Euro

Euro simgesi

Banknotlar

1 Euro sentinin ön yüzü

Avrupa Birliği

Bu makale serisinin bir parçasıdır: Avrupa Birliği siyaseti

Parlamento Başkan Jerzy Buzek Büyük gruplar; Joseph Daul: AHP Martin Schulz: S&D 7. dönem Üyeler (736) 2009-14 üyeleri Büro Başkan Yardımcısı Quaestor Konferans Yasama usulü

Konsey Dönem Başkanı İrlanda Yapılandırmalar: Genel Dış İlişkiler Ekonomik Euro Yasama usulü Oylama Genel Sekreterlik COREPER

Avrupa Zirvesi Başkan Herman Van Rompuy Partiler Toplantılar listesi

Komisyon Barroso Komisyonu Başkan José M. Barroso Başkan Yardımcısı Catherine Ashton Viviane Reding Joaquín Almunia Siim Kallas Neelie Kroes Antonio Tajani Maroš Šefčovič Komiserler İç Hizmetler Servisi

Adalet Divanı Adalet Divanı Genel Mahkeme Sivil Hizmet Heyeti Üyeler Hükümler

Diğer kurumlar Merkez Bankası Başkan ESCB Euro EMU Euro bölgesi Sayıştay Bütçe OLAF Yatırım Bankası Bölgeler Komitesi EESC Ombudsman Diğer kurumlar Ajans Ulusal meclisler

Siyasetler Bütçe Dört Özgürlük Ekonomik alan Tek pazar Schengen Siyasetleri Tarım Enerji Balıkçılık Bölgesel Vatandaşlık Kimlik Tam Avrupalılaşma Avrupa şüpheciliği Entegrasyon Uluslarüstü Federalizm U.S.E. Çok Vitesli Ayrılma Geliştirilmiş işbirliği Çekilme

Dış ilişkiler Yüksek Temsilci Catherine Ashton Dış Eylem Servisi Dış Siyaset Savunma Siyaseti Genişleme

Seçimler 1979, 1984, 1989 1994, 1999, 2004 2009 (en son seçim) 2014 (sonraki seçim) Politik partiler AHP ASP ALDRP Serbest İttifak Yeşiller AMİ Sol Demokratik ABDemokratlar Parlamenter Gruplar AHP S&D ALDİG Y-ASİ AMR ABS-İYS AÖD Seçimler Referandumlar

Hukuk Müktesebat Antlaşmalar; Roma 1957 Brüksel 1965 ATS 1986 Maastricht 1992 Amsterdam 1997 Nice 2001 Lizbon 2007 Temel Haklar Bildirgesi Üye Ülkeler

Euro ya da Avro (€, Euro; Ευρώ, Евро) (Almanca okunuşu: Oyro, Fransızca okunuşu: Öro, İngilizce okunuşu: Yuro), Avrupa Birliği'ne 27 ülkenin üyesinden 17'si ile 3 Avrupa ülkesinin daha resmi olarak kullandıkları ortak para birimi. Türkçesi Avro olmasına rağmen genellikle Euro şeklinde de yazılır ve okuyan kişinin yatkın olduğu Batı Avrupa diline göre yuro, öro veya oyro şeklinde okunabilir.

Euro'nun yönetimi Avrupa Merkez Bankalar Sistemi'nce (AMBS) yapılır. AMBS, Avrupa Merkez Bankası (AMB) ve Euro bölgesinde yer alan ülkelerin merkez bankalarından oluşur. Merkezi Almanya'nın Frankfurt şehri olan AMB, para politikalarının belirlenmesinde tek yetkili kurumdur. AMBS'nin diğer üyeleri kâğıt ve madeni para basma, bunları dağıtma ve Euro bölgesi ödeme sisteminde işlem yapma haklarını elinde bulundurur.

Euro'ya geçen hemen hemen her ülkede bu süreç biraz sancılı olmuştur. Yeni para biriminin yürürlüğe girmesinden sonra tüketici fiyatlarında hissedilir artışlar görülmüştür. Örneğin ekonomisi oldukça iyi olan Almanya'da 1 DM çoğunlukla yaklaşık karşılığı olan 0,50 Eurocent yerine 1 Euro olarak çevrilmiştir, bu da toplamda büyük bir alım gücü düşmesine sebep olmuştur. Euro'ya geçiş zamanında ekonomisi en kötü Avrupa Birliği üyelerinden olan Yunanistan'da ise Euro'ya geçiş vahim ekonomik sonuçlara yol açmıştır.

Euro kelimesinin kökeni

Avrupa uygarlığının beşiğine gönderme yapılarak Yunan Epsilon harfinden esinlenilmiştir. Sembol, Europe kelimesinin ilk harfine Euro'nun istikrarını simgeleyen iki paralel çizginin çekilmesi ile meydana gelmiştir.

Euro Alanı

Bu altbaşlığın ana makalesi: Euro Alanı

Avrupa Birliği'nin tüm üyeleri Euro kullanmaz. Euroya geçen ülkeler şunlardır: Bu ülkelerin bütününe genelde Euro Alanı veya Euro Bölgesi adı verilir.

• 1. Almanya
• 2. Andorra
• 3. Avusturya
• 4. Belçika
• 5. Estonya
• 6. Finlandiya
• 7. Fransa (CFP kullanan denizaşırı sömürgeleri hariç)
• 8. Hollanda
• 9. İrlanda
• 10. İspanya
• 11. İtalya
• 12. Karadağ
• 13. Kıbrıs Cumhuriyeti
• 14. Kosova
• 15. Lüksemburg
• 16. Malta
• 17. Monako
• 18. Portekiz
• 19. San Marino
• 20. Slovakya
• 21. Slovenya
• 22. Vatikan
• 23. Yunanistan
• Euro Fransa'nın deniz aşırı sömürgelerinden Fransız Guyanası, Reunion, Saint Pierre, Miquelon, Guadeloupe, Martinique ve ıssız Clipperton Adası'nda ve Fransız Güney ve Antarktika topraklarında geçerlidir. (Antarktika'daki Fransız egemenliği Birleşmiş Milletler tarafından tanınmamaktadır.)
• Portekiz'in ve İspanya'nın deniz aşırı sömürgelerinden Azor Adaları, Madeira Adaları ve Kanarya Adaları'nda da geçerlidir.
• Bazı ikili anlaşmalarla Monako, San Marino ve Vatikan Avrupa Merkez Bankası adına kendi metal paralarını basarlar. Mamafih bu paraların toplam değeri ciddi şekilde sınırlıdır.
• Andorra, Karadağ ve Kosova Euro Alanı'na dahil olmasalar da Euro kullanmaktadırlar. AB bu duruma karşıdır, ancak AB ile sözü edilen ülkeler konu üzerinde halen bir anlaşmaya varamamışlardır.

Madeni para

€ 0,01	€ 0,02	€ 0,05	€ 0,10	€ 0,20	€ 0,50	€ 1,00	€ 2,00

Ayrıntılar

• € 1,00 da ön yüzünde Avrupa haritası, arka yüzünde Mozart portresi bulunmaktadır.
• € 0,50 ön yüzünde Avrupa haritası, arka yüzünde yazar Cervantes bulunmaktadır.

Banknotlar

Değeri	Renk	Uzunluk (mm)	Genişlik (mm)	Ön tarafı	Arka tarafı
€ 5	gri	120	62
€ 10	kırmızı	127	67
€ 20	mavi	133	72
€ 50	turuncu	140	77
€ 100	yeşil	147	82
€ 200	sarı	153	82
€ 500	mor	160	82

AB üyesi olmayıp Euro kullananlar

Monako, San Marino ve Vatikan AB üyesi olmamasına karşın, yapılan anlaşmalar çerçevesinde Euro kullanmaktadır. Andorra, Karadağ ve Kosova ise AB ile herhangi bir anlaşma yapmaksızın Euro kullanmaya başlamıştır.

AB üyesi olup Euro kullanmayanlar

Danimarka, İsveç ve Birleşik Krallık, Maastricht Anlaşması'nda yeralan ayrıklıklara (istisnalara) dayanarak Euro'ya geçmeyen AB üyeleridir. Bu ülkelerin hükümetleri bu konuda karar vermedikçe ya da halk oylaması sonuçları bu yönde olmadıkça, AB tarafından yasal bir baskıyla karşılaşmazlar.

28 Eylül 2000'de Danimarka'da yapılan halk oylamasına göre, oy verenleri %53,2'si Euro'ya geçmeye karşı çıktı.

İsveç'in Euro konusunda hiçbir ayrıklığı olmamasına karşın, bu ülkede gerçekleştirilen halk oylamaları Euro'ya geçişi engeller durumdadır. 14 Eylül 2003'teki halk oylamasına göre, oy kullananların %56,1'i Euro'ya 'hayır' derken, %41,8'i 'evet' dedi.

Ayrıca 1 Mayıs 2004'te ve 1 Ocak 2007'de üye olan ülkelerin büyük çoğunluğu da Euro'ya henüz geçememiştir. Ayrıca Türkiye de 2009 başında, Euro'yla tasarım yönünden birçok benzerlik taşıyan "Türk Lirası"nın 9. emisyonuna geçmiştir.

Döviz	Kod	Oran	Euro alanına girme tarihi
Leton latı	LVL	0.702804	01.01.2012
Polonya zlotisi	PLN	—	01.01.2012
Litvanya litası	LTL	3.45280	01.01.2013
Macar forinti	HUF	—	01.01.2013
Rumen leyi	RON	—	01.01.2014
Bulgar levi	BGN	1.95583	01.01.2015
Çek korunası	CZK	—	01.01.2015
Danimarka kronu	DKK	7.46038	-
İsveç kronu	SEK	—	-
İngiliz sterlini	GBP	—	-

Ekonomi ve para birliği

Avrupa Bölgesi Paraları

Eski para birimi	Kısaltması	Euro kuru	Sabitlenme tarihi	EMU III'e giriş yılı
Avusturya şilini	ATS	13.7603	31/12/1998	1999
Belçika frankı	BEF	40.3399	31/12/1998	1999
Hollanda guldeni	NLG	2.20371	31/12/1998	1999
Fin markkası	FIM	5.94573	31/12/1998	1999
Fransız frankı	FRF	6.55957	31/12/1998	1999
Alman markı	DEM	1.95583	31/12/1998	1999
İrlanda lirası	IEP	0.787564	31/12/1998	1999
İtalyan lireti	ITL	1936.27	31/12/1998	1999
Lüksemburg frankı	LUF	40.3399	31/12/1998	1999
Portekiz esküdosu	PTE	200.480	31/12/1998	1999
İspanyol pesetası	ESP	166.386	31/12/1998	1999
Yunan drahmisi	GRD	340.750	31/12/1998	2001
Slovenya toları	SIT	239.640	11/07/2006	2007
Kıbrıs lirası	CYP	487,369	10/07/2007	2008
Malta lirası	MTL	0.429300	10/07/2007	2008
Slovak korunası	SKK	30.1260	08/07/2008	2009
Estonya kronu	EEK	15.6466	13/07/2010	2011

İlgili makaleler

• Avrupa Birliği
• Türk Lirası

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta

Euro ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.

• Avrupa Merkez Bankası
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası