Domates

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Domates
Domates meyvesi
Domates meyvesi
Bilimsel sınıflandırma
Alem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida
(İki çenekliler)
Takım: Solanales
Familya: Solanaceae
(Patlıcangiller)
Cins: Solanum
Tür: S. lycopersicum
Binominal adı
Solanum lycopersicum
L.
Sinonimler

Lycopersicum esculantum

Dalında olgunlaşmış domates meyvesi

Domates (Solanum lycopersicum), patlıcangiller (Solanaceae) ailesinden anavatanı Güney ve Orta Amerika olan bir yıllık yenebilen bir otsu bitki türü.

Konu başlıkları

[değiştir] Morfolojik-içerik özellikleri

1-3 metre boya sahip olan domates bitkisinin hafif odunsu bir gövdesi vardır. 10-25 cm uzunluğunda olan yapraklarının üzerinde 5-9 yaprakçık bulunur. Yaprakları tüylüdür. 1-2 cm uzunluğunda ve genellikle sarı olan domates çiçekleri bir sap üzerinde 3-12 adettir. Genellilke kırmızı, yenilebilen meyvesi yabani bitkilerde 1-2 cm çapında iken, kültür bitkilerinde daha büyüktür.Çoğu vitamin bu sebzede bulunur ve kanseri önleyici yapısı vardır.Bu vitamin ve önleyici minareller domatesin kabuğunda bulunur. Kabuk-vitamin, çekirdek-çoğalma.

[değiştir] Tarihçe

ABD'de 1893 yılında mahkeme sebzelerle birlikte saklanıp yenildiğinden onu sebze diye sınıflandırmıştır fakat gerçekte meyvedir. Domatesin ilginç bir tarihi vardır. Bolivya ve Peru da yabani sarı renkli bir domates türü bulunmuş ve sonra Meksikada yetiştirilip, Kristof Kolomb'un Amerika'yı keşfinden sonra Avrupa'ya gemilerle gönderilmiştir. İtalyanlar sarı renginden ötürü onu altın elma olarak adlandırdı, ama çok geçmeden kırmızı türleri ortaya çıktı. Domates Amerika'da ilk defa Thomas Jefferson tarafından yetiştirildi. Ama pek çok insan zehirli olduğuna inanarak yemeyi reddetti, ta ki 1900'e kadar. Uzun zaman önce, pek çok Avrupalı için aşk elmasıydı, çünkü insanları romantik yaptığına inanılıyordu. Dünyada pek bilinmeyen bu meyve çok etkilidir

[değiştir] Üretim

2005 yılının verilerine göre Dünya'da her yıl 125 milyon ton domates üretiliyor.En geniş üretimi yapan Çin, onu ABD ve Türkiye izliyor.


Domates üreten ülkeler-2005 (milyon ton)
Çin 31.6
Amerika Birleşik Devletleri Bayrağı ABD 11.0
Türkiye Bayrağı Türkiye 9.7
Hindistan 7.6
Mısır Bayrağı Mısır 7.6
Dünya toplamı 125
Kaynak:
Birleşmiş Milletler gıda & tarım organizasyonu (FAO)
[1]




[değiştir] Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'da Domates ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies'de Domates ile ilgili taksonomi bilgileri bulunur.
"http://tr.wikipedia.org/wiki/Domates" adresinden alındı.