Ragbi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bir ragbi birliği maçı esnasında kenetlenme pozisyonunda oyuncular.

Ragbi, iki takım arasında, oval bir topun el ve ayaklarla kontrol edilerek sayı yapılması esasına dayalı olarak oynanan takım oyunu. Ragbi birliği ve ragbi ligi olmak üzere farklı kurallara ve oyuncu sayısına sahip iki türü vardır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Ragbinin ilk kez oynandığı Rugby School adlı okul ve okulda yer alan ragbi sahasından bir görünüm

Ragbi oyunu ilk defa 19. yüzyılın başlarında, İngiltere'nin Rugby şehrinde yer alan Rugby School adlı okulda oynanmaya başlandı.[1] İlk zamanlarda oyuncu sayısıyla ilgili bir kısıtlama yoktu. 1823 yılında, okulda öğrenci olan William Webb Ellis'in futbol oynarken topu eline alıp sayı yapması, günümüzdeki ragbi sporunun kuruluşu olarak kabul edildi.[2] 1845 yılında ise yine aynı okul, ragbi kurallarını ilk kez yazılı hale getirildi.

Kısa sürede popüler hale gelen ragbide artan kulüp sayısı nedeniyle, ragbi birliği adında bir birlik kuruldu ve kurallar belirlenmeye başlandı. 1895 yılında ragbi birliğinden ayrılan bir grup, ragbi ligi adı altında; daha farklı kurallara sahip olan bir ragbi oyunu oluşturdu. Günümüzde ragbi, bu iki ana kurallar üzerinden oynanmaktadır.

Kurallar[değiştir | kaynağı değiştir]

Oyuncuyu durdurma ve topu kapma amacıyla yapılan bir müdahale.

Bir ragbi birliği maçı 40'ar dakikalık iki devre olarak oynanır. Çocuk maçları daha kısa olabilir. Bir hakem, iki taç hakemi (İngilizce: touch judge) ve çoğu profesyonel maçta bir de kamera hakemi (İngilizce: television match official [TMO]) vardır. Takımlar 15'er kişiden oluşur. Rakibinden daha fazla sayı yapan taraf maçı kazanır.

Sayı kazanmanın yolları "try yapmak" ya da "gol atmak" tır.[3][2]

Try

Try, topu kale sahası (İng: in-goal) zeminine dokundurmaktır ve 5 puan değerindedir.

Gol

Gol atmak için ise, topun kale direkleri arasındaki çıtanın üzerinden aşırtılması gerekir. Ragbi birliği maçında değişik puan değerlerine sahip üç çeşit gol vardır:

  1. Açık alanda top yere çarptıktan hemen sonra şut çekerek atılan "drop gol". Bu tür gol 3 puan değerindedir.
  2. Faul sonucu verilen penaltı sayesinde atılan gol. Penaltı atışı, sabit bir noktadan şut çekilerek veya drop gol şeklinde gerçekleştirilebilir. 3 puan değerindedir.
  3. Try yapan takıma verilen şut hakkı. Top sabit halde iken veya yere çarptıktan sonra yapılabilir. 2 puan değerindedir.

Ekipmanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Top[değiştir | kaynağı değiştir]

Ragbi birliği maçlarında kullanılan Gilbert markalı ragbi topu

Uluslararası Ragbi Yönetim Kurulu, ragbi birliğinde kullanılan topun boyutunu ve şeklini ikinci yasa adı altında belirlemiştir. Buna göre elips bir şekle sahip olması gereken top, dört panelden oluşmalıdır. Yanlamasına çevresi 580 ile 620 milimetre arasında, uzunlamasına çevresi ise 740 ile 770 milimetre arasında olmalıdır. Deri veya uygun sentetik malzemeden yapılması gereken top su geçirmez ve elle tutulması kolay bir yapıya sahip olmalıdır. Kütlesi 410 ile 460 gram arasında, içerisindeki hava basıncı 65,71 ile 68,75 kilopascal veya 0,67 ile 0,70 kg/cm2 basınçta olmalıdır.[4] Bazı özel turnuvalarda ve genç oyuncular arasında yapılan maçlarda ise daha küçük boyutlarda top kullanılabilmektedir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]