Rönesans

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bu maddenin tarafsızlığı konusunda kuşkular bulunmaktadır. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız. Şablonu maddeden çıkarmadan önce şablonun yardım sayfasını lütfen inceleyiniz.

Bu maddedeki veya maddenin bir bölümündeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız. Maddeye uygun bir biçimde kaynak ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

Rönesans

Konular

Mimari Dans Edebiyat Müzik Ressamlık Felsefe Bilim Şavaşçılık

Bölgeler

Almanya Fransa Hollanda İngiltere İspanya İtalya Kuzey Avrupa Polonya

Geleneksel anlamda Rönesans, Orta Çağ ve Reformasyon arasındaki tarihi dönem olarak anlaşılır.

15. yüzyıldaki İtalyan Rönesansı batı ile klasik antikite arasındaki bağın tekrar kurulmasını sağlamıştır. Arap bilimi —özellikle matematik— alınmış, deneyselliğe geri dönülmüş, yaşamın önemi hakkında yoğunlaşılmış (örneğin Rönesans hümanizmi), matbaanın bulunmasıyla ve sanat, şiir ve mimari'de ortaya çıkan yeni tekniklerle bilgi yayılabilmiş, böylece radikal bir değişim başlamıştır. Bu çağ uzun zamandır geriye düşmüş olan Avrupa'nın ticaret ve Coğrafi Keşifler'le yükselişinin öncüsü olmuştur. İtalyan rönesansı bu dönemin başlangıcı olarak kabul edilir.

Günümüz tarihçileri yukarıdaki tanıma kuşkuyla yaklaşmaktadır.

Konu başlıkları 1 Etimoloji 2 Rönesans'ın Nedenleri 3 Tarihçe 4 Diğer Avrupa ülkelerinde Rönesans 5 Rönesans'ın Sonuçları 6 Kaynakça

[değiştir] Etimoloji

Yeniden doğuş (Rönesans) kelimesi^[1] , İtalya'da başlayan sanatsal ve bilimsel gelişmeyi ifade eder. İlk kez İtalyan sanatçı Giorgio Vasari tarafından Vite'de kullanılmış, 1550 yılında basılmıştır. Rönesans teriminin kökeni Fransızcadır , Fransız tarihçi Jules Michelet tarafından kullanılmış, ve İsviçreli tarihçi Jacob Burckhardt tarafından geliştirilmiştir (1860'larda). Yeniden doğuş iki anlamı içerir. İlki antik klasik metinlerin tekrar keşfi , öğrenimi , sanat ve bilimdeki uygulamalarının tesbitidir. İkinci olarak bu entellektüel aktivitelerin sonuçlarının Avrupalılık kültürünü genelde güçlendirmesidir. Bu yüzden Rönesans'tan bahsederken iki farklı fakat anlamlı yoldan söz edilebilir: Klasik öğrenmenin ve bilimin antik metinlerin tekrardan keşfiyle yeniden doğması ve genel anlamda bir Avrupalılık kültürünün yeniden doğuşu. Raphael Sanzio ve Michelangelo gibi birçok ressam mevcuttur.Yandada resmimiz verilmiştir.

[değiştir] Rönesans'ın Nedenleri

1. Eski Yunan ve Roma eserlerinin tercüme edilmesi,
2. Coğrafi Keşifler sonucunda zenginleşen ve güzel sanatlar gibi alanlara destek veren,sanatçıları destekleyip,koruyan bir sınıfın oluşması,
3. İstanbul'un Fethi'nden sonra Bizans'tan kaçan bilginlerin İtalya'ya gitmesi,
4. Kağıt ve matbaanın yaygınlaşmasından dolayı İncil'in milli dillere çevirilmesi,
5. Matbaanın bulunması
6. Doğu ülkelerin zenginliği batı ülkelerin fakirliği.

...

[değiştir] Tarihçe

Rönesans "Yeniden doğuş" anlamına gelen bir süreçtir. 15. yüzyılda başlayan bir süreç, aynı yüzyıl içinde bütün Avrupa'ya yayıldı. Bu yenilikte, Roma ve Grek başarılarının yeniden cezalandırılması istemi vardır. Rönesans şu temel anlayışlara dayanıyordu.

1. Yeryüzü ilgi çekici ve araştırılmaya değer bir yerdir,
2. İnsan güçlüdür ve bu gücüyle büyük başarılar elde edebilir,
3. İnsanın sürekli faal olması şerefli birşeydir ve
4. Gerçek güzeldir. Bu anlayışlara bağlı olarak da yaşadığımız dünya o kadar ilgi çekici bir yerdir ki, başka dünyaları düşünmenin hiçbir anlamı yoktur anlayışı hakimdir.

Rönesans döneminin yaratıcılığının esas yürütücü gücü tüccarlardır. Bunlar en kârlı ticaretin hangi alanda olduğunu araştırdılar ve bu yoldan sağladıkları zenginlikleri. sanat ve endüstri yeniliklerine yatırdılar. Rönesans; Floransa.Venedik, İngiltere, Portekiz, Hollanda gibi küçük kent-devletlerinde ya da metropollerde doğmuştur.

Nihayet 11. yüzyılın sonundan itibaren başlayan Haçlı Seferleri sırasında Avrupalılar Müslüman ülkelerdeki parlak medeniyetle ilk defa karşı karşıya geldiler. Daha sonra bu medeniyet Endülüs Emevileri vasıtasıyla Avrupa’ya geçti. İslâm âlimlerinin fen sahasında verdiği eserler Avrupa dillerine çevrildi ve okutuldu. Böylece batıda ilmi sahada ilerleme ve teknik gelişmelerin temeli atılmış oldu.

Avrupa’da sanat ve bilimin geliştirilmesi, canlandırılması için girişilen ve daha sonra Rönesans adı verilen asıl hareket ise 1453’te İstanbul’un fethini müteakip ilk defa ciddi bir şekilde İtalya’da ortaya çıktı. Hareketin öncülüğünü İtalya’nın yapmasının en önemli sebepleri şunlardır:

1. Fatih Sultan Mehmed İstanbul’u fethettikten sonra, isteyen. bilim adamlarının İtalya’ya gidebileceklerini bildirmesi: İslâm medeniyeti ve ilmi hareketleri hakkında en fazla bilgiye sahip bulunan bu Bizanslı alimlerin bilim ve sanat alanında yaptıkları çevirmeler ve yazdıkları eserlerin yayınlanması sonunda İtalya’da yaşayan insanların bilgi ufukları genişledi ve derinleşti.
2. Doğu dünyası ile en çok İtalya gemicilerinin münasebette bulunmaları ve bunların İslam ülkelerindeki zenginlik, refah, nizam, intizam, adalet ve iman hürriyetini her vesileyle dile getirmeleri.
3. Ortaçağ Avrupa’sında en zengin memleketin İtalya olması: İtalya’da bulunan Cenova, Venedik, Piza ve Floransa şehirleri Haçlıları barındırmaktan ve baharat ticaretini ellerinde tutmaktan dolayı dünyanın en zengin şehirleri haline gelmişlerdi. Zamanla bu şehirlerde devlet idaresi tüccar prenslerin veya sadece tüccarların eline geçti. Bu zenginler de aynen İslâm ülkelerinde şahit oldukları uygulamalara benzer olarak şairleri, sanatkarları, fikir adamlarını himayeye ve teşvik etmeye başladılar.
4. Eski Yunan ve Roma kültürlerinin merkezinde bulunması
5. İtalya'da şehir devletlerin bulunmasından özgür bir ortamın bulunması bunun bir nedenidir.

Rönesans üzerinde derin araştırmalar yapan Burkhard: “Rönesans insanın keşfedilmesidir.” demektedir. Gerçekten de ortaçağda Avrupa’da insanın hiçbir kıymeti yoktu. Engizisyon mahkemelerinde yüzbinlerce insan haksız yere ve çok defa sırf servetlerini ele geçirebilmek için öldürüldü. Papazlar çeşitli menfaatler karşılığında günahları affediyorlardı. Hatta Cennetten yerler satıyorlardı. Mantık ve insani esaslar kaybolmuştu. İslâm âlimlerinin kitaplarını okuyarak dünyanın döndüğünü ilan eden Galile ve daha pekçok düşünür çeşitli işkenceler görmüş pekçoğu öldürülmüştür. Bu itibarla Rönesans hareketi ilim ve teknikteki ilerlemenin yanısıra insan ve tabiat sevgisini de beraberinde getirdi. Rönesansın öncüleri, sanat faaliyetlerinin yanısıra edebiyat, tarih ve arkeolojiye de önem verdiler. Resim ve tasvir anlayışı gelişti. Mimaride gotik tarzı terk edilerek barok ve rokoko üslubu geliştirildi. Rönesans mimarlığının başlıca özellikleri ölçü, sadelik ve tabiiliktir.

Bu şekilde İtalya’da başlayan Rönesans hareketi kısa zamanda bütün Avrupa’da yayıldı. Rönesans daha ziyade Fransa’da sanat; Almanya’da dini tablo ve resimler; İngiltere’de edebiyat; İspanya’da resim ve edebiyat alanında gelişti. İtalya’daki rönesans hareketinde eski Yunan ve Roma ediplerinden Tacitus, Sophokles, Domosten, Platon, Çiçeron ve Virgil’in eserleri tekrar ortaya çıkarıldı. İtalyan fikir adamı ve yazarlarından Machiavel (1469-1530), Ariosto (1474-1535), Tasso (1544-1595) yetişip eserler verdiler. Machiavel’in Hükümdar adlı eseri meşhurdur. Ressamlardan Rafael (1483-1520) aynı zamanda heykeltraş, mimar ve edebiyatçı da olan Leonardo da Vinci (1452-1591), Mikelanj (1475-1564) bu devirde İtalya’da yetişen sanatkarlardır.^[2][3] . Fransa, edebiyat ve fikir sahalarında İtalya’yı geçerek; Ronsard (1525-1585), Montaigne (1533-1592), Rabelais (1495-1555), mimarlıkta Louvre Sarayını yapan Pierre Loscot, Tuileries Sarayını yapan Jean Bullant, resimde de François Clouet yetiştiler. Fransız krallarından I. François (1515-1547) zamanında Collège de France kuruldu. Almanya’da daha çok dini alanda değişiklikler oldu. Almanya’da hümanizm akımında Erasmus (1467-1536), Röklen (1452-1522), Luther (1483-1546), resimde Albrecht Dürer (1471-1528) yetişti. İngiltere’de tiyatro sahasında eserleriyle tanınan Şekspir (1564-1610), İspanya’da Donkişot yazarı Cervantes (1547-1616), ressam Velasquez (1599-1660), Hollanda’da ressam Rembrand (1607-1669), Polonya’da İslam alimlerinden sonra Avrupa’da ilk defa dünyanın güneş etrafında döndüğünü söyleyen Kopernik (1473-1543) yetiştiler. Rönesans devrinde yapılan eserler Avrupa’da hala mevcuttur. Ressam ve heykeltraşların tablo ve heykelleri müzelerde bulunmaktadır.

[değiştir] Diğer Avrupa ülkelerinde Rönesans

Fransa’da Rönesans’a krallar öncülük etti. Piyer Lesko en önemli Rönesans sanatçısıdır. Almanya’da Rönesans Hümanizim ile başladı. Martin Luter (Luther) ve Erasmus dinsel konuları incelediler. Albert Dürer dini tablolar yaptı. İngiltere’de Şekspir (Shakespeare), İspanya’da Servantes ünlü eserler yazdılar Rönesans’ın sonuçları Skolastik görüş ( Kilisenin dar görüşü ) yıkılmıştır. Yerine pozitif ( Bilimsel ) düşünce hakim olmuştur. Reform hareketlerini hazırlamıştır. Bilim ve teknikteki gelişmeler hızlanmıştır. Avrupa’da sanattan zevk alan aydın ( Burjuva ) sınıf ve halk sınıfı oluşmuştur. Din adamlarının ve kilisenin halk üzerindeki otoritesi sarsılmıştır. Avrupa’nın her yönden gelişmesine ve güçlenmesine öncülük etmiştir.

[değiştir] Rönesans'ın Sonuçları

1. Bugünkü çağdaş Avrupa'nın temelleri atıldı.
2. Laik düşünce sistemi ortaya çıktı.
3. Güzel sanatlar,edebiyat,bilim gibi alanlarda gelişmeler yaşandı.
4. Skolastik düşünce iyice zayıfladı.
5. Küçük kan dolaşımı bulundu.

[değiştir] Kaynakça

1. ^ Renaissance, Online Etymology Dictionary
2. ^ BBC Science & Nature, Leonardo da Vinci (12 Mayıs 2007'de güncellendi)
3. ^ BBC History, Michelangelo (12 Mayıs 2007'de güncellendi)

Avrupa'daki Tarihi Olaylar ve Dönemler
	İlk Çağ	Yunan Medeniyeti | Roma Medeniyeti | Kavimler Göçü | Karanlık Çağ
	Orta Çağ	Haçlı Seferleri | Magna Carta | Veba Salgını | İstanbul'un Fethi | Reconquista
	Yeni Çağ	Rönesans | Coğrafi Keşifler | Reform | 30 Yıl Savaşları
	18. ve 19. Yüzyıl	Aydınlanma Çağı | Fransız Devrimi | Sanayi Devrimi
	20. Yüzyıl	Birinci Dünya Savaşı | Büyük Bunalım | İkinci Dünya Savaşı | Soğuk Savaş | Avrupa Birliği

v • d • e Batı sanat hareketleri yüzyıla göre
14nci-18nci yüzyıl	Uluslararası Gotik - Rönesans (Erken) (14nci) · Mannerism (16ncı) · Barok (17nci) · Rokoko - Neoklasisizm - Romantizm (18nci)
19ncu yüzyıl	Realizm · Pre-Raphaelites · Akademik · İzlenimcilik · Art izlenimcilik · Yeni izlenimcilik · Chromoluminarism · Noktacılık · Cloisonnism · Les Nabis · Synthetism · Sembolizm · Hudson Nehri Okulu
20nci yüzyıl	Modernizm · Kübizm · Dışavurumculuk · Soyut dışavurumculuk · Soyut · Neue Künstlervereinigung München · Der Blaue Reiter · Die Brücke · Dada · Fovizm · Art Nouveau · Bauhaus · De Stijl · Art deco · Pop art · Fütürizm · Süprematizm · Gerçeküstücülük · Renk alanı resmi · Minimalizm · Enstalasyon sanatı · Lyrical Abstraction · Postmodernizm · Kavramsal sanat · Arazi sanatı · Performans sanatı · Video sanatı · Yeni dışavurumculuk · Outsider sanat · Lowbrow · New media art · Young British Artists · Stuckizm · Sistemler sanatı
21nci yüzyıl	İlişkisel sanat · Videooyun sanatı