İspanya İç Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İspanya İç Savaşı
The El Campesino directing Republican soldiers at Villanueva de la Canada.jpg
Cumhuriyetçiler Villanueva'de savaşırken
Tarih 17 Temmuz 1936 - 1 Nisan 1939
Bölge İspanya, Fas, Sahra Çölü, Kanarya Adaları, Balear Adaları, Gine, Akdeniz, Kuzey Denizi
Sonuç Milliyetçilerin kesin zaferi
  • İkinci İspanya Cumhuriyeti'nin dağılması ve İspanya Krallığı'nın kurulması
  • Franco'nun faşist falanj diktatörlüğü
Taraflar
Flag of the Second Spanish Republic.svg İspanyol Cumhuriyetçiler
Destekleyen
Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg SSCB
Flag of the International Brigades.svg Uluslararası Tugaylar
Flag of Mexico (1934-1968).svg Meksika
Flag of the Spain Under Franco.png İspanyol Milliyetçiler
Destekleyen
Flag of Italy (1861-1946).svg İtalya
Flag of German Reich (1935–1945).svg Almanya
Flag of Portugal.svg Portekiz
Komutanlar
Flag of the Second Spanish Republic.svg Manuel Azaña
Flag of the Second Spanish Republic.svg Julián Besteiro
Flag of the Second Spanish Republic.svg Francisco Caballero
Flag of the Second Spanish Republic.svg Juan Negrín
Flag of the Second Spanish Republic.svg Indalecio Prieto
Flag of the Second Spanish Republic.svg Vicente Rojo Lluch
Flag of the Second Spanish Republic.svg José Miaja
Flag of the Second Spanish Republic.svg Juan Modesto
Flag of the Second Spanish Republic.svg Juan Hernández Saravia
Flag of the Second Spanish Republic.svg Buenaventura Durruti 
Flag of the Spain Under Franco.png Francisco Franco
Flag of the Spain Under Franco.png José Sanjurjo
Flag of the Spain Under Franco.png Gonzalo Queipo de Llano
Flag of the Spain Under Franco.png Emilio Mola
Flag of the Spain Under Franco.png Juan Yagüe
Flag of the Spain Under Franco.png Manuel Goded Llopis
Flag of the Spain Under Franco.png Miguel Cabanellas
Güçler
450,000
350 Savaş Uçağı
200 Savaş Bataryası
600,000
600 Savaş Uçağı
290 Savaş Bataryası
Kayıplar
~500,000

İspanya İç Savaşı, 17 Temmuz 1936 - 1 Nisan 1939 tarihlerinde İspanya'da milliyetçiler ile cumhuriyetçiler arasıda gerçekleşmiş iç savaştır. Savaş, 17 Temmuz 1936'da General Francisco Franco'nun komutasındaki milliyetçi güçlerin seçimle iş başına gelen Cumhuriyetçi "Halk Cephesi" koalisyonuna karşı ayaklanmasıyla başlamıştır. Üç yıl süren ve İspanya'da büyük yıkıma yol açan iç savaş, 1 Nisan 1939'da milliyetçilerin zaferi ile sonlanmıştır. Savaşın sonucunda İspanya'da Franco'nun 1975'deki ölümüne kadar sürecek olan diktatörlüğü dönemi başlamıştır.

Adolf Hitler ve Benito Mussolini isyanın başlamasından hemen sonra Franco'nun emrine birer uçak filosu göndererek 13.500 kişiyi Fas'tan İspanya'ya taşıdılar. Müteakip günlerde de 200,000'i geçen Alman, İtalyan ve Arap askeri bölgeye sevk edildi. Bunun karşısında Cumhuriyetçiler, SSCB'nin desteği ve muhtelif ülkelerden gelen gönüllülerin desteğini aldılar. Bu savaşta Alman Kondor Lejyonu hava taktiklerini ve teorilerini denemek fırsatı buldu. Bunlar içinde en önemlisi 27 Nisan 1937 yılında Guernica'nın yoğun hava bombardımanı ile yok edilmesiydi.

İspanya'ya oldukça fazla miktarda tank ve zırhlı araç gönderilmişti. Ne var ki, bunlar, zırhlı birlik teorisine uygun olarak kullanılmadı. Tanklar, piyade destek elemanı olarak kaldı. Bu durum, batılı gözlemcilerin zihinlerinde yanlış imaj bıraktı ve onlar tankın stratejik bir unsur olmadığı yanılgısına düştüler.

Mart 1939'da Falanjistler, yarım milyon ölü-yaralı, bir milyondan fazla sürgün ve sınırsız tahribata sebep olarak ülkeye hakim oldular. Almanlar deneyim açısından en kazançlı çıkan ülke oldu. İspanya İç Savaşı Hitler'in durumunu güçlendirdi. Fransa üçüncü bir faşist komşuya sahip oldu.

Ayrıca Akdeniz'deki bu gerginlik Hitler'in Orta Avrupa'da rahat hareket etmesini; Avusturya ile Çekoslovakya'yı ilhakını kolaylaştırdı. Ayrıca Madrid'i Berlin-Roma Anti Kominterin paktına yakınlaştırdı. 1940'da Çelik Pakt adını alacak olan üçlü dayanışmanın temelleri de atılmış oldu.

Sanata etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Pablo Picasso ünlü tablosu Guernica'yı İç Savaş dönemini anlatması için yapmış ve Alman bombardımanı altında kalan Guernica kasabasında yaşanan dramı resmetmiştir. Ressam, bu ünlü eserinin Francisco Franco iktidarda olduğu sürece İspanya'ya götürülmesini yasaklamıştır. Eser, Franco rejimi sona erdikten sonra ABD'den Madrid'e getirilmiştir. Şu anda Centro de Arte Museo Reina Sofia Müzesinde sergilenmektedir.

İç Savaşın Patlaması , Cumhuriyet rejiminin ilk başbakanı olan Alcala Zamora ilk iş olarak Meclis'teki solcu çoğunluğa dayanarak çıkardığı bir dizi kanunla, Kiliseye karşı saldırması oldu. Kilise okullarını kapattı ve mallarını elinden aldı. Din adamlarına devlet tarafından yapılan yardımlar kesildi ve ayrıca köylünün durumunu düzeltmek için toprak reformuna girişti. Fakat bu reform çok yavaş ilerleyince köylüler zenginleri gasp etmeye başladı ve köylüler ile zenginler arasında silahlı çatışmalara kadar ilerledi. Hükumet köylülerin bu hareketini normal karşıladı. Solun bu davranışlarına karşı sağcı tepkinin kendisini hissettirmesi kaçınılmazdı tabi ki. 1933 Kasım ayında yapılan seçimin sonucunun galibi sağcılar oldu. Sağcı tepki, bu sefer sol'un hareketlerini şiddetlendirdi ve 1934 Ekim ayında Asturias'daki maden işçileri ayaklandı. Bu ayaklanma 3000 insanın ölümüyle sonuçlandı. Memlekette adeta bir yağmacılık başladı. Bu olaylar yaşanırken 1936 yılında yapılan seçimler sonucu solcular tekrar kazandı. İlk faaliyetleri solcuları hapisten çıkarıp tekrar sağcıları hapishaneye yerleştirmek oldu. İç savaşın patlak vermesine sebep olan asıl olay 1936 Temmuz ayında solculardan Castillo adlı birisinin öldürülmesi üzerine, solcular da maliye bakanlarından Calvo Sotelo'yu öldürmesi oldu. Ayrıca İspanya iç savaşında sağcılar milliyetçi, solcular ise cumhuriyetçi olarak adlandırılmıştır. İspanya iç savaşı yaklaşık 3 yıl sürmüş ve 1939 Mart ayında milliyetçilerin yani sağcıların, Madrid'e girmeleri yani zaferleri ile sonuçlanmıştır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

İlgili filmler[değiştir | kaynağı değiştir]

İlgili şarkılar[değiştir | kaynağı değiştir]

İlgili görüntüler[değiştir | kaynağı değiştir]

İspanya tarihi
Alhambra-petit.jpg