Arnavutlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Arnavutlar
Shqiptarë

İskender Bey • Tepedelenli Ali Paşa
Kavalalı Mehmet Ali Paşa • Lekë Dukagjini
Toplam Nüfus

Yaklaşık 8 milyon
Önemli Bölgeler
Arnavutluk 3.500.000 [1]
Kosova 1.800.000 (tahmin) [2][3][4]
Makedonya 509.083 [5][6]
Yunanistan 481.663 (2006) [7]
Karadağ 31.163 (2007) [8]
İtalya İtalya 375.947 [9]
ABD 114.000 [10]
Kanada Kanada 22.395 [11]
İsveç 35.000 [12][13]
Birleşik Krallık Britanya 200.000
Fransa Fransa 20.000
İsviçre İsviçre 95.000 [14]
Almanya Almanya 100.000 [15]
Hollanda 105.706
Rusya 1.200
Slovenya 6.200 [16]
Hırvatistan 15.082 [17]
Romanya 10.000
Norveç 7.000
Belçika 5.000
Avustralya Avustralya 11.815 [18]
Avusturya 20.000
Güney Afrika 2.000
Mısır 5.000
Bosna Hersek 15.000
Lüksemburg 4.802
Ukrayna 3.300
Finlandiya 5.000
Türkiye 1.500 - 65.000 [19][20]
Sırbistan 61.647 [21]
Dil(ler)
Arnavutça
Din(ler)
İslam (Sünni ve Bektaşi),
Hıristiyan (Ortodoks ve Katolik).

Arnavutlar, (Arnavutça Shqiptaret), bugün Adriyatik kıyısı ile Balkanların diğer bölgelerinde yaşayan Avrupa’nın en eski halkına[kaynak belirtilmeli] verilen isim.

Konu başlıkları

[değiştir] Kökenleri

Arnavutlar Avrupa’nın en eski otokton halkı olan antik İlliryalıların ve Pelasgların torunlarıdır. Avrupa’da binlerce yıldır var oldukları düşünülmektedir. Arnavutların dedeleri olan İlliryalılar denizci bir milletti ve kendilerine özgü yaptıkları seri gemilerle Akdeniz ve Karadeniz’de denizaşırı ticari faaliyetler, zaman zaman da korsanlık yapmışlardır.

[değiştir] Arnavut kelimesinin kökeni ve anlamı

Antik İlliryalılar arasında Arber/Arben isimli bir kabile bulunuyordu. Anlam olarak Eski Arnavutça’da “ar”: iş, tarla; “ben”: yapan, eden anlamındadır. Buna göre “arben”, “iş yapan” demektir. Başlangıçta Arnavutların ataları olan Antik İliryalıların bir kabilesi olan Arben, zamanla tüm Arnavutların ismi haline gelmiştir.

Romalılar Arben kelimesini Arvanit olarak kendi dillerine adapte ettiler. Türkler ise “Arvanit” kelimesini “Arnavut” olarak telaffuz ettiler ve bu telaffuz günümüze kadar ulaştı.

Doğu ve batı dillerinde de Arnavut kelimesi genellikle “Alban” ve bunun türevleri şeklinde geçer. Arnavutluk Cumhuriyetindeki Arnavutlar Arnavut kelimesin bilmezler, kendilerine “Shqiptar” derler. Shqiptar Arnavutçada "Kartalın oğlu" anlamına gelir.[22] Arnavut kelimesinin Arnavutların yoğun yaşadığı ülkelerin dillerine göre kullanımı şöyledir:

[değiştir] Arnavut dili

Arnavut dili Arnavutçadır ve Hint-Avrupa dil ailesinden Avrupa koluna mensuptur. Ancak bu dil ailesi içinde kendinden başka dalı olmayan tek dildir. Arnavutça köken olarak antik Pelasg dilinden gelmektedir. Arnavutça Toska Şivesi ve Gega Şivesi olmak üzere iki büyük şiveye ayrılır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde Arapça, Farsça ve Türkçede bulunan bazı kelimeler Arnavutçaya yerleşmiştir ancak Enver Hoca (Arnavutça: Enver Hoxha) döneminde öz Arnavutça politikası doğrultusunda sözkonusu yabancı kelimeler Arnavutçadan çıkarılmıştır.

[değiştir] Arnavut kültürü

Genel anlamıyla Arnavutlar ataerkil ve tutucu bir milletir. Arnavut kültüründe kıdem ve saygı esastır. Bu nedenle yaşlılara büyük bir saygı vardır. Sülaledeki ya da ailedeki en yaşlı insan reis olarak kabul edilir ve sözlerinden dışarı çıkılmaz.. Doğum, evlenme gibi önemli günlerde yapılan törenlerde sıkı bir disiplin ve seremoni dikkat çeker.

[değiştir] Arnavutların dünyadaki dağılımları

[değiştir] Avrupa

Avrupa’da 6 milyondan fazla Arnavut bulunmaktadır. Arnavutların Avrupa’da bulunduğu ülkeler Arnavutluk, Kosova, Karadağ, Makedonya, Yunanistan, Bosna-Hersek, Hırvatistan, Sırbistan, Slovenya, Romanya, Birleşik Krallık, Almanya, İsviçre, İsveç, Avusturya ve Fransa’dır.

[değiştir] Türkiye

Türkiye'de kaç Arnavut olduğu konusunda kesin bilgi yoktur, bazı kaynaklar, bu sayının 1 milyonun üstünde olduğunu belirtmektedir.[23] Arnavut kökenlilerin kendileri 3,5 milyon civarı olduğunu söylerler. Ancak bu nüfusun ne kadarının Arnavut kimliğini benimsediği belirsizdir. Ethnologue web sitesi, 1965 sayımına göre Türkiye'deki Arnavutların sayısını 65.000 olarak belirtmektedir.[24] Türkiye'deki Arnavutların çoğu Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesi kapsamında Türkiye'ye Güney Epir'den ve Ege Makedonyası'ndan gönderilen Tosklardan oluşurken, II. Dünya Savaşı sonrası Yugoslavya'dan (bugünkü Kosova ve Kuzey Batı Makedonya) Yugoslavya'lı Türklerle birlikte göç ederek gelen topluluk ise Geg'tir.[kaynak belirtilmeli]

[değiştir] Mısır

Mısır’da Kavalalı Mehmet Ali Paşanın iktidarı döneminden kalma Arnavutlar da vardır.

[değiştir] Ünlü Arnavutlar

[değiştir] Türkiye Arnavutları

[değiştir] Osmanlı Arnavutları

[değiştir] Arnavut asıllı Roma İmparatorları

[değiştir] Arnavut asıllı Mısır kralları

[değiştir] Dünya Arnavutları

[değiştir] Kaynakça

  1. ^ CIA - The World Factbook - Albania
  2. ^ Kosovo Government estimates 2005 - [1]
  3. ^ Serbian Government 2003 census - [2]
  4. ^ CIA - The World Factbook - Serbia
  5. ^ Republic of Macedonia 2002 census - [3]
  6. ^ CIA - The World Factbook - Macedonia
  7. ^ Migrants in Greece
  8. ^ Yugoslavian Federation 2003 census - [4]
  9. ^ |Italy: Foreigner Citizens -- 2006
  10. ^ United States 2000 census - [5]
  11. ^ statcan.ca
  12. ^ Hot tvingar kosovoalbaner att flytta
  13. ^ [6]
  14. ^ 2000'de birinci dil olarak 95.000 Arnavutça konuşanların sayısı: see Demographics of Switzerland
  15. ^ Federal Republic of Germany - [7]
  16. ^ w:en:Slovenia
  17. ^ Demographics of Croatia - 2001 census
  18. ^ [8]
  19. ^ Ethnologue report for Turkey (Europe)
  20. ^ BBC News [9]
  21. ^ Statistical Office of the Republic of Serbia, 2002 census of Serbia
  22. ^ 9 Mayıs 2009 tarihli Sırpça Vikipedi
  23. ^ [10]
  24. ^ [11]
  25. ^ Türkiye'de Yaşayan Etnik ve Dinsel Gruplar, İstanbul 2004, ISBN 9758565214
  26. ^ Türkiye'de Yaşayan Etnik ve Dinsel Gruplar, İstanbul 2004, ISBN 9758565214
Daha fazla bilgi için Vikipedi'nin kardeş projelerinde ara
bu maddeyi Vikisözlükte ara
bu maddeyi Vikikitap'ta ara
bu maddeyi Vikisöz'de ara
bu maddeyi Vikikaynak'ta ara
bu maddeyi Commons'da ara
bu maddeyi Vikiversity'de ara
 Etnik grup ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz..
"http://tr.wikipedia.org/wiki/Arnavutlar" adresinden alındı.