Mayıs 1915 | 4 Ocak 1917 |
| Jón Magnússon | 4 Ocak 1917 | 7 Mart 1922 |
| Sigurður Eggerz | 7 Mart 1922 | 22 Mart 1924 |
| Jón Magnússon | 22 Mart 1924 | 23 Haziran 1926 |
| Magnús Guðmundsson | 23 Haziran 1926 | 8 Temmuz 19296 |
| Jón Þorláksson | 8 Temmuz 1926 | 28 Ağustos 1927 |
| Tryggvi Þórhallsson | 28 Ağustos 1927 | 3 Haziran 1932 |
| Ásgeir Ásgeirsson | 3 Haziran 1932 | 28 Temmuz 1934 |
| Hermann Jónasson | 28 Temmuz 1934 | 16 Mayıs 1942 |
| Ólafur Thors | 16 Mayıs 1942 | 16 Aralık 1942 |
| Björn Þórðarson | 16 Aralık 1942 | 21 Ekim 1944 |
| Ólafur Thors | 21 Ekim 1944 | 4 Şubat 1947 |
| Stefán J. Stefánsson | 4 Şubat 1947 | 6 Aralık 1949 |
| Ólafur Thors | 6 Aralık 1949 | 4 Mart 1950 |
| Steingrímur Steinþórsson | 4 Mart 1950 | 11 Eylül 1953 |
| Ólafur Thors | 11 Eylül 1953 | 24 Temmuz 1956 |
| Hermann Jónasson | 24 Temmuz 1956 | 23 Aralık 1958 |
| Emil Jónsson | 23 Aralık 1958 | 20 Kasım 1959 |
| Ólafur Thors | 20 Kasım 1959 | 14 Kasım 1963 |
| Bjarni Benediktsson | 14 Kasım 1963 | 10 Temmuz 1970 |
| Jóhann Hafstein | 10 Temmuz 1970 | 14 Temmuz 1971 |
| Ólafur Jóhannesson | 14 Temmuz 1971 | 28 Ağustos 1974 |
| Geir Hallgrímsson | 28 Ağustos 1974 | 1 Eylül 1978 |
| Ólafur Jóhannesson | 1 Eylül 1978 | 15 Ekim 1979 |
| Benedikt Gröndal | 15 Ekim 1979 | 8 Şubat 1980 |
| Gunnar Thoroddsen | 8 Şubat 1980 | 26 Mayıs 1983 |
| Steingrímur Hermannsson | 26 Mayıs 1983 | 8 Temmuz 1987 |
| Þorsteinn Pálsson | 8 Temmuz 1987 | 28 Eylül 1988 |
| Steingrímur Hermannsson | 28 Eylül 1988 | 30 Nisan 1991 |
| Davíð Oddsson | 20 Nisan 1991 | 15 Eylül 2004 |
| Halldór Ásgrímsson | 15 Eylül 2004 | 15 Haziran 2006 |
| Geir Haarde | 15 Haziran 2006 | 11 Şubat 2009 |
| Jóhanna Sigurðardóttir | 1 Şubat 2009 | 23 Mayıs 2013 |
| Sigmundur Davíð Gunnlaugsson | 23 Mayıs 2013 | 6 Nisan 2016 |
| Sigurður Ingi Jóhannsson | 7 Nisan 2016 | 11 Ocak 2017 |
| Bjarni Benediktsson jr | 11 Ocak 2017 | 30 Kasım 2017 |
| Katrín Jakobsdóttir | 30 Kasım 2017 | 9 Nisan 2024 |
| Bjarni Benediktsson jr | 9 Nisan 2024 | 21 Aralık 2024 |
| Kristrún Frostadóttir | 21 Aralık 2024 | Görevde |
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "2016.3.001 Alþingismenn, ráðherrar og forseti Íslands" [2016.3.001 Parliamentarians, Ministers and President of Iceland] (PDF). Kjararáð (İzlandaca). s. 7.
- ^ Constitution of Iceland (Icelandic version)
- ^ Constitution of Iceland (English version)
- ^ "The Prime Minister's Office (PMO) in Iceland". Prime Minister's Office. Erişim tarihi: 28 October 2015.
- ^ "Minister's Residence". Prime Minister's Office. Erişim tarihi: 28 October 2015.