Avrupa Konseyi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Avrupa Konseyi
Council of Europe map.png
██ on kurucu üye ██ sonradan katılanlar ██ Parlementer Meclisi'nde gözlemci ██ Bakanlar komitesi'nde gözlemci ██ resmi aday
Merkez Strasbourg, Fransa
Üyelik 47 Avrupalı devlet
5 gözlemci (Konsey)
3 gözlemci (Meclis)
Kuruluş Londra Antlaşması
5 Mayıs 1949
Websitesi http://www.coe.int/

Avrupa Konseyi (İng.: Council of Europe; Fr.: Conseil de l'Europe, eskiden Avrupa İşbirliği Örgütü[1]) 1949 yılında Avrupa çapında insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü savunmak amacıyla Avrupa çapında kurulmuş hükümetlerarası bir kuruluştur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Avrupa Konseyi'ne bağlıdır. Avrupa Konseyi'ne Belarus, Kosova ve Vatikan hariç tüm Avrupa ülkeleri üyedir.

Kuruluşu[değiştir | kaynağı değiştir]

5 Mayıs 1949’da 10 ülke - Belçika, Birleşik Krallık, Danimarka, Fransa, Hollanda, İrlanda, İsveç, İtalya, Lüksemburg, ve Norveç - merkezi Strasbourg olmak üzere Avrupa Konseyi’ni kuran antlaşmayı imzalamıştır. Şu an Avrupa Konseyi'nde 47 üye ülke bulunmaktadır. Türkiye, anlaşmayı 1949 yılında imzalamıştır. Konsey'in çalışma alanları insan hakları, medya, hukukî işbirliği, sosyal dayanışma, sağlık, eğitim, kültür, spor, gençlik, yerel demokrasiler, sınırötesi işbirliği çevre ve bölgesel plânlamadır. Türkiye, Yunanistan ile birlikte Avrupa Konseyi kurulduktan sonra konseye ilk giren üyeler oldukları için "kurucu üye" statüsündedirler.[2]

İlgi alanı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurum, Avrupa Birliği ile herhangi bir organik bağı bulunmayan ayrı bir uluslararası teşkilattır. Ancak günümüzde Avrupa Birliği'nin Avrupa Konseyi'ne ait bayrağı kullanıyor olmasının yanı sıra Avrupa Konseyi ile AB'nin yakın işbirliği söz konusudur. Birçok ülkede Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi'nin müşterek projeler gerçekleştirilmektedir. Avrupa Konseyi, AB Bakanlar Konseyi ile de karıştırılmamalıdır. Konsey'in bütçesi üye ülkelerin nüfus ve GSMH'sine göre hesaplanan katkılarından oluşmaktadır. 2002 yılı bütçesi yaklaşık olarak 169 milyon Avro'dur. Konsey'in resmî dilleri İngilizce ve Fransızca'dır. Konsey Genel Sekreterliği'ni 2009 yılında beş yıllığına seçilen Thorbjorn Jagland yürütmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi[değiştir | kaynağı değiştir]

AİHM Avrupa Konseyi'ne bağlı bir kurumdur.

İnsan hakları kavramı, genel olarak, kişilerin insan olmaları nedeniyle insanlık onuruna uygun olarak sahip oldukları hakların bütünüdür. Geniş anlamıyla iç hukukta temel haklar ve kamu özgürlüklerin tümünü ve uluslararası hukukta öngörülen ve korunan hakları kapsar. Bu haklar tüm insanları ilgilendirdiğinden, bu hakların uluslararası alanda koruma altına alınmaları gerekmiştir. İnsan haklarının korunmasına dair ilk uygulamalar daha çok ulusal düzeydedir. İnsan haklarının uluslararası düzeyde korunması çalışmalarına 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyılda rastlanmaktadır. Uluslararası hukukun insan haklarını genel bir biçimde ele alması Birleşmiş Milletler antlaşması ile gerçekleşir. Bu antlaşma, insan haklarından çokça söz etmesine rağmen bu hakların neler olduğuna dair bir açıklama içermez. Bu nedenle Ekonomik ve Sosyal Konsey'e bağlı olarak bir İnsan Hakları Komisyonu kurulmuş ve bu konuda çalışma yapmakla görevlendirilmiştir. Komisyon, bu amaçla hazırladığı tasarıyı 12.12.1948 günü Genel Kurul’un bir kararı ile İnsan Hakları Evrensel Bildirisi olarak kabul etmiştir. Bu bildirinin B.M. Genel Kurul kararı olarak kendiliğinden bağlayıcı niteliği bulunmaması ve herhangi bir güvence mekanizmasını düzenlememesi nedeniyle bildiriden sonraki gelişmeler, bu eksikleri gidermeye yönelik olmuştur. Bu çerçevede iki düzeyde yeni düzenlemelere rastlanmaktadır. Bu düzenlemeler: Evrensel düzeyde “Kişisel ve Siyasal Haklara İlişkin Sözleşme” ve “Ekonomik, Toplumsal ve Kültürel Haklara İlişkin Sözleşme”, bölgesel düzeyde “Amerika-Afrika İnsan Hakları Sözleşmesi” ve “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi” ile gerçekleştirilmiştir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi diğer antlaşmalardan farklıdır. O yüzden de insan haklarının anayasası olarak ele alınan da diğer sözleşmeler değil, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'dir. Bu farklılığı sağlayan özellikler; metindeki maddelerin açıklığa sahip olması, kesin, ayrıntılı, doğrudan uygulanabilir kurallar olmasıdır.

Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi Avrupa Konseyi'nin danışman organıdır ve Avrupa Konseyi içinde mahalli yönetimleri temsil ederek yerel demokrasiyi destekler. Biri yerel yönetimler odası, diğeri de bölgesel yönetimler odası olmak üzere iki meclise bölünmüştür, bir sekreterlik ve kongre tarafından 5 yılda bir seçilen bir genel sekretere sahiptir.

Üye Ülkeler[değiştir | kaynağı değiştir]

5 Mayıs 1949'daki kuruluşta 10 üye vardı:

Belçika Belçika
Birleşik Krallık Birleşik Krallık
Danimarka Danimarka
Fransa Fransa
Hollanda Hollanda

İrlanda İrlanda
İsveç İsveç
İtalya İtalya
Lüksemburg Lüksemburg
Norveç Norveç

Katılım tarihine göre ülkeler:

Avrupa Konseyi'ne üye ülkeler
Türkiye Türkiyea 9 Ağustos 1949
Yunanistan Yunanistana 9 Ağustos 1949
İzlanda İzlanda 7 Mart 1950
Almanya Almanyab 13 Temmuz 1950
Avusturya Avusturya 16 Nisan 1956
Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs 24 Mayıs 1961
İsviçre İsviçre 6 Mayıs 1963
Malta Malta 29 Nisan 1965
Portekiz Portekiz 22 Eylül 1976
İspanya İspanya 24 Kasım 1977
Lihtenştayn Lihtenştayn 23 Kasım 1978
San Marino San Marino 16 Kasım 1988
Finlandiya Finlandiya 5 Mayıs 1989
Macaristan Macaristan 6 Kasım 1990
Polonya Polonya 26 Kasım 1991
Bulgaristan Bulgaristan 7 Mayıs 1992
Estonya Estonya 14 Mayıs 1993
Litvanya Litvanya 14 Mayıs 1993
Slovenya Slovenya 14 Mayıs 1993
Çek Cumhuriyeti Çek Cumhuriyeti 30 Haziran 1993
Slovakya Slovakya 30 Haziran 1993
Romanya Romanya 7 Ekim 1993
Andorra Andorra 10 Kasım 1994
Letonya Letonya 10 Şubat 1995
Arnavutluk Arnavutluk 13 Temmuz 1995
Moldova Moldova 13 Temmuz 1995
Makedonya Cumhuriyeti Makedonyac 9 Kasım 1995
Ukrayna Ukrayna 9 Kasım 1995
Rusya Rusya 28 Şubat 1996
Hırvatistan Hırvatistan 6 Kasım 1996
Gürcistan Gürcistan 27 Nisan 1999
Azerbaycan Azerbaycan 25 Ocak 2001
Ermenistan Ermenistan 25 Ocak 2001
Bosna-Hersek Bosna-Hersek 24 Nisan 2002
Sırbistan Sırbistand 3 Nisan 2003
Monako Monako 5 Ekim 2004
Karadağ Karadağ 11 Mayıs 2007

a Avrupa Konseyi kurucu üyesi sayılır.
b 1950'de Batı Almanya ve Fransız işgalindeki Saarland, ortak üyeler oldular. 1951'de (Batı) Almanya tam üye olurken Saarland, Federal Cumhuriyet'e 1955'te bir referandumdan sonra katılınca 1956'da ortak üyelikten çekildi. Sovyet işgalindeki Doğu Almanya, daha sonra Demokratik Almanya Cumhuriyeti, hiçbir zaman Avrupa Konseyi'ne üye olmadı. 1990'daki Alman Yeniden Birleşmesi'nden sonra, Doğu Almanya'daki beş eyalet, Almanya Federal Cumhuriyeti'ne katıldı ve Avrupa Konseyi'nde temsil edilmeye başlandı.
c "Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti" adı altında katıldı (tırnak işareti içinde).[3] Çoğu ülke, ülkeyi anayasal ismiyle tanır.
d Başlangıçta Sırbistan-Karadağ olarak katıldı.

Avrupa Konseyi'ne Aday Ülkeler:

Beyaz Rusya Belarus

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Nezdinde Gözlemci SIfatını Taşıyan Ülkeler:

Vatikan Vatikan 7 Mart 1970
Amerika Birleşik Devletleri Birleşik Devletler 10 Ocak 1996
Japonya Japonya 20 Kasım 1996
Meksika Meksika 1 Aralık 1999

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Nezdinde Gözlemci Sıfatını Taşıyan Ülkeler:

İsrail İsrail 2 Aralık 1957
Kanada Kanada 28 Mayıs 1997
Meksika Meksika 4 Kasım 1999

İleri Bir Tarihte Katılma İhtimali Doğabilecek Devletler:

Kosova Kosova (Kosova, Avrupa Konseyi ve Avrupa Konseyi'ne üye pek çok devlet tarafından henüz tanınmamaktadır. Tüm üye devletler tarafından tanınması hâlinde Avrupa Konseyi'ne üye olabilecektir. Ancak Sırbistan'ın hâlihazırda Avrupa Konseyi'nin üyesi olması bu ihtimali güçleştirmektedir.)

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ [|puskullupabuc] (2010-06-06). "Terimler Sözlüğü A hakkinda Avrupa Konseyi (Avrupa İşbirliği Örgütü) ile ilgili bilgiler" (Türkçe) (HTML). 2010-06-06 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.nuveforum.net/1183-terimler-sozlugu-a/238813-avrupa-konseyi-avrupa-isbirligi-orgutu/. Erişim tarihi: 2014-11-10. 
  2. ^ *Türkiye Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığı. "Avrupa konseyi". http://www.mfa.gov.tr/avrupa-konseyi_.tr.mfa.  (10 Ocak 2012).
  3. ^ "Statute of the Council of Europe". Council of Europe. 05.05.1949. http://conventions.coe.int/Treaty/en/Treaties/Html/001.htm. Erişim tarihi: 05.08.2008.