Avro

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Euro sayfasından yönlendirildi)

Euro

Avro (€, Euro; Ευρώ, Евро) 27 Avrupa Birliği üyesinden 15'inin kullandığı ortak para birimi. Türkçe'de kimi zaman Euro şeklinde de yazılır ve okuyan kişinin yatkın olduğu batı Avrupa diline göre yuro, öro veya oyro şeklinde okunabilir.

Avro'nun yönetimi Avrupa Merkez Bankalar Sistemi (AMBS)'nce yapılır. AMBS, Avrupa Merkez Bankası (AMB) ve Avro Alanı'nda yeralan ülkelerin merkez bankalarından oluşur. Merkezi Almanya'nın Frankfurt şehri olan AMB, parasal (mâli) politikaların belirlenmesinde tek yetkili kurumdur. AMBS'nin diğer üyeleri kâğıt ve madeni para basma, bunları dağıtma ve Avro Alanı ödeme sisteminde işlem yapma haklarını elinde bulundurur.

Avro'ya geçen hemen hemen her ülkede bu süreç biraz sancılı olmuştur. Yeni para biriminin yürürlüğe girmesinden sonra tüketici fiyatlarındaki hissedilir fiyat artışları görülmüştür. Örneğin ekonomisi oldukça iyi olan Almanya'da 1 DM çoğunlukla yaklaşık karşılığı olan 0,50 sent yerine 1 Avro olarak çevrilmiştir, bu da toplamda büyük bir alım gücü düşmesine sebep olmuştur. Avro'ya geçiş zamanında ekonomisi en kötü Avrupa Birliği üyelerinden olan Yunanistan'da ise Avro'ya geçme vahim ekonomik sonuçlara yol açmıştır.

[değiştir] Avro Alanı

Bu altbaşlığın ana makalesi: Avro Alanı

Avrupa Birliği'nin tüm üyeleri Avro kullanmaz. Avroya geçen ülkeler şunlardır:

Bu ülkelerin bütününe genelde Avro Alanı veya Avro Bölgesi adı verilir.

Avro Fransa'nın deniz aşırı kolonilerinden Fransız Guyanası, Reunion, Saint Pierre, Miquelon, Guadeloupe, Martinique ve ıssız Clipperton Adası'nda ve Fransız Güney ve Antarktika topraklarında geçerlidir. (Anktarktika'daki Fransız egemenliği Birleşmiş Milletler tarafından tanınmamaktadır) İspanya'nın deniz aşırı kolonilerinden Azor Adaları, Madeira Adaları ve Kanarya Adaları'nda da geçerlidir.
Bazı ikili anlaşmalarla Monako, San Marino ve Vatikan Avrupa Merkez Bankası adına kendi metal paralarını basarlar. Mamafih bu paraların toplam değeri ciddi şekilde sınırlıdır.
Andorra, Karadağ ve Kosova Avro Alanı'na dahil olmasa da Avro kullanmaktadır.

[değiştir] Madeni para

€ 0,01	€ 0,02	€ 0,05	€ 0,10	€ 0,20	€ 0,50	€ 1,00	€ 2,00

[değiştir] Banknotlar

Değeri	Renk	Uzunluk (mm)	Genişlik (mm)
€ 5	gri	120	62
€ 10	kırmızı	127	67
€ 20	mavi	133	72
€ 50	turuncu	140	77
€ 100	yeşil	147	82
€ 200	sarı	153	82
€ 500	mor	160	82

[değiştir] AB üyesi olmayıp Avro kullananlar

Monako, San Marino ve Vatikan AB üyesi olmamasına karşın, yapılan anlaşmalar çerçevesinde Avro kullanmaktadır. Andorra, Karadağ ve Kosova ise AB ile herhangi bir anlaşma yapmaksızın Avro kullanmaya başlamıştır.

[değiştir] AB üyesi olup Avro kullanmayanlar

Danimarka İsveç ve Birleşik Krallık, Maastricht Anlaşması'nda yeralan ayrıklıklara (istisnalara) dayanarak Avro'ya geçmeyen AB üyeleridir. Bu ülkelerin hükümetleri bu konuda karar vermedikçe ya da halk oylaması sonuçları bu yönde olmadıkça, AB tarafından yasal bir baskıyla karşılaşmazlar.

28 Eylül 2000'de Danimarka'da yapılan halk oylamasına göre, oy verenleri %53,2'si Avro'ya geçmeye karşı çıktı.

İsveç'in Avro konusunda hiçbir ayrıklığı olmamasına karşın, bu ülkede gerçekleştirilen halk oylamaları Avro'ya geçişi engeller durumdadır. 14 Eylül 2003'teki halk oylamasına göre, oy kullananların %56,1'i Avro'ya 'hayır' derken, %41,8'i 'evet' dedi.

Ayrıca 1 Mayıs 2004'te üye olan ülkelerin büyük çoğunluğuda henüz para birliğine katılmamıştır.

[değiştir] Ekonomi ve para birliği

Avrupa Bölgesi Paraları
currency	kısaltma	oran	Sabit	EMU III
Avusturya Şilin'i	ATS	13.7603	31/12/1998	1999
Belçika Belçika Frangı	BEF	40.3399	31/12/1998	1999
Hollanda Gulden	NLG	2.20371	31/12/1998	1999
Finlandiya Finlandiya Markı	FIM	5.94573	31/12/1998	1999
Fransa Fransız Frangı	FRF	6.55957	31/12/1998	1999
Almanya Mark	DEM	1.95583	31/12/1998	1999
İrlanda İrlanda Lirası	IEP	0.787564	31/12/1998	1999
İtalya Liret	ITL	1936.27	31/12/1998	1999
Lüksemburg Frank	LUF	10.3399	31/12/1998	1999
Portekiz Eskudo	PTE	200.480	31/12/1998	1999
İspanya Peseta	ESP	166.386	31/12/1998	1999
Yunanistan Drahmi	GRD	340.750	19/06/2000	2001
Slovenya Tolar	SIT	239.640	11/07/2006	2007