Avusturya-Macaristan İmparatorluğu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Österreichisch-Ungarische Monarchie (Österreich-Ungarn)
Osztrák–Magyar Monarchia (hu)
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
İmparatorluk
Flag of the Habsburg Monarchy.svg
1867 – 1918
Bayrak Bayrak
Bayrak Arma
Avusturya-Macaristan konumu.
Avusturya-Macaristan toprakları (1913)
Başkent Veri yok
Yönetim Monarşi
İmparatorlar
 - 1848–1916 I. Franz Joseph
 - 1916–1918 I. Charles
Tarihsel devir Yeni Emperyalizm
 - Avusturya-Macar Birliği 29 Mayıs, 1867
 - Cekoslovakya'nın Kuruluşu 28 Ekim 1918
 - Kuzey Slavları'nın bağımsızlığı 29 Ekim 1918
 - Dağılma 31 Ekim, 1918
 - Dağılma antlaşmaları¹ 1919 & 1920
Yüzölçüm
 - 1914 676.615 km² (261.243 sq mi)
Nüfus
 - 1914 est. 52.800.000 
     Nüfus yoğunluğu 78 /km²  (202,1 /sq mi)
Önceller
Ardıllar
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Avusturya İmparatorluğu
Avusturya Flag of Austria.svg
Macaristan Civil Ensign of Hungary.svg
Çekoslovakya Flag of Czechoslovakia.svg
Polonya Cumhuriyeti Flag of Poland.svg
Ukrayna Halk Cumhuriyeti Flag of Ukrainian People's Republic 1917.svg
Batı Ukrayna Ulusal Cumhuriyeti Flag of Ukraine.svg
Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı Flag of the State of Slovenes, Croats and Serbs.svg
Bugün Avusturya Avusturya
Bosna Hersek Bosna Hersek
Hırvatistan Hırvatistan
Çek Cumhuriyeti Çek Cumhuriyeti
Macaristan Macaristan
İtalya İtalya
Polonya Polonya
Romanya Romanya
Sırbistan Sırbistan
Slovakya Slovakya
Slovenya Slovenya
Ukrayna Ukrayna
1) St. Germain Antlaşması 10 Eylül 1919 imzalandı ve Triyanon Antlaşması 4 Haziran 1920'de imzalandı.

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Orta Avrupa'da hüküm süren ve I. Dünya Savaşından sonra yıkılan bir imparatorluktur. Bu imparatorluğu Avrupa'nın birçok ülkesinde hüküm süren Habsburg Hanedanı yönetmiştir. Avusturya ve Macaristan aslında içişlerinde bağımsız olan iki ayrı ülkeydiler. Fakat dışişleri açısından tek bir Habsburg İmparatoru tarafından yönetilmekteydiler.

Avusturya-Macaristan İmparatorluğunun resmî para birimi Kron'du.

Habsburgların Avusturya'daki egemenliği 1282 yılına kadar uzanır. 1806 yılına kadar Avusturya bölgesi Kutsal Roma İmparatorluğunun bir parçasıydı ve Avusturya, Arşidüklük olarak kabul ediliyordu. Kutsal Roma Cermen İmparatorluğunun etkinliği azaldıkça Avusturya arşidükleri bağımsız olarak hareket etmeye başladılar. 1806 yılında arşidükler kendilerini imparator ilan ettiler.

1866'da Prusya - Avusturya Savaşı yenilgisi ve Alman Konfederasyonunun dağılmasından sonra prestijini kaybeden Avusturya İmparatorluğu 1867 yılında da Macaristan'la birleşerek Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nu kurdular. 1878 yılında Bosna-Hersek'i işgal ederek 1909 yılında ilhak etmişti. 1.Dünya Savaşı Avusturya-Macaristan Veliahtı Ferdinand'ın Sırp öğrencisi Gavrilo Princip tarafından vurulmasıyla patlak verdi. Savaş sırasında ölen İmparator Franz Jozef'in yerine 1917'de tahta çıkan Karl son imparator oldu. I. Dünya Savaşında Almanya ve Osmanlı İmparatorluğu ile birlikte yenilgiye uğradıktan sonra parçalanarak yok oldular.

İtilaf Devletleri ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğu arasında 3 Kasım 1918 tarihinde Villa Giusti Antlaşması (Pietro Badoglio ve Viktor Weber Edler von Webenau) ile ateşkes sağlanmıştı. 11 Kasım 1918 tarihinde de Almanya ile yapılan Rethondes Antlaşması ile Batı Cephesi'nde silahlar susmuştur. Aynı sıralarda Habsburg Hanedanı tahttan çekilmiş ve 12 Kasım 1918 tarihinde Viyana'da oluşturulan Geçici Ulusal Meclis, Avusturya'da cumhuriyet ilan etmiştir. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu böylece Avusturya ve Macaristan olmak üzere bağımsız cumhuriyetler haline gelmiştir.

Villa Giusti Antlaşması, bir ateşkes antlaşmasıdır. I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Avusturya ile İtilaf Devletleri arasındaki antlaşma ise St. Germain Antlaşması'dır. Antlaşma 10 Eylül 1919 tarihinde imzalanmıştır.

Konu başlıkları

[değiştir] Nüfus ve Din

[değiştir] Avusturya-Macaristan'daki Diller

Avusturya tarihi
Juliusz Kossak Sobieski pod Wiedniem.jpeg
Macaristan tarihi
Arpadfeszty.jpg
Dil Salt Yüzde
Almanca 12.006.521 23,36
Macarca 10.056.315 19,57
Çekçe 6.442.133 12,54
Lehçe 4.976.804 9,68
Sırpça ve Hırvatça 4.380.891 8,52
Ukraynaca 3.997.831 7,78
Rumence 3.224.147 6,27
Slovakça 1.967.970 3,83
Slovence 1.255.620 2,44
İtalyanca 768.422 1,50
diğer 2.313.569 4,51
Toplam 51.390.223 100,00


[değiştir] Avusturya'da Konuşulan Diller 1910

Eyâlet En çok konuşulan dil diğer diller (yüzde 2'den daha )
Bohemya Çekçe (63,2 %) Almanca (36,8 %)
Dalmaçya Hırvatça (96,2 %) İtalyanca (2,8 %)
Galiçya andac ca sevde (58,6 %) Ukraynaca (40,2 %)
Aşağı Avusturya Almanca (95,9 %) Çekçe (3,8 %)
Yukarı Avusturya Almanca (99,7 %)
Bukovina Ukraynaca (38,4 %) Rumence (34,4 %), Almanca (21,2 %), Lehçe (4,6 %)
Karintiya Almanca (78,6 %) Slovence (21,2 %)
Krayn Slovence (94,4 %) Almanca (5,4 %)
Salzburg Almanca (99,7 %)
Silezya Almanca (43,9 %) Lehçe (31,7 %), Çekçe (24,3 %)
Steiermark Almanca (70,5 %) Slovence (29,4 %)
Moravya Çekçe (71,8 %) Almanca (27,6 %)
Tirol Almanca (57,3 %) İtalyanca (42,1 %)
Küstenland Slovence (37,3 %) İtalyanca (34,5 %), Hırvatça (24,4 %), Almanca (2,5 %)
Vorarlberg Almanca (95,4 %) İtalyanca (4,4 %)


[değiştir] İmparatorluktaki Dinler 1910

Din haritası (Andrees Allgemeiner Handatlas)
Din/Mezhep Avusturya-Macaristan Avusturya Macaristan Bosna-Hersek
Katolikler 76,6 % 90,9 % 61,8 % 22,9 %
Protestanlık 8,9 % 2,1 % 19,0 % 0 %
Sırp Ortodoksları 8,7 % 2,3 % 14,3 % 43,5 %
Yahudiler 4,4 % 4,7 % 4,9 % 0,6 %
Müslüman 1,3 % 0 % 0 % 32,7 %







[değiştir] İmparatorluğunun Eyâletleri

Avusturya-Macaristan
Austria-Hungary map.svg
1. Bohemya, 2. Bukovina, 3. Karintiya, 4. Krayn, 5. Dalmaçya, 6. Galiçya, 7. Küstenland, 8. Aşağı Avusturya, 9. Moravya, 10. Salzburg, 11. Silezya, 12. Steiermark, 13. Tirol, 14. Yukarı Avusturya, 15. Vorarlberg; 16. Macaristan Krallığı, 17. Hırvatistan ve Slovenya Krallığı; 18. Bosna-Hersek
Avusturya-Macaristan 1914
Cisleytanya 1910
Eyâlet Başkent Yüzölçümü (km²) Nüfus
Bohemya Kraliyeti Prag (224.000) 51.948 6.769.000
Dalmaçya Kraliyeti Zara/Zadar (14.000) 12.833 646.000
Galiçya ve Lodomerya Kraliyeti Lemberg (206.000) 78.493 8.025.000
Aşağı Avusturya Arşidukalığı Viyana (2.031.000) 19.822 3.532.000
Yukarı Avusturya Arşidukalığı Linz (71.000) 11.981 853.000
Bukovina Dukalığı Czernowitz (87.000) 10.442 800.000
Karintiya Dukalığı Klagenfurt (29.000) 10.327 396.000
Krayn Dukalığı Laibach (47.000) 9.955 526.000
Salzburg Dukalığı Salzburg (36.000) 7.153 215.000
Yukarı ve Aşağı Silezya Dukalığı Troppau (31.000) 5.147 757.000
Steiermark Dukalığı Graz (152.000) 22.426 1.444.000
Moravya Margravyası Brünn (126.000) 22.222 2.622.000
Tirol Prens Kontluğu Innsbruck (53.000) 26.683 946.000
Küstenland Trieste (161.000) 7.969 895.000
Vorarlberg Bregenz (9.000) 2.601 145.000
Transleytanya 1910
Eyâlet Başkent Yüzölçümü (km²) Nüfus
Macaristan Krallığı Budapeşte (882.000) 282.297 18.265.000
Hırvatistan ve Slovenya Krallığı Zagreb (80.000) 42.534 2.622.000
Fiume Fiume (39.000) 21 48.800
Birlikte Yönetim 1910
Eyâlet Başkent Yüzölçümü (km²) Nüfus
Bosna-Hersek Saraybosna (52.000) 51.082 1.932.000

[değiştir] Ayrıca bakınız

Kişisel araçlar
Ad alanları
Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller