İtalya Parlamentosu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
İtalya Parlamentosu
Parlamento Italiano
Coat of arms or logo
Tip
Tipi Çift meclisli
Meclisler Cumhuriyet Senatosu
Temsilciler Meclisi
Liderlik
Senato Başkanı Pietro Grasso, PD
16 Mart 2013 tarihinden beri
Meclis Başkanı Laura Boldrini, SEL
16 March 2013 tarihinden beri
Yapı
Üye 945
+ Ömür boyu senatörler
Senate of Italy 2014.svg
Cumhuriyet Senatosu Siyasi gruplar Hükümet (172)
  •      PD 114
  •      NCD–UDC 36
  •      AUT 16
  •      Karışık Grup 9

Muhalefet (137)

  •      FI 60
  •      M5S 37
  •      LN 15
  •      GAL 15
  •      Karışık Grup 10
Chamber of Deputies of Italy 2014.svg
Temsilciler Meclisi Siyasi gruplar Hükümet (409)
  •      PD 309
  •      NCD–UDC 34
  •      SC 23
  •      PI 13
  •      PSI 4
  •      Karışık Grup 26

Muhalefet (221)

  •      M5S 91
  •      FI 70
  •      SEL 26
  •      LN 18
  •      FdI 9
  •      Karışık Grup 2
Seçimler
Cumhuriyet Senatosu Son seçim 24-25 Şubat 2013
Temsilciler Meclisi Son seçim 24-25 Şubat 2013
Toplantı yeri
Temsilciler MeclisiPalazzo Montecitorio
Cumhuriyet SenatosuPalazzo Madama
Website
http://www.parlamento.it

İtalya Parlamentosu (İtalyanca: Parlamento Italiano), İtalya Cumhuriyeti'nin iki meclisli yasama organıdır. Parlamento toplam 945 seçilmiş üyeden oluşur (parlamentari).

İtalya Parlamentosu yasama yetkileri eşit olan Temsilciler Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu'ndan oluşur. Temsilciler Meclisi'nin 630 üyesi (deputati), Cumhuriyet Senatosu'nun ise 315 üyesi vardır. Bu iki meclisin arasındaki tek fark seçme ve seçilme yaşının Temsilciler Meclisi için 18-25, Cumhuriyet Senatosu için ise 25-40 olmasıdır. Senato'nun cumhurbaşkanınca ömür boyu atanan yedi üyesi dışında bütün parlamenterler beş yılda bir genel oyla seçilir. Her iki organın çalışmaları, parti gruplarının güçleriyle orantılı olarak temsil edildiği daimi komisyonlar aracılığıyla yürütülür. Bu komisyonların hükümet ve idare üzerinde geniş denetim yetkileri vardır. Parlamento bazı durumlarda ortak araştırma komisyonları da oluşturabilir.

Anayasa değişikliğinde ve ayrıca cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesi ve Yüksek Yargı Kurulu üyelerinin seçimiyle ilgili oylamalarda özel çoğunluk aranır. Güvenoyu dışında genellikle gizli oy yöntemi uygulanır. Yıllık bütçe ve bir önceki mali yılın hesapları parlamentonun onayına sunulur. Ama bütçenin ayrıntıları kapsamaması nedeniyle mali alanda kesin bir parlamento denetiminden söz edilemez. Uluslararası sözleşmeler özel yasalarla yürürlüğe girer.

Parlamento çalışmalarının büyük bölümünü olağan yasama işleri oluşturur. Hükümet, parlamento üyeleri ya da Ulusal Ekonomi ve İş Konseyi, bölge meclisi, komün gibi belirli kuruluşların sunduğu yasa tasarıları ilgili daimi komisyonda ya da parlamentoda görüşülür. Bu tasarının yasalaşması için bir organda yapılan değişikliğin öteki organda da onaylanması gerekir. Cumhurbaşkanı yürürlüğe koymak üzere önüne gelen yasaları yeniden görüşülmek üzere yalnızca bir kez geriye gönderebilir.

Parlamento iç tüzüğü yasama sürecine hükümet temsilcilerinin yanı sıra sivil toplum örgütü temsilcilerinin de katılabilmesini öngörmektedir. Anayasanın 2001 yılında değiştirilen 118/4. maddesine göre, Devlet, bölgeler, metropol şehirler, iller ve belediyeler genel çıkara yönelik etkinlikleri açığa çıkarmak amacıyla yurttaşlar tarafından tek tek ya da örgütleri aracılığıyla geliştirilen özerk inisiyatifleri desteklemektedir. Subsidiarite (yardımcı olma anlamında) ilkesine dayanan bu uygulama sivil toplumun rolünü artıran bir temel olarak değerlendirilmektedir. Parlamento içinde sivil toplumla ilişkilere dönük bir komisyon bulunmamakla birlikte, sivil toplum örgütlerinin parlamento komisyonlarının oturumlarına katılması sıklıkla rastlanan bir durumdur.[1]

Dokunulmazlık[değiştir | kaynağı değiştir]

1947 İtalyan Anayasasının yasama dokunulmazlığını düzenleyen 68’inci maddesi, 30 Ekim 1993 tarihli Anayasal Kanun ile değiştirilmiştir. Maddenin yeni şeklinin ikinci fıkrasına göre, Parlamento üyesinin tutuklama kararı gerektiren bir suçu işlerken, suçüstü halinde yakalanması durumu hariç, hiçbir Parlamento üyesi, ait olduğu Meclisin izni olmaksızın tutuklanamaz, kişisel hürriyetinden mahrum bırakılamaz, gözaltına alınamaz ve keza Parlamento üyesinin şahsı veya ikametgahı aranamaz (m.68/2). Ancak kesin mahkûmiyet hükmünün infazı hali bu hükmün dışındadır (m.68/2). Aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre, benzer bir izin, Parlamento üyelerinin konuşmalarının veya haberleşmelerinin dinlenebilmesi ile mektuplarına veya yazışmalarına el konulabilmesi için de gereklidir. Buna göre, parlamento üyeleri tutuklanamaz; ancak haklarında soruşturma açılabilir. Parlamento üyeleri tanık olarak mahkemelere çağrılabilirler.[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]