Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
| Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Österreichisch-Ungarische Monarchie (Österreich-Ungarn) Osztrák–Magyar Monarchia (hu) |
|||||||||||||||||
| — İmparatorluk — | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Ulusal marş Gott erhalte, Gott beschütze |
|||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||
| Başkent | Viyana ve Budapeşte[kaynak belirtilmeli] (nüfus: 2,239,000) |
||||||||||||||||
| Dil(ler) | çeşitli: Almanca Macarca, Çekçe, Lehçe, Ukraynaca, Romence, Hırvatça, Slovakça, Sırpça, Slovence, Rusça, İtalyanca |
||||||||||||||||
| Din | Katolik (baskın ve resmi devlet dini) İmparatorluğun diğer dinleri: Ortodoks, Yahudi, İslam ve diğerleri |
||||||||||||||||
| Yönetim | Monarşi | ||||||||||||||||
| İmparatorlar (Kayzerler) | |||||||||||||||||
| - 1848–1916 | I. Franz Joseph (ilk) | ||||||||||||||||
| - 1916–1918 | I. Charles (son) | ||||||||||||||||
| Tarihi | |||||||||||||||||
| - Çekoslovakya'nın kuruluşu | 28 Ekim 1918 | ||||||||||||||||
| - Kuzey Slavları'nın bağımsızlığı | 29 Ekim 1918 | ||||||||||||||||
| Yüzölçümü | |||||||||||||||||
| - 1914 | 676615 km2 | ||||||||||||||||
| Nüfus | |||||||||||||||||
| - 1914 | 52800000 | ||||||||||||||||
| Yoğunluk | 78 /km2 | ||||||||||||||||
| Para birimi | Gulden Kron (1892'den itibaren) |
||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| 1) St. Germain Antlaşması 10 Eylül 1919 imzalandı ve Triyanon Antlaşması 4 Haziran 1920'de imzalandı. | |||||||||||||||||
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Orta Avrupa'da hüküm süren ve I. Dünya Savaşından sonra yıkılan bir imparatorluktur. Bu imparatorluğu Avrupa'nın birçok ülkesinde hüküm süren Habsburg Hanedanı yönetmiştir. Avusturya ve Macaristan aslında içişlerinde bağımsız olan iki ayrı ülkeydiler. Fakat dışişleri açısından tek bir Habsburg İmparatoru tarafından yönetilmekteydiler. Resmî para birimi Kron'du.
Konu başlıkları |
Devletin tarihi [değiştir]
İmparatorluktan önce [değiştir]
Habsburgların Avusturya'daki egemenliği 1282 yılına kadar uzanır. 1806 yılına kadar Avusturya bölgesi Kutsal Roma İmparatorluğunun bir parçasıydı ve Arşidüklük olarak kabul ediliyordu. Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun etkinliği azaldıkça Avusturya arşidükleri bağımsız olarak hareket etmeye başladılar. 1806 yılında, Arşidük Franz kendini imparator (kayzer) ilan etti (Avusturya İmparatorluğu).
1866'da Prusya-Avusturya Savaşı yenilgisi ve Alman Konfederasyonunun dağılmasından sonra prestijini kaybeden Avusturya İmparatorluğu 1867 yılında da Macaristan'la birleşerek Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nu kurdular. 1878 yılında Bosna-Hersek'i işgal ederek 1909 yılında ilhak etmişti.
1. Dünya Savaşı [değiştir]
1. Dünya Savaşı, Avusturya-Macaristan Veliahtı Ferdinand'ın, Sırp öğrencisi Gavrilo Princip tarafından vurulmasıyla patlak verdi.
Doğu Cephesi [değiştir]
Savaşın hemen başında Ruslar, devletin Galiçya bölgesini ele geçirdi. Ama 1915 ve 1916 yıllarında, Alman, Osmanlı ve Bulgar desteğiyle bu bölge geri alındı.
İtalya Cephesi [değiştir]
1914-1917 yılları arasında, iki devlet karşılıklı olarak birbirne saldırdı. Ancak, iki devletin de hiçbir kazancı olmadı. Üstüne üstlük, fazla miktarda asker kaybı yaşadılar. 1917 yılında Alman desteğinin gelmesi, Avusturyalıların cephede üstün gelmesini sağladı. Ancak 1918 yılında, İtalyanların sert saldırıları nedeniyle, Avusturya kazandığı toprakları iade etmesine neden oldu.
Dağılış [değiştir]
İtilaf Devletleri ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğu arasında, 3 Kasım 1918 tarihinde Villa Giusti Antlaşması ile ateşkes sağlanmıştı. İmzalayanlar: Pietro Badoglio ve Viktor Weber Edler von Webenau. 11 Kasım 1918 tarihinde de Almanya ile yapılan Rethondes Antlaşması ile Batı Cephesi'nde silahlar susmuştur. Aynı sıralarda Habsburg Hanedanı tahttan çekilmiş ve 12 Kasım 1918 tarihinde Viyana'da oluşturulan Geçici Ulusal Meclis, Avusturya'da cumhuriyet ilan etmiştir. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu böylece Avusturya ve Macaristan olmak üzere bağımsız cumhuriyetler haline gelmiştir.
Villa Giusti Antlaşması, bir ateşkes antlaşmasıdır. I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Avusturya ile İtilaf Devletleri arasındaki antlaşma ise St. Germain Antlaşması'dır. Antlaşma 10 Eylül 1919 tarihinde imzalanmıştır.
Nüfus ve Din (1910) [değiştir]
Diller [değiştir]
| Avusturya tarihi |
Antik Çağlar
Habsburg Dönemi
I. Dünya Savaşı
Savaşlar arası
II. Dünya Savaşı
Savaşlar sonrası
|
| Macaristan tarihi |
Antik Çağlar
Orta Çağ
Yeni Çağ
Komünizm
Diğer Konular
|
| Dil | Salt | Yüzde |
|---|---|---|
| Almanca | 12.006.521 | %23,36 |
| Macarca | 10.056.315 | %19,57 |
| Çekçe | 6.442.133 | %12,54 |
| Lehçe | 4.976.804 | %9,68 |
| Sırpça ve Hırvatça | 4.380.891 | %8,52 |
| Ukraynaca | 3.997.831 | %7,78 |
| Rumence | 3.224.147 | %6,27 |
| Slovakça | 1.967.970 | %3,83 |
| Slovence | 1.255.620 | %2,44 |
| İtalyanca | 768.422 | %1,50 |
| diğer | 2.313.569 | %4,51 |
| Toplam | 51.390.223 | %100,00 |
Avusturya'daki Diller [değiştir]
| Eyâlet | En çok konuşulan dil | diğer diller |
|---|---|---|
| Bohemya | Çekçe (63,2 %) | Almanca (36,8 %) |
| Dalmaçya | Hırvatça (96,2 %) | İtalyanca (2,8 %) |
| Galiçya | andac ca sevde (58,6 %) | Ukraynaca (40,2 %) |
| Aşağı Avusturya | Almanca (95,9 %) | Çekçe (3,8 %) |
| Yukarı Avusturya | Almanca (99,7 %) | |
| Bukovina | Ukraynaca (38,4 %) | Rumence (34,4 %), Almanca (21,2 %), Lehçe (4,6 %) |
| Karintiya | Almanca (78,6 %) | Slovence (21,2 %) |
| Krayn | Slovence (94,4 %) | Almanca (5,4 %) |
| Salzburg | Almanca (99,7 %) | |
| Silezya | Almanca (43,9 %) | Lehçe (31,7 %), Çekçe (24,3 %) |
| Steiermark | Almanca (70,5 %) | Slovence (29,4 %) |
| Moravya | Çekçe (71,8 %) | Almanca (27,6 %) |
| Tirol | Almanca (57,3 %) | İtalyanca (42,1 %) |
| Küstenland | Slovence (37,3 %) | İtalyanca (34,5 %), Hırvatça (24,4 %), Almanca (2,5 %) |
| Vorarlberg | Almanca (95,4 %) | İtalyanca (4,4 %) |
Dinler [değiştir]
| Din/Mezhep | Avusturya-Macaristan | Avusturya | Macaristan | Bosna-Hersek |
|---|---|---|---|---|
| Katolikler | 76,6 % | 90,9 % | 61,8 % | 22,9 % |
| Protestanlık | 8,9 % | 2,1 % | 19,0 % | 0 % |
| Sırp Ortodoksları | 8,7 % | 2,3 % | 14,3 % | 43,5 % |
| Yahudilik | 4,4 % | 4,7 % | 4,9 % | 0,6 % |
| İslam | 1,3 % | 0 % | 0 % | 32,7 % |
Eyâletler [değiştir]
 1. Bohemya, 2. Bukovina, 3. Karintiya, 4. Krayn, 5. Dalmaçya, 6. Galiçya, 7. Küstenland, 8. Aşağı Avusturya, 9. Moravya, 10. Salzburg, 11. Silezya, 12. Steiermark, 13. Tirol, 14. Yukarı Avusturya, 15. Vorarlberg; 16. Macaristan Krallığı, 17. Hırvatistan ve Slovenya Krallığı; 18. Bosna-Hersek |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Ayrıca bakınız [değiştir]
