Yunanlar
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Toplam nüfus | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 12.900.000[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Önemli nüfusa sahip bölgeler | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Diller | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Yunanca, diğer (genellikle asimile olmuş Yunan asıllılar) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Din | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Büyük çoğunluğu Rum Ortodoks[25], diğer |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| İlgili etnik gruplar | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Yunan, Helen soyundan gelen veya Yunanistan'ın vatandaşlığında olan, genellikle Yunanca konuşan, en yaygın olarak günümüz Yunanistan topraklarında yaşayan millet ve etnik gruba verilen addır. Yunan kelimesi yerine, bu tanımlama için Yunanlı kelimesini günümüzde kullanmak Türk Dil Kurumu'nun resmî verileri doğrultusunda kesinlikle yanlıştır.[26]
Yunanlar'ın MÖ 20. yüzyılda kitleler hâlinde Balkan Yarımadası'nın güneyine göç ettiklerine inanılır. Yunanlar zaman ile Anadolu'da ve Karadeniz sahillerinde ticaret kolonileri kurmuşlar ve gerek Anadolu'da gerek Yunanistan'da uzun yıllar hüküm sürmüşlerdir. Roma İmparatorluğu'nun giderek güç kazanması ile bağımsızlıklarını koruyamamışlar ve Roma egemenliği altına girmişlerdir. Kavimler Göçü nedeniyle Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılması ile doğu kanadında Bizans İmparatorluğu'nu kuruldu. 1000 yıldan fazla tarih sahnesinde rol oynayan Bizans İmparatorluğu, Osmanlı Devleti'nin Konstantinopolis'i fethetmesi ile yıkıldı, Trabzon ve Mora'nın alınması ile de dirilme umutlarını kaybetti. Dini İslam olan Osmanlı Devleti, İstanbul'daki Ortodoks kilisesinin şehirde kalmasına izin verdi ve bu nedenle Yunanlar uzun yıllar göç etmeden Osmanlı egemenliği altında yaşadılar. Fakat bunun yanında şehir alındığında birçok bilim adamı ve filozof Avrupa'ya göç etti. Osmanlı egemenliğindeki Yunanlar 1832'de Osmanlı Devleti'nden ayrılarak kendi krallıklarını kurdular. 1923 yılında Lozan Anlaşması ile Türkiye'de yaşayan Rumlar ve Yunanistan'da yaşayan Türkler nüfus mübadelesi sonucunda yer değiştirdi. 1923'de 12.4 milyon[27][28] olan Türkiye nüfusundan 1.2 milyon Yunan ayrıldı.[29] Buna karşın 5 milyon[30] nüfuslu Yunanistan'dan 500.000 Türk Türkiye'ye göç etti.[29]
Alman tarihçisi Jakob Philip Fallmerayer Geschichte der Halbinsel Morea I, Stuttgart / 1830 adlı eserinde Yunanlar için şunları söylüyor; "Avrupa'da Helen soyunun kökü kurumuştur... Onun ruhunun ölümsüz eserleri ve ülke topraklarındaki birkaç harabe,bir zamanlar bir Helen halkının varolduğunu gösteren yegane delillerdir.Çünkü bugünkü Yunanistan'ın Hristiyan halkının damarlarında bir tek damla bile Saf ve Katıksız Helen kanı dolaşmamaktadır..."
Konu başlıkları |
[değiştir] Soyadları
Yunanistan'da soyadı kültürü, Türk toplumunda olduğu gibi, alan kişinin karakteristik özelliğini, mesleğini vb. yansıtan isimlerdir. Yunanistan'da yakın zamana kadar kadınlar, evlendikten sonra babalarnın soyadını bırakıyor ve kocalarının soyadını alıyorlardı fakat günümüzde kadınlar, kanunen kızlık soyadlarını tutmaya teşvik edilmektedir. Kişilerin aldığı soyadları yaşamış oldukları bölgeye göre değişir.
papa- önekini almış soyadları
Herhangi bir soyadında bu önekin bulunması ataların birinin papaz olduğunun göstergesidir.
- Τάσσος Παπαδόπουλος - Tassos Papadopoulos
- Έλενα Παπαρίζου - Elena Paparizou
- Φροσω Παπαχαραλαμπους - Froso Papaharalambous
konto-, makro-, ve chondro- önekini almış soyadları
Herhangi bir soyadında bu öneklerden birinin bulunması, Türkçe'deki kısa, koca ya da şişman manâsına gelir.
Türk kökenli soyadları
kara- , haci- gibi önekler Yunan kültürüne Osmanlı hâkimiyeti sırasında kültürel etkileşim sonucu girmişlerdir. Bunun yanında -τζή soneki ile bitenler, Türkçe'deki -cı, -ci; -oglou ile bitenler Türkçe'deki -oğlu; -λής ile bitenler, -li, -lı anlamlarını katar.
- Ρίτα Αμπατζή - Rita Abatzi
- Κωνσταντίνος Αλεξάνδρου Καραμανλής - Kostas Karamanlis
- Nikos Portokaloglou
-idis ile biten soyadları
Trabzon - Pontus bölgelerinden göçmüş olanlar kullanır.
-akis/-aki ile biten soyadları
Genelde Girit adasından göçenler ve yerlileri tarafından kullanılır.
-ellis/-elli ile bitenler
Genelde Midilli adasından göçenler ve yerlileri tarafından kullanılır.
[değiştir] Din
Yunan halkının büyük çoğunluğu Hıristiyanlık'ın Ortodoks mezhebine bağlıdır. Osmanlı egemenliğine girdiği zamanlarda ülke içinde Müslüman azınlık da oluşmuştur. Bugün Yunanistan'daki Müslüman azınlığın neredeyse tümünü Türkler oluşturur. Bir diğer önemli müslüman azınlıkta Arnavutlardır. Yunan kültürü içinde geçmişten bügüne hep bir Yahudi azınlık da yer almış ve Yunanlar ile Yahudiler arasındaki kültür etkileşiminden Yevanika adı verilen bir şive ortaya çıkmıştır.
[değiştir] Dil
- Ana madde: Yunanca
Yunanistan'da resmi dil Yunanca'nın Dimotiki şivesidir. (Yun. δημοτική "Đimotiki" okunur) 1976'dan beri Yunanistan'ın ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin resmî dilidir. Yunanca (Ελληνικά - Elinika) 3000 yıllık bir geçmişe sahiptir. Hint-Avrupa dil ailesine aittir. Antik Yunanca Klasik Yunan uygarlığının dili olarak kullanılmıştır. Modern Yunanca Antik Yunanca'dan oldukça farklı olmakla beraber köken olarak ona dayanır. Yunanca, Yunan Alfabesi kullanılarak yazılır.
Modern Yunanca dünyada, çoğunluğu Yunanistan'da olmakla beraber, Avustralya, Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan yaklaşık 15 milyon kişinin anadilidir. Türkiye'de anadili Yunanca olan yaklaşık 2000 Rum olduğu sanılmaktadır. Bunların hemen hemen hepsi İstanbul, Gökçeada ve Bozcaada'da yaşar. Günümüzde Yunanistan ve Kıbrıs'tan Türkiye'ye göç eden Yunanca (ya da Rumca) konuşan (konuşabilen) kayda değer Türk de vardır.
[değiştir] Abece
- Ana madde: Yunan Abecesi
Yunanca, yedisi sesli, on beşi sessiz, ikisi ise birleşik yirmi dört harften oluşan Yunan Abecesi ile yazılır. Bugün Yunan Abecesi'ni Yunanlar'dan başka kullanan kavim yoktur. Daha önceki yıllarda Gagavuzcave Karamanlı Ortodoks Hristiyan Türklerin kullandığı Türkçe , Yunan Abecesi'ile yazılırdı. 2000'i Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan toplam 15.000.000 kişinin anadilidir.
| Α | Β | Γ | Δ | Ε | Ζ | Η | Θ | Ι | Κ | Λ | Μ | Ν | Ξ | Ο | Π | Ρ | Σ | Τ | Υ | Φ | Χ | Ψ | Ω |
| α | β | γ | δ | ε | ζ | η | θ | ι | κ | λ | μ | ν | ξ | ο | π | ρ | σ/ς | τ | υ | φ | χ | ψ | ω |
[değiştir] Şiveler
- Demotiki (Δημοτική)
- Katarevusa (Καθαρεύουσα)
- Tsakonika (Τσακωνικά)
- Pontus (Ποντιακά)
- Kapadokya (Καππαδοκικά)
- Güney İtalya (Κατωιταλικά)
- Yevanik (Yahudi Yunancası) (γεβανικά, יווניטיקה)
[değiştir] Demografi
Bugün dünyada yaklaşık 13 milyon[1] başka kaynaklara göre 14-17 milyon[31] Yunan'ın olduğu sanılmaktadır. Anavatanda yaşayanların yanı sıra diğer ülkelerde çalışan, gurbette olan bir çok etnik Yunan vardır. Avrupa'nın hemen her ülkesinde, Amerika'da ve Avustralya'da birçok Yunan bulunur.
1 Milyon'dan fazla
500 Bin - 1 Milyon arası
100 Bin - 500 Bin arası
25 Bin - 100 Bin arası
1000 - 25 Bin arası
1000'den az
- Diğer ülkelerin tümünde 100'den az, Sırbistan ve Beyaz Rusya ile ilgili bilgi yok.*
[değiştir] Yunan insanlarına diğer dillerde verilen adlar
Grek kökü üzerine türetilmiş olanlar, genelde Avrupa dillerinde;
| İngilizce: Greece | İtalyanca: Grecia | Fransızca: Grèce | Almanca: Griechenland | İspanyolca: Grecia | ||||
| Portekizce: Grécia | Felemenkçe: Griekenland | Frizce: Grikelân | Afrikaans: Griekeland | Lehçe: Grecja | ||||
| Danca: Grækenland | İsveççe: Grekland | İzlandaca: Grikkland | Fince: Kreikka | Estonca: Kreeka | ||||
| Arnavutça: Greqia | Rumence: Grecia | Katalanca: Grècia | Macarca: Görögország | Slovakça: Grécko | ||||
| Slovence: Grčija | Letonca: Grieķija | Litvanyaca: Graikija | Kernevekçe: Pow Grek | Galce: Groeg | ||||
| İrlandaca: An Ghréig | Rusça: Греция (Gretsia) | Ukraynaca: Греція (Gretsia) | Sırpça: Грчка (Grčka) | Çekçe: Řecko | ||||
| Hırvatça: Grčka | Bulgarca: Гърция (Grtsia) | Japonca: ギリシャ (Girişa) |
İyon kökü üzerine türetilmiş olanlar, genelde Sami ve Altay dillerinde;
| Türkçe: Yunanistan | Azerice: Yunanıstan | Ermenice: Հունաստան (Hounastan) | Hintçe: यूनान (Yûnân) | |||
| Arapça: يونان (Yûnân) | Eski İbranice: יָוָן (Yāwān) | İbranice: יוון (Yavan) | KJV İncili: Javan | |||
| Endonezyaca: Yunani | Malay dili: Yunani | Farsça: یونان (Yūnān) | Süryanice: ܝܘܢܢ (Yunan) |
Helen kökünden türemiş olanlar (Yunanca da dahil)
- Yunanca: Hellas ya da Hellada
- Norveççe: Hellas
- Vietnamca: Hy Lạp
- Çince: 希臘 (Xīlà)
- Korece: 희랍 (Huirap)
Diğer
- Gürcüce'de bir istisna olarak Yunan sözcüğü Saberdzneti diye adlandırılır.
- Diğer Türk şivelerinde de Yunanistan sözcüğü, Türkiye Türkçesi ya da Azerice'de olduğu gibi sesletilir.
[değiştir] Ayrıca bakınız
- Rumlar
- Kıbrıs Rumları
- Müslüman Yunanlar
- Yunanlar listesi
- Yunanistan
- Eski Yunanistan
- Yunan Krallığı
- Yunanca
- Yunan alfabesi
- Yunanistan tarihi
- Yunan mitolojisi
- Yunan Dansları
- Yunan Futbol Kulüpleri
- Rum (ırk)
[değiştir] Not
- ^ a b Joshua Project
- ^ According to the 2001 census, Gaakinya’nın toplam nüfusu (10.964.020)’nun %93 (10.196.539) Yunan’dır.
- ^ Selected Nüfusulation Profile in the United States, Greek United States of America: Census Bureau
- ^ 2001 nüfus sayımı (Kıbrıs hükûmeti’nin control alanında)
- ^ Greek population in the UK Ayrıntılı rakam mevcut olmayıp bu rakam sadece Londra ile sınırlıdır.
- ^ 2006 Census Tables by Topic (PDF dosyası
- ^ Bilateral Relations: Greece, March 2008
- ^ Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories - 20% sample data Statistics Canada
- ^ 2002 nüfus sayımı (Norwegian Institute of International Affairs: Centre for Russian Studies)
- ^ Griegos de Chile.
- ^ title=2001 nüfus sayımı (State Statistics Committee of Ukraine)
- ^ Mission Report on the situation of the Greek minority in Albania (PDF dosyası) UNPO
- ^ Hellenic Republic Ministry of Foreign Affairs, Greece and sub-Saharan African Countries Bilateral Relations
- ^ Hellenic Republic Ministry of Foreign Affairs, Brazil, The Greek Community
- ^ Hellenic Republic Ministry of Foreign Affairs, Belgium, The Greek Community
- ^ Hellenic Republic Ministry of Foreign Affairs, Argentina, The Greek Community
- ^ Glas Javnosti: Nama su samo Srbi braća
- ^ a b Hellenic Republic Ministry of Foreign Affairs, Sweden, The Greek Community
- ^ Şablon:Cite web kullanımında hata: Parametreler url ve başlık tanımlanmalı..
- ^ [www.mfa.gr/www.mfa.gr/en-US/Policy/Geographic+Regions/Europe/Relationships+with+other+countries/Switzerland Hellenic Republic Ministry of Foreign Affairs, Switzerland, The Greek Community]
- ^ cite web |url=http://www.cacianalyst.org/?q=node/515 |title=GREEKS IN UZBEKISTAN - Central Asia-Caucasus Institute Analyst |publisher=www.cacianalyst.org |accessdate=2008-12-24}}
- ^ Hellenic Republic Ministry of Foreign Affairs, Austria, The Greek Community
- ^ [According to the Human Rights Watch, the Greek population in Turkey is estimated at 2,500 in 2006. "From “Denying Human Rights and Ethnic Identity” series of Human Rights Watch" Human Rights Watch.
- ^ minorityrights.org
- ^ CIA World Factbook “Greece”: Ortodoks: %98, İslam: %1,3, diğerler: %0,7%.
- ^
Yunanlıdeğil, Yunan! Kaynak: Türk Dil Kurumu Resmî Web Sitesi - ^ Nedim İpek, Mübadele ve Samsun, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2000, ISBN 9751613752, sayfa 161
- ^ 1923-1990 Nüfus Yapısı, Ceteris Paribus
- ^ a b Türk-Yunan nüfus mübadelesi sonucu Kocaeli'ne iskan edilen göçmenler (1923-1930), Ayhan Ateş, 2008, Abant İzzet Baysal Üniversitesi (Sosyal Bilimler Enstitüsü), sayfa 53-54
- ^ Population of Eastern Balkans, Tacitus Historical Atlas
- ^ Immigration and asylum: from 1900 to the present, Matthew J. Gibney, Randall Hansen, ABC-CLIO, 2005, ISBN 1576077969, sayfa 273 (İngilizce)
[değiştir] Dış bağlantılar
