İtalya

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Italy sayfasından yönlendirildi)


Bayrak	Amblem

Ulusal marş: Il Canto degli Italiani

Başkent

Roma
41°54′N, 12°29′E

En büyük şehir Roma

Resmi dil(ler) İtalyanca¹

Hükümet

Cumhuriyet

- Başkan Giorgio Napolitano

- Başbakan Silvio Berlusconi

Birleşme

- Birleşme 17 Mart 1861

- Cumhuriyet 2 Haziran 1946

AB'ye kabul 25 Mart 1957; Kurucu üye

Yüzölçümü

- Toplam 301.318 km² (71.)

116.346,5 sq mi

- Sular (%) 2,4

Nüfus

- 2006 yılında 58.751.711 (22.)

- Ekim 2001 sayımına göre 57.110.144

- Yoğunluk 192,8/km² (54.)
499,4/sq mi

GSMH

(Satın alma gücü paritesi)

2005 tahmini

- Toplam $1,668 trilyon (7.)

- kişi başına $28.760 (21.)

Gelişmişlik Endeksi (2003) 0,934 (18.) – yüksek

Para birimi Euro (€)² (EUR)

Saat dilimi CET (UTC+1)

- Yaz CEST (UTC+2)

İnternet alan adı

.it

Telefon kodu +39

¹ Fransızca, Aosta Vadisi'nde; Almanca, Trentino-Alto Adige bölgesinde ikinci resmi dildir.

² 2002 öncesi: İtalyan Lireti.

İtalya Cumhuriyeti ya da kısaca İtalya (İtalyanca: Repubblica Italiana ya da kısaca Italia), Avrupa'nın güneyinde, Po Nehri ovasının, çizme biçimli bir yarımada olan İtalya Yarımadası'nın ve Akdeniz'de Sicilya ve Sardinya adalarının üzerine kurulmuş bir ülkedir.

Kuzeyinde Alpler ile coğrafi olarak sınırlanmıştır ve burada Fransa, İsviçre, Avusturya ve Slovenya ile komşudur. Ülke ayrıca Hırvatistan, Slovenya ve Fransa ile deniz sınırlarına sahiptir. San Marino ve Vatikan şehir-devletleri bütünüyle İtalya topraklarıyla çevrilidir. İtalya devleti vatandaşı olanlara ya da soyu İtalya ile bağlantılı olan kişilere İtalyan denir.

[değiştir] Tarihi

Ana madde: İtalya tarihi

İtalya tarihi Antik Roma döneminde ilk altın çağını yaşamıştır. Roma İmparatorluğunun çökmesiyle İtalya'da irili ufaklı devletler ortaya çıkmıştır. Venedik Cumhuriyeti,Ceneviz Cumhuriyeti, Papalık Devleti, Lombard Birliği, Napoli Krallığı ve Floransa Cumhuriyeti gibi bu devletler kendi aralarında ve diğer ülkelerle savaşmışlardır. Ayrıca İtalya'nın tarihinde güney bölgesinde kurulmuş Müslüman bir Sicilya Emirliği dönemi de vardır.

15. yüzyılda Rönesans İtalya'da doruğuna ulaşmıştır. 1861 yılında İtalya Krallığı kurulunca İtalya Roma döneminden sonra ilk defa tek bir ülke haline gelmiştir. Bundan sonra diğer Avrupa ülkeleri gibi kolonileşme yoluna giden İtalya Osmanlı Devleti'ne karşı yaptığı Trablusgarp Savaşı'nı kazandı. Libya, Etyopya ve Somali gibi bazı Afrika ülkelerini işgal etti. Ayrıca I. Dünya Savaşı'ndan sonra Osmanlı'ya ait Oniki Adaları eline geçirdi.

1922-1943 yılları arasında İtalya Benito Mussolini'nin liderliği altında Faşizme yöneldi. II. Dünya Savaşı'nda yenilmesinden sonra büyük bir çöküntü yaşadı. İtalyan halkı 1 Ocak 1948 tarihinde yeni bir anayasayı onaylayarak cumhuriyeti ilan etti. 4 Nisan 1949 tarihinde NATO'nun, 25 Mart 1957 tarihinde de Avrupa Birliği'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı.

[değiştir] Ekonomi

Roma

Para birimi eurodur. Nominal USD baz alındığında dünyanın en büyük altıncı ekonomisi, satın alma paritesi göz önüne alındığında ise dünyanın yedinci en büyük ekonomisidir. En yakın ticaret bağlantısı Avrupa Birliği ülkeleridir. AB ile yaptığı ticaretin toplam ticaretteki payı %59dur. Ayrıca OECD, AB ve G8'e üyedir. Ülkede yoksulluk snırı altında yaşıyan nüfus toplam nüfusun %12sidir.(2002 verileri) 2006 enflasyon oranı %2,6dır. İşgücü ise 24,6 milyondur. Ayrıca işsizlik oranı %7dir. Turizmin ekonomideki payı önemlidir. Tekstil, seramik, kimyasal ürünler, gıda, makine, demir ve araba üretimi ülkenin önemli ekonomik faaliyetleridir. 2006 yılı ihracat rakamı 450 milyar Amerikan dolarıdır.Bu ihracatın %13,6sı Almanya'ya, %12,8i Fransa'ya, %8i Amerika Birleşik Devletleri'ne, %7,2si İspanya'ya, % 6,9u İngiltere'ye, %4,2 si ise İsviçreye yapılmıştır. 2006 yılı ithalatı 445 milyar dolardır.

Sıra	Yer	İl	Bölge	Nüfus
1	Roma	Lazio	RM	2,705,603
2	Milan	Lombardy	MI	1,303,437
3	Napoli	Campania	NA	1,005,139
4	Torino	Piedmont	TO	975,139
5	Palermo	Sicilya	PA	666,552
6	Cenova	Liguria	GE	615,686
7	Bologna	Emilia-Romagna	BO	373,026
8	Floransa	Tuscany	FI	365,966
9	Bari	Apulia	BA	325,052
10	Katanya	Sicilya	CT	301,564

[değiştir] Resim galerisi

Roma'daki Colosseum (Kolezyum) belki de İtalya'nın en bilinen sembolüdür.	Monreale Katedrali Sicilya.	Milano İtalyan borsası	Raffaello
Galileo	Giacomo Puccini	Venedik'te gondollar