FIFA Dünya Kupası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
FIFA Dünya Kupası
FIFA World Cup
Önceki ismi Jules Rimet Kupası
Açılış sezonu 1930
Konfederasyon FIFA
Ülke(ler) FIFA üyesi ülkeler.
Takım sayısı 204 (Elemelerde)
32 (Finallerde)
Son şampiyon  Almanya (4 kez)
En başarılı takım  Brezilya (5 kez)
En çok gol atan futbolcu Miroslav Klose (16 gol)
Resmî site fifa.com/worldcup
2014 FIFA Dünya Kupası

FIFA Dünya Kupası (İngilizce: FIFA World Cup), FIFA tarafından dört yılda bir düzenlenen futbol organizasyonudur. 1930 yılında düzenlenmeye başlanmıştır. 1942 ve 1946 yıllarında II. Dünya Savaşı nedeniyle yapılamamış olan Dünya Kupası'na gitmek için dünya üzerindeki 200 millî takım; iki yıl boyunca mücadele verirler. Bugüne kadar 20 kez düzenlenen turnuvanın en başarılı takımı; kupayı 5 kez kazanan Brezilya'dır. En son düzenlenen 2014 yılında turnuvayı final maçında Almanya Arjantin milli takımını uzatmalarda 1-0 yenerek kazanmış ve tarihindeki 4. dünya şampiyonluğuna ulaşmıştır.

Turnuvanın geçerli statüsünde 32 millî takım; grup mücadelelerinden itibaren bir ay boyunca kupada boy göstermeye başlar. Bu bir aylık süreye FIFA Dünya Kupası Finalleri adı verilir.

Şimdiye dek düzenlenen yirmi turnuvayı sekiz farklı millî takım kazanmıştır. Brezilya, kazandığı 5 şampiyonluk ile kupanın en başarılı takımıdır; a vayrıca tüm finallere katılmış olan tek takımdır. Brezilya'nın ardından 4'er şampiyonluk ile İtalya ve son şampiyon Almanya, 2'şer şampiyonluk ile Arjantin ve ilk turnuvayı kazanmış olan Uruguay, 1'er şampiyonluk ile de İngiltere, Fransa ve İspanya gelir. Ayrıca şampiyon olan takımlar; formalarına şampiyonluk sayısı kadar yıldız koyma hakkı kazanırlar.

FIFA Dünya Kupası, dünyanın en çok izlenen spor olaydır. Almanya'da düzenlenen 2006 FIFA Dünya Kupası'nın final maçını, Berlin Olimpiyat Stadı'nda ve televizyon başında veya kurulan dev ekranlardan yaklaşık olarak 715.100.000 kişi izlemiştir.[1]

Önümüzdeki iki dünya kupası ise 2018'de Rusya ve 2022'de Katar'da düzenlenecektir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Önceki uluslararası turnuvalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünyada ilk uluslarası milli maç 20 Kasım 1872'de Glasgow'da İskoçya ve İngiltere arasında oynandı ve 0-0 bitti.[2] İlk uluslararası turnuva ise 1884 yılında düzenlenmeye başlanan British Home Championship'di.[3] 20. yüzyılda tüm dünyada popülerleşmesinin ardından futbol 1900 ve 1904 Yaz Olimpiyatları'nda (daha sonra IOC tarafından resmi yarışma olarak kabul edildi.) madalya verilmeyen gösteri sporu olarak yer aldı. 1906 Ara Oyunları'nda da futbol kendine yer buldu.[4]

1904 yılında FIFA kuruldu ve 1906 yılında İsviçre'de olimpiyat dışında bir uluslararası turnuva düzenlemeye çalıştı ancak bu çalışma başarıya ulaşmadı.[5]

1912 Yaz Olimpiyatları final maçında Büyük Britanya ile Danimarka karşılaştı.

Londra'da düzenlenen 1908 Yaz Olimpiyatları'nda futbol ilk kez resmi yarışma olarak kabul edildi. İngiltere Futbol Federasyonu (FA), gösterei sporu yerine resmi bir yarışma olarak kabul edilmesine rağmen sadece amatör futbolcuların katılmasını şüpheyle karşıladı. Büyük Britanya (İngiltere Milli Amatör Futbol Takımı tarafından temsil edildi) altın madalyanın sahibi oldu. Stockholm'deki 1912 Yaz Olimpiyatları'nda da bu başarısını tekrar etti .

Olimpiyatlara sadece amatör futbolcuların katılmasıyla ilgili tartışmalar sürerken Sir Thomas Lipton, 1909 yılında Torino'da Sir Thomas Lipton Kupası'nı organize etti. Bu kupaya her biri bir ülkeyi temsil eden kulüp takımları katıldı. Turnuva zaman zaman İlk Dünya Kupası[6] olarak adlandırıldı. Ayrıca İtalya, Almanya ve İsviçre kulüpleri için en prestijli turnuvaydı.İngiltere Futbol Federasyonu (FA) ise turnuvaya takım gönderme talabini reddetti, bunun üzerine Lipton West Auckland'i İngiltere'yi temsil etmesi için davet etti. West Auckland hem 1909'daki hem 1911'deki turnuvada şampiyon oldu.

1914'te FIFA Olimpiyat oyunları'ndaki futbol dalını "dünya amatör futbol şampiyonası" olarak kabul etti ve organizasyonunu üstlendi.[7] Bu hamle dünyanın ilk kıtalararası futbol turnuvasının önünü açtı, 1920 Yaz Olimpiyatları'na Mısır'ın yanı sıra on üç Avrupa takımı katıldı ve Belçika şampiyon oldu.[8] Uruguay, 1924 ve 1928'de düzenlenen sıradaki iki Olimpik futbol turnuvasında şampiyon oldu. Bu iki turnuva FIFA'nın profesyonel döneminin başlangıcı olan 1924'ten beri düzenlenen ilk iki dünya şampiyonasıydı.

İlk Dünya Kupası (1930 Uruguay)[değiştir | kaynağı değiştir]

FIFA, Olimpik futbol turnuvalarındaki organizasyon başarılarının ardından FIFA Başkanı Jules Rimet'nin itici gücüyle tekrar olimpiyatlar dışında uluslararası bir futbol turnuvası düzenlemek için çalışmalara başladı. 28 Mayıs 1928'te Amsterdam'daki FIFA Kongresi'nde Dünya Şampiyonası düzenlenmesine karar verildi.[9] Dünya Kupası'nın açılış turnuvasına ev sahibi olarak ise 1924 ve 1928'in olimpiyat şampiyonu ve 1930'da bağımsızlığının yüzüncü yılını kutlayacak olan Uruguay seçildi.

Seçilen ülkelerin futbol federasyonlarına kupaya katılım için davet gönderildi. Ancak Uruguay seçimi Avrupa takımları için uzun ve pahalı bir yolculuk demekti, bu nedenle turnuvaya iki ay kala hala turnuvaya katılacağını açıklayan Avrupa takımı yoktu. Rimet'nin ikna çabaları sonrası Belçika, Fransa, Romanya ve Yugoslavya turnuvaya katılmayı kabul etti. Turnuvaya yedisi Güney Amerika, dördü Avrupa ve ikisi Kuzey Amerika'dan olmak üzere toplam 13 takım katıldı.

Estadio Centenario, the location of the first World Cup final in 1930 in Montevideo, Uruguay

İlk Dünya Kupası maçı aynı anda oynanan Fransa-Meksika ve ABD-Belçika maçlarıydı. Fransa Meksika'yı 4-1, ABD ise Belçika'yı 3-0 mağlup etmeyi başardı. Dünya Kupası tarihindeki ilk golü ise Fransız Lucien Laurent attı.[10] Montevideo'da oynanan ve 93.000 kişinin izlediği final maçında Arjantin'i 4-2 yenen Uruguay ilk Dünya Kupası'nın şampiyonu oldu.[11]

2. Dünya Savaşı öncesi Dünya Kupası[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünya Kupası'nın oluşturulmasının ardından Los Angeles'da yapılan 1932 Yaz Olimpiyatları'nda futbol oyunların bir parçası değildi. Amerikan futbolunun popülaritesinin artışı, ABD'de futbola yönelik ilgisinin az olması ve FIFA ve IOC'nin amatör futbolcuların durumu üzerinde anlaşmaları üzerine futbol olimpiyat dışında bırakıldı.[12] 1936 Yaz Olimpiyatları'nda futbol olimpiyatlara geri döndü ama Dünya Kupası'nın gölgesinde kaldı.

İlk Dünya Kupaları'nda uluslararası seyahat zorlukları ve savaş gibi sorunlar vardı. Avrupa'da düzenlenen 1934 ve 1938 turnuvalarından 1934'e Güney Amerika'dan Arjantin ve Brezilya, 1938'e ise sadece Brezilya katılabildi. 1942'deki turnuvaya Nazi Almanyası, 1946'daki turnuvaya ise Brezilya ev sahipliği yapacaktı.[13] Ancak 2. Dünya Savaşı nedeniyle bu iki turnuva iptal edildi.

2. Dünya Savaşı sonrası Dünya Kupası[değiştir | kaynağı değiştir]

Brezilya'da düzenlenen 1950 Dünya Kupası, Britanya takımlarının katıldığı ilk turnuvaydı. Britanya takımları kendisiyle savaşan ülkelerle oynamamak için 1920 yılında FIFA üyeliğinden ayrılmıştı.[14] Ancak 1946 yılında FIFA'nın daveti üzerine tekrar katıldı.[15] 1930'da düzenlenen ilk turnuvanın ev sahibi ve şampiyonu Uruguay son iki turnuvayı boykot etmişti ama 1950'de onlarda geri döndü ve grup aşamasıyla oynanan turnuvanın daha sonra Maracanazo olarak adlandırılan son maçında ev sahibi Brezilya'yı yenerek ikinci şampiyonluğunu kazandı.

World cup countries best results and hosts Türkçe.png

1934 ile 1978 arasında turnuva 16 takımla oynandı. 1938'de Nazi Almanyası'nın Avusturya'yı ilhak etmesi sonucunda Avusturya çekilince turnuva 15 takımla oynandı. 1950'de Hindistan, İskoçya ve Türkiye çekilince turnuvaya 13 takım katıldı.[16] Katılımcı ülkelerin çoğunu Avrupa ve Güney Amerika ülkeleri oluşturmaktaydı, Kuzey Amerika, Afrika, Asya ve Okyanusya ise bu kıtaların yanında küçük bir azınlık olarak kalmakta ve genellikle bu kıtalardan gelen ülkeler tarafından kolayca yenilgiye uğratılmaktalardı. 1982 yılına kadar Avrupa ve Güney Amerika ülkesi olmayıp birinci turu geçebilen sadece 4 takım vardı: 1930'da yarı final oynayan ABD, 1938'de çeyrek final oynayan Küba; 1966'da çeyrek final oynayan Kuzey Kore ve 1970'de çeyrek final oynayan Meksika.

Takım sayısının 32'ye çıkartılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Turnuva 1982'de ilk kez 24 takımla oynandı,[17] 1998'de ise 32 takıma çıkarıldı.[18] Bu kararla Afrika, Asya ve Kuzey Amerika'dan daha fazla takım katılmaya başladı. Buna rağmen Avrupa ve Güney Amerika takımlarının dominasyonu devam etti, örneğin 1994, 1998 ve 2006'da tüm çeyrek finalistler Avrupa ve Güney Amerika takımıydı.

2002 FIFA Dünya Kupası elemelerine 200; 2006 FIFA Dünya Kupası elemelerine 198, 2010 FIFA Dünya Kupası elemelerine 204 takım katıldı. Bu alandaki rekor ise 207 takımın katıldığı 2014 FIFA Dünya Kupası elemelerindedir.[19]

Kupa[değiştir | kaynağı değiştir]


1930-1974 arasında şampiyon olan takımlara Jules Rimet kupası veriliyordu. Şampiyon takım kupayı dört seneliğine alıyor ve bir sonraki kupanın şampiyonuna kupayı devrediyordu. Konulan kurala göre, kupayı şampiyon olup üç kez kazanan ülkenin millî takımı ebediyen alma hakkını elde edecekti. Brezilya, 1970 FIFA Dünya Kupası'nda 3. kez şampiyon olarak bu kupayı müzesine götürme hakkı kazandı. Ancak, kupa 1983’te Brezilya’da ikinci kez çalındı ve o zamandan beri bir türlü bulunamadı. Hırsızların "kupayı eriterek altınından faydalandıkları" en çok konuşulan varsayım oldu.[20]

1970 yılından sonra FIFA dünya kupası dizayn edildi. Yedi farklı ülkeden gelen 53 farklı model arasından FIFA, İtalyan heykeltıraş Silvio Gazzaniga'nın eserini seçti. Yeni kupa 36 cm yüksekliğinde, 6.175 kg ağırlığında− (%75) altındı. Alt tarafında iki katman halinde yarı değerli malakit bulunan kupanın altına 1974'den beri şampiyon olan takımın adı kazınmaktadır. Gazzaniga'nın kupa hakkındaki açıklaması ise "Futbolcuların yerküreyi altından desteklemesi ve oyunu kazanma anının kıyaslanamaz duygusu"'ydu.

Yeni kupa kazanan takımda kalıcı olarak durmaz. Kazanan takım kupayı bir sonraki turnuvaya kadar korur, bir sonraki turnuvanı zamanı geldiği zaman kupayı FIFA'ya teslim eder ve FIFA'dan yerine altın kaplama bir kopyasını alır.[21]

İlk üçe giren takımların federasyon başkanına ve tüm ekibe (futbolcular, teknik direktör ve antrenörler) üzerinde FIFA dünya kupasının şekli olan madalyalar verilir. Şampiyon takıma altın, finalist takıma gümüş, üçüncü olan takıma ise bronz madalya verilir. Yalnızca 2002'de dördüncü olan Güney Kore'ye de ev sahibi olduğu için madalya verildi. 1978 öncesinde madalyalar sadece ilk üçte yer alan takımdaki final ve üçüncülük maçında ilk 11'de yer alan oyunculara verilmekteydi. FIFA, Kasım 2007'de yaptığı açıklamada 1930-1974 arasında Dünya Kupası kazanan kadroda yer alan tüm oyunculara madalyalarının verileceğini açıkladı.[22][23][24]

Format[değiştir | kaynağı değiştir]

Eleme[değiştir | kaynağı değiştir]

1930'daki ilk Dünya Kupası'na katılan takımlar FIFA'nın davetiyle belirlendi. 1934 Dünya Kupası ise katılacak takımların elemelerle belirlendiği ilk turnuva oldu.[25] Günümüzdeki elemelere FIFA'ya bağlı 6 konfederasyon (Afrika, Asya, Kuzey, Orta Amerika ve Karayipler, Güney Amerika, Okyanusya, ve Avrupa) katılmakta ve konfederasyonlar bu elemeleri kendileri düzenlemektedir. FIFA, her turnuva için konfederasyonların başarılarına göre kontenjan belirler.

Elemeler turnuvadan yaklaşık üç sene önce başlar ve iki yıllık bir periyoda yayılır. Her konfederasyon kendi elemeleri için farklı düzenlemeler yapabildiği için konfederasyonların eleme formatları genelde farklıdır. Genellikle bir veya iki kontenjan uluslarası play-off maçlarının galiplerine ayrılır. Örneğin, 2010 Dünya Kupası elemelerinde Okyanusya elemeleri galibi Yeni Zelanda ile Asya elemeleri beşincisi Bahreyn play-off maçında karşılaştı, 0-0 biten ilk maçın rövanşında 1-0 kazanan Yeni Zelanda Dünya Kupası'na katılmaya hak kazandı.[26] 1938 Dünya Kupası'ndan itibaren ev sahipleri turnuvaya eleme oynamadan otomatik olarak katılmaktadır. 1938 ile 2002 arasında son şampiyonlar da eleme oynamadan bir sonraki turnuvaya katılırken 2006 FIFA Dünya Kupası'ndan itibaren bu uygulamaya son verildi. 2002 Dünya Kupası şampiyonu Brezilya 2006'daki turnuvaya katılmak için eleme oynarken, son şampiyon olduğu halde eleme oynayan ilk takım oldu.[27]

Final turnuvası[değiştir | kaynağı değiştir]

Şimdiki formata göre final turnuvasında 32 farklı milli takım ev sahibi olarak belirlenen ülkede bir ay boyunca mücadele ederler. Turnuva grup aşaması ve devamında uygulanan eleme aşaması olmak üzere iki aşamadan oluşur.[28]

Grup aşamasında öncelikle her grupta dörder takımın yer aldığı 8 grup oluşturulur. Grupların oluşturulma aşamasında dört torba belirlenir. Ev sahibi takım ve FIFA Dünya Sıralaması'ndaki en iyi yedi takım seri başı olarak birinci torbada yer alırlar.[29] Diğer takımlar ise kalan üç torbaya yer aldıkları konfederasyona göre yerleştirilir. 1998'den beri ikiden fazla Avrupa takımının ve aynı konfederasyondan birden fazla takımın aynı grupta yer alması kısıtlanmıştır.[30]

Grup aşamasında her takım grubundaki diğer takımlarla birer kez maç yapar. Gruptaki son maçlar dört takım arasındaki adaletin sağlanması için aynı zamanda başlar.[31] Gruplarında ilk iki sırayı alan takımlar eleme aşamasına yükselirler. Sıralamayı belirlemek için öncelikle alınan puanlara bakılır. 1994'ten beri kazanan takıma üç puan, beraberliğe bir puan verilir, kaybeden ise puan kazanamaz (öncesinde, kazanan takıma iki puan verilmekteydi).

Grup maçlarından sonra takımlar arasındaki sırala sırasıyla şu kriterlere göre yapılır.:[32]

  1. Grup maçlarında alınan puan
  2. Grup maçlarındaki gol averajı
  3. Grup maçlarında atılan gol sayısı
  4. Eğer birden fazla takım yukarıdaki kriterlerin üçünde de birbirlerine üstünlük sağlayamamışlarsa aşağıdaki kriterlere bakılır :
    1. Bu takımların aralarında oynadıkları maçlarda aldıkları puan
    2. Bu takımların aralarında oynadıkları maçlardaki gol averajı
    3. Bu takımların aralarında oynadıkları maçlarda attıkları gol sayısı
  5. Eğer bu kriterler sonrasında da üstünlük sağlanamadıysa sıralama kura ile belirlenir.

Eleme aşamasında tek maçlı eleminasyon sistemi uygulanır, 90 dakika sonunda eşitlik olmaıs halinde uzatmalar ve penaltı atışlarına geçilir. Son 16 turunda (ikinci tur) grup birincileriyle diğer grupların ikincileri eşleşir. Bu turu çeyrek finaller, yarı finaller, üçüncülük maçı (yarı finallerin kaybedenleri arasında) ve final takip eder.[28]

Ev sahipleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim aşaması[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk Dünya Kupası'nın ev sahipleri FIFA Kongrelerinde belirlenmekteydi. O dönemlerde Avrupa ile Güney Amerika arasının gemiyle ancak üç haftada alınabilmesi nedeniyle Dünya Kupası'nın düzenlenmeye başladığı ilk zamanlarda ev sahipleri seçimleri tartışma yaratmıştır. Uruguay'da düzenlenmesine karar verilen ilk Dünya Kupası'na Avrupa'dan sadece dört takım katılmıştı.[33] Sonraki iki Dünya Kupası ise Avrupa'da düzenlendi. 1934'te İtalya'da düzenlenen Dünya Kupası'nın ardından 1938'in de Fransa'da düzenlenme kararı turnuvanın ev sahipliğinin iki kıta arasında sırayla yapılmasını isteyen Güney Amerika ülkeleri tarafından tepkiyle karşılandı. Bu nedenle Arjantin ve Uruguay 1938 FIFA Dünya Kupası'nı boykot ederek turnuvaya katılmadılar.[34]

FIFA Dünya Kupası ev sahipleri haritası, 1930-2022. Koyu yeşil: 1 kez; açık yeşil: 2 kez

FIFA, gelecekteki boykot ve tartışmaları önlemek için 1958 FIFA Dünya Kupası'ndan 1998 FIFA Dünya Kupası'na kadar Amerika ve Avrupa ülkelerinin sırayla ev sahipliği yaptığı bir sistem uyguladı. 2002 FIFA Dünya Kupası'nı ise Güney Kore ve Japonya'nın ortaklaşa düzenlemesine karar verildi. Bu turnuva Asya'da düzenlenen ve iki ülkenin birden ev sahipliğini yaptığı ilk turnuva oldu.[35] Güney Afrika ise 2010 FIFA Dünya Kupası'nın ev sahipliğini yaparak Afrika kıtasında turnuvaya ev sahipliği yapan ilk ülke oldu. 2014 FIFA Dünya Kupası'na ise Brezilya ev sahipliği yapacaktır. Bu turnuva ise 1978'den beri Güney Amerika'da düzenlenen ilk turnuva olacaktır.[36]

Günümüzde ise ev sahipleri FIFA Yönetim Kurulu'nda yapılan oylama sonucunda belirlenmektedir. Oylama sistemi aday sayısının bir eksiği kadar tur yapılır. İlk turda oylamaya tüm adaylar girer, sonrasında her turda en az oyu alan adaylar elenir ve sonda iki aday kalana kadar turlar devam eder. Son turda iki adayın oylarının eit çıkmaıs durumunda kararı FIFA Başkanı'nın verdiği oy belirler. FIFA her adaylık süreci öncesinde aday ülkelerin ev sahipliği için sahip olması ve yapması gereken şartları açıklar. Adaylık başvurusu için verilen sürenin dolmasının ardından FIFA müfettişleri aday ülkelere giderek gerekli şartların sağlanıp sağlanmadığını inceler. Dünya Kupası'nın ev sahibi genelde turnuvadan 6-7 sene önce belirlenir. Ancak birden fazla turnuvanın aynı anda açıklandığı da olmuştur. 2010 yılında 2018 FIFA Dünya Kupası ve 2022 FIFA Dünya Kupası'nın sırasıyla Rusya ve Katar'da düzenleneceği açıklanmıştır.[37]

2010 ve 2014 Dünya Kupası'nın ise hangi konfederasyona bağlı ülkelerce düzenleneceği FIFA tarafından önceden belirlenmiştir. Adaylık süreci başlamadan önce 2010'un Afrika, 2014'ün ise Güney Amerika'da düzenleneceği açıklanmış ve bu turnuvalara sadece bu konfederasyonlara bağlı ülkeler aday olabilmiştir. Bu politikanın uygulanmasına 2006 FIFA Dünya Kupası adaylığı oylamasında Almanya'nın Güney Afrika'yı geçmesinin ardından karar verilmiştir. Daha sonra bu uygulamaya 2018'deki turnuvanın adaylık sürecinde de devam etmiş ve ev sahipliğine sadece Avrupa ülkeleri aday olmuştur. 2022'deki turnuva içinse Avrupa ve Güney Amerika ülkeleri hariç tüm ülkelerin aday olma şansı vardı.

Performanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

Almanya, 1974'de kendi evinde şampiyon oldu.

Şampiyon olan sekiz takımdan altısı kendi evinde şampiyon olmayı başardı. Brezilya ve İspanya ise kendi evinde şampiyonluk yaşayamadı. Brezilya, ev sahipliğini yaptığı 1950'de son maçta Uruguay'a kaybederek ikinci oldu. İspanya, ev sahipliğini yaptığı 1982'de ikinci turda elendi. İngiltere (1966) ve Fransa (1998) kazandığı tek şampiyonluğu kendi evinde kazandı. Uruguay (1930), İtalya (1934) ve Arjantin (1978) ilk şampiyonluğunu kendi evinde kazandı ama daha sonra tekrar şampiyon olmayı başardı. Almanya (1974) ise ikinci şampiyonluğunu kendi evinde kazandı.

Turnuvaya ev sahipliği yapan diğer ülkeler de başarılı olmuştur. İsveç (1958 finalisti), Şili (1962 üçüncüsü), Güney Kore (2002 dördüncüsü) ve Meksika (1970 ve 1986 çeyrek finalist) ev sahipliğini yaptığı turnuvada başarılı oldu. Şimdiye kadar sadece Güney Afrika (2010) ev sahibi olduğu turnuvada ilk turda elendi.

Organizasyon ve medya[değiştir | kaynağı değiştir]

Televizyonda yayınlanan ilk Dünya Kupası olan 1954 FIFA Dünya Kupası, Olimpiyat Oyunları'nı da geçerek en çok izlenen spor organizasyonu oldu. 2006 Dünya Kupasının tüm maçlarını kümülatif olarak 26.29 milyar kişi izledi.[1] Yine 2006 Dünya Kupası'nda takımların gruplara dağıtıldığı kura çekimini 300 milyon, final maçınıysa 715.1 milyon kişi izledi.[38]

1966'dan beri her Dünya Kupası'nın kendine ait bir maskotu ve logosu bulunmaktadır. 1966'daki turnuvanın maskotu olan Dünya Kupası Willie, ilk Dünya Kupası maskotudur.[39] Son Dünya Kupaları'nda kullanılan resmi maç topları Dünya Kupası'na özel olarak tasarlanmaktadır.

Seyirci sayıları[değiştir | kaynağı değiştir]

1994 FIFA Dünya Kupası en yüksek seyirci sayısına ulaşılan turnuva oldu.
Yıl & Ev sahibi Toplam seyirci # Maç sayısı Ortalama seyirci
Uruguay 1930 590.549 18 32.808
İtalya 1934 363.000 17 21.353
Fransa 1938 375.700 18 20.872
Brezilya 1950 1.045.246 22 47.511
İsviçre 1954 768.607 26 29.562
İsveç 1958 819.810 35 23.423
Şili 1962 893.172 32 27.912
İngiltere 1966 1.563.135 32 48.848
Meksika 1970 1.603.975 32 50.124
Batı Almanya 1974 1.865.753 38 49.099
Arjantin 1978 1.545.791 38 40.679
İspanya 1982 2.109.723 52 40.572
Meksika 1986 2.394.031 52 46.039
İtalya 1990 2.516.215 52 48.389
Amerika Birleşik Devletleri 1994 3.587.538 52 68.991
Fransa 1998 2.785.100 64 43.517
JaponyaGüney Kore 2002 2.705.197 64 42.269
Almanya 2006 3.359.439 64 52.491
Güney Afrika 2010 3.178.856 64 49.670
  • Yeşil arkaplan rekorları gösterir.
  • Kaynak:[40]

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Final ve üçüncülük maçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Ev Sahibi Şampiyon Skor İkinci Üçüncü Skor Dördüncü Takım sayısı
1930
Detay
Uruguay Uruguay
Uruguay
4-2
Arjantin

ABD
[not 1]
Yugoslavya
13
1934
Detay
İtalya İtalya
İtalya
2-1
(uzt.)

Çekoslovakya

Almanya
3-2
Avusturya
16
1938
Detay
Fransa Fransa
İtalya
4-2
Macaristan

Brezilya
4-2
İsveç
16/15

[not 2]

1950
Detay
Brezilya Brezilya
Uruguay
2-1[not 3]
Brezilya

İsveç
3-1[not 3]
İspanya
16/13

[not 4]

1954
Detay
İsviçre İsviçre
Batı Almanya
3-2
Macaristan

Avusturya
3-1
Uruguay
16
1958
Detay
İsveç İsveç
Brezilya
5-2
İsveç

Fransa
6-3
Batı Almanya
16
1962
Detay
Şili Şili
Brezilya
3-1
Çekoslovakya

Şili
1-0
Yugoslavya
16
1966
Detay
İngiltere İngiltere
İngiltere
4-2
(uzt.)

Batı Almanya

Portekiz
2-1
Sovyetler Birliği
16
1970
Detay
Meksika Meksika
Brezilya
4-1
İtalya

Batı Almanya
1-0
Uruguay
16
1974
Detay
Batı Almanya Batı Almanya
Batı Almanya
2-1
Hollanda

Polonya
1-0
Brezilya
16
1978
Detay
Arjantin Arjantin
Arjantin
3-1
(uzt.)

Hollanda

Brezilya
2-1
İtalya
16
1982
Detay
İspanya İspanya
İtalya
3-1
Batı Almanya

Polonya
3-2
Fransa
24
1986
Detay
Meksika Meksika
Arjantin
3-2
Batı Almanya

Fransa
4-2
(uzt.)

Belçika
24
1990
Detay
İtalya İtalya
Batı Almanya
1-0
Arjantin

İtalya
2-1
İngiltere
24
1994
Detay
Amerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri
Brezilya
0-0
(uzt.)
(3-2 pen.)

İtalya

İsveç
4-0
Bulgaristan
24
1998
Detay
Fransa Fransa
Fransa
3-0
Brezilya

Hırvatistan
2-1
Hollanda
32
2002
Detay
Güney Kore Güney Kore
& Japonya Japonya

Brezilya
2-0
Almanya

Türkiye
3-2
Güney Kore
32
2006
Detay
Almanya Almanya
İtalya
1-1
(uzt.)
(5-3 pen.)

Fransa

Almanya
3-1
Portekiz
32
2010
Detay
Güney Afrika Güney Afrika
İspanya
1-0
(uzt.)

Hollanda

Almanya
3-2
Uruguay
32
2014
Detay
Brezilya Brezilya
Almanya
1-0
(uzt.)

Arjantin

Hollanda
3-0
Brezilya
32
  • uzt.: Uzatmalar
  • pen.: Penaltılar

İlk dörtte yer alan takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

# Arma Ülke Şampiyonluk İkincilik Üçüncülük Dördüncülük
1 Brazil-CBF.gif Brezilya Brezilya

Star full.svg Star full.svg Star full.svg Star full.svg Star full.svg

5 (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) 2 (1950*, 1998) 2 (1938, 1978) 2 (1974, 2014)*)
2 DFB üçgen logo.svg Almanya Almanya ^

Star full.svg Star full.svg Star full.svg Star full.svg

4 (1954, 1974*, 1990, 2014) 4 (1966, 1982, 1986, 2002) 4 (1934, 1970, 2006*, 2010) 1 (1958)
3 356px-FIGC logo.svg.png İtalya İtalya

Star full.svg Star full.svg Star full.svg Star full.svg

4 (1934*, 1938, 1982, 2006) 2 (1970, 1994) 1 (1990) 1 (1978)
4 Afa logo.png Arjantin Arjantin

Star full.svg Star full.svg

2 (1978*, 1986) 3 (1930, 1990, 2014)
5 Uruguay Futbol Federasyonu.png Uruguay Uruguay

Star full.svg Star full.svg

2 (1930*, 1950) 3 (1954, 1970, 2010)
6 Le nouveau logo FFF.png Fransa Fransa

Star full.svg

1 (1998*) 1 (2006) 2 (1958, 1986) 1 (1982)
7 England 030206b.GIF İngiltere İngiltere

Star full.svg

1 (1966*) 1 (1990)
8 RFEF.PNG İspanya İspanya

Star full.svg

1 (2010) 1 (1950)
9 100px-Netherlands national football team logo.png Hollanda Hollanda

3 (1974, 1978, 2010) 1 (2014) 1 (1998)
10 Cekoslavakya FA.gif Çekoslovakya Çekoslovakya **

2 (1934, 1962)
11 MLSZ.png Macaristan Macaristan

2 (1938, 1954)
12 Sweden national football team logo.png İsveç İsveç

1 (1958*) 2 (1950, 1994) 1 (1938)
13 Polish Football Association logo.svg Polonya Polonya

2 (1974, 1982)
14 Austria mixed COA.svg Avusturya Avusturya

1 (1954) 1 (1934)
15 100px-Portugal FPF crest.png Portekiz Portekiz

1 (1966) 1 (2006)
16 US Soccer logo.gif Amerika Birleşik Devletleri ABD

1 (1930)
17 Logo Federación de Fútbol de Chile.png Şili Şili

1 (1962*)
18 Croatia football federation.png Hırvatistan Hırvatistan

1 (1998)
19 Türkiye Futbol Federasyonu logo.png Türkiye Türkiye

1 (2002)
20 Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Yugoslavya **

2 (1930, 1962)
21 SSCB Futbol Federasyonu logosu.gif Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Sovyetler Birliği **

1 (1966)
22 Belçika Futbol Federasyonu.png Belçika Belçika

1 (1986)
23 Bulgaria football union.png Bulgaristan Bulgaristan

1 (1994)
24 Güney Kore Kore Cumhuriyeti

1 (2002*)
* = Ev sahibi
^ = 1954-1990 yılları arasında Batı Almanya adıyla.
** = Sonraki yıllarda iki veya daha fazla milli takıma bölünenler.

Kıtalara göre en iyi performanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

2010'da Afrika'da şampiyon olan İspanya Milli Takımı.

Şimdiye kadar turnuvada finale sadece Avrupa ve Güney Amerika takımları çıkabildi. Avrupa takımları on; Güney Amerika takımlarıysa dokuz şampiyonluk kazandı. Bu kıtalarda yer almamasına rağmen yarı finale çıkmayı ise sadece iki takım başardı: 1930'da Kuzey Amerika'dan ABD ve 2002'de ev sahipliğini yaptığı turnuvada Asya'dan Güney Kore. Afrika takımlarının en iyi derecesi ise çeyrek final oldu. 1990'da Kamerun, 2002'de Senegal ve 2010'da Gana çeyrek finale çıkmayı başardı. Okyanusya takımlarından 2. Turu gören tek takım 2006'da Avustralya oldu.[45]

Brezilya, Arjantin, İspanya ve Almanya kendi kıtası dışında şampiyonluk yaşayan takımlardır; Brezilya 1958'de Avrupa'da, 1970 ve 1994'te Kuzey Amerika'da ve 2002'de Asya'da şampiyon olurken, Arjantin 1986'da Kuzey Amerika'da, İspanya Afrika'da düzenlenen tek turnuva olan 2010'da, Almanya ise 2014'te Brezilya'da şampiyon olmuştur. Aynı kıtadan takımların arka arkaya şampiyon olma durumuysa üç kez yaşanmıştır. İtalya ve Brezilya, 1938 ve 1962'de şampiyonluklarını korumuş, İspanya ise 2006'da İtalya'nın şampiyonluğunun ardından 2010'da şampiyon olmuştur.

Ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünya Kupası sonunda takım ve oyunculara gösteridikleri performans ve başarılar dolayısıyla çeşitli ödüller verilir. Halen verilmekte olan altı ödül vardır:[46]

  • Altın Top, medya mensuplarının oylarıyla turnuvanın en iyi oyuncusu seçilen isme verilen ödüldür. (ilk kez 1982'de verildi) Oylama sonunda ikinci sırayı alana Gümüş Top, üçüncü sırayı alana ise Bronz Top ödülü verilir.[47]
  • Altın Ayakkabı, turnuvanın gol kralına verilen ödüldür. (ilk kez 1982'de verildi fakat retrospektif olarak 1930'dan beri tüm turnuvalarda uygulandı)[48]
  • Altın Eldiven (eski adı Yashin Ödülü), FIFA Teknik Çalışma Grubu tarafından turnuvanın en iyi kalecisi seçilen isme verilen ödüldür. (ilk kez 1994'te verildi)[49]
  • En İyi Genç Oyuncu Ödülü, FIFA Teknik Çalışma Grubu tarafından turnuvanın 21 yaş altı en iyi oyuncusu seçilen isme verilen ödüldür. (ilk kez 2006'da verildi)[50]
  • FIFA Fair Play Ödülü FIFA Fair Play Komitesi tarafından belirlene puan sistemi ve kriterlere göre en centilmen takım olarak belirlenen takıma verilen ödüldür. (ilk kez 1978'de verildi)[50]
  • Turnuva Takımı turnuvanın en iyi oyuncularıyla oluşturulan takımdır. 1998'den beri resmi olarak duyurulmaktadır.

En Eğlendirici Takım, oyuna pozitif olarak yaklaşan ve halkı en çok eğlendiren takıma 1994-2006 yılları arasında verilen ödül;[50]

Rekorlar ve istatistikler[değiştir | kaynağı değiştir]

En çok Dünya Kupası'nda oynama rekorunu 1950–1966 arasında oynayan Meksikalı Antonio Carbajal ve 1982–1998 arasında oynayan Alman futbolcu Lothar Matthäus paylaşmaktadır. Bu iki isim beş farklı turnuvada forma giymiştir.[51] Matthäus oynadığı 25 maçla en çok Dünya Kupası maçına çıkan futbolcu rekorunun da sahibidir.[52] Batı Alman futbolcu Franz Beckenbauer 1966, 1970 ve 1974'te üç kere All-Star Takımında yer almıştır ve bu daldaki tek isimdir.

Şampiyon takımın kadrosunda yer alan isimlere ilk kez 1978 FIFA Dünya Kupası sonrasında madalya verilmiştir. FIFA, Kasım 2007'de yaptığı açıklamayla 1930-1974 arasındaki kazanan takımların kadrosunda yer alan isimlere de madalya verileceğini açıklamıştır.[53][54] 1958, 1962 ve 1970'te şampiyon olan kadroda yer alan Brezilyalı Pelé üç şampiyonluk madalyası kazanan tek isimdir.[55] 20 futbolcu ise iki şampiyonluk madalyasına sahiptir. Altı futbolcu ise üç farklı Dünya Kupası madalyasına (şampiyonluk, ikincilik, üçüncülük) sahiptir; bu altı isimden Franz Beckenbauer'in de dahil olduğu beşi 1966–1974 arasında Batı Almanya kadrosunda yer alan isimlerken diğer isim; 1982, 1990 ve 1994 kadrosunda yer alan İtalyan Franco Baresi'dir.

Dünya Kupası'nda en çok gol atan isim 1998–2006 arasında toplam 15 gol atan Brezilyalı Ronaldo ile 2002 ile 2014 yılları arasında bu sayıya ulaşan Alman Miroslav Klose'dir. En golcü dördüncü isim olan Fransız futbolcu Just Fontaine ayrıca bir Dünya Kupası'nda en çok gol atan isimdir, attığı 13 golü de 1958 FIFA Dünya Kupası'nda atmıştır.[56]

Brezilyalı Mário Zagallo ve Batı Alman Franz Beckenbauer Dünya Kupası'nı hem futbolcu hem teknik direktör olarak kazanmayı başarmış iki isimdir. Zagallo 1958 ve 1962'de futbolcu, 1970'de teknik direktör olarak kupayı kazanmıştır.[57] Beckenbauer ise 1974'te kaptan olarak, 1990'da ise teknik direktör olarak kupayı kazandı.[58] İtalyan Vittorio Pozzo, 1934 ve 1938'de iki defa şampiyon olarak bunu başaran tek teknik direktör olmuştur.[59] Ayrıca tüm Dünya Kupası şampiyonlarının teknik direktörü yine o millettendir, kendi ülkesinden başka bir ülkeyi şampiyon yapan teknik direktör yoktur.

Dünya Kupası'nda en çok maç oynayan takım 99 maça çıkan Almanya'dır.[60] En çok gol atan takımsa 210 gol atan Brezilya'dır.[61] Bu iki takım Dünya Kupası tarihi boyunca sadece bir kez 2002 finalinde karşılaştılar.

Dünya kupasında atılan en hızlı gol 2002 yılında üçüncülük maçında Hakan Şükür tarafından Türkiye adına Güney Kore'ye karşı maçın 11. saniyesinde atılmıştır. [62]

En golcü futbolcular[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıra Ülkesi Oyuncu Kupalar Gol Maç %
1 Almanya Miroslav Klose 2002, 2006, 2010, 2014 16 21 0.76
2 Brezilya Ronaldo (1994), 1998, 2002, 2006 15 19 0.79
3 Almanya Gerd Müller 1970, 1974 14 13 1.08
4 Fransa Just Fontaine 1958 13 6 2.17
5 Brezilya Pelé 1958, 1962, 1966, 1970 12 14 0.86
6 Macaristan Sándor Kocsis 1954 11 5 2.2
Almanya Jürgen Klinsmann 1990, 1994, 1998 11 17 0.65
8 Almanya Helmut Rahn 1954, 1958 10 10 1
Almanya Thomas Müller 2010, 2014 10 12 0.83
Arjantin Gabriel Batistuta 1994, 1998, 2002 10 12 0.83
İngiltere Gary Lineker 1986, 1990 10 12 0.83
Peru Teófilo Cubillas 1970, 1978, 1982 10 13 0.77
Polonya Grzegorz Lato 1974, 1978, 1982 10 20 0.5
14 Portekiz Eusébio 1966 9 6 1.50
Brezilya Vavá 1958, 1962 9 10 0.90
Brezilya Jairzinho 1966, 1970, 1974 9 16 0.56
İtalya Christian Vieri 1998, 2002 9 9 1.00
İtalya Paolo Rossi 1978, 1982, 1986 9 14 0.64
İtalya Roberto Baggio 1990, 1994, 1998 9 16 0.56
Batı Almanya Karl-Heinz Rummenigge 1978, 1982, 1986 9 19 0.47
Batı Almanya Uwe Seeler 1958, 1962, 1966, 1970 9 21 0.43
22 Arjantin Guillermo Stábile 1930 8 4 2.00
Arjantin Diego Maradona 1982, 1986, 1990, 1994 8 21 0.38
Brezilya Leônidas[63] 1934, 1938 8 5 1.60
Brezilya Ademir[64] 1950 8 6 1.33
Brezilya Rivaldo 1998, 2002 8 14 0.57
Almanya Rudi Völler 1986, 1990, 1994 8 15 0.53
İspanya David Villa 2006, 2010 8 10 0.80
Uruguay Oscar Míguez 1950, 1954 8 7 1.14
30 Çekoslovakya Oldřich Nejedlý[65] 1934, 1938 7 6 1.17
Macaristan Lajos Tichy 1958, 1962 7 8 0.88
Brezilya Careca 1986, 1990 7 9 0.78
Polonya Andrzej Szarmach 1974, 1978, 1982 7 13 0.54
Hollanda Johnny Rep 1974, 1978 7 14 0.50
Batı Almanya Hans Schäfer 1954, 1958, 1962 7 15 0.47
6 gol
5 gol

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ 1930'da yarı finalde kaybeden ABD ve Yugoslavya arasında üçüncülük maçı oynanmadı. FIFA bu iki takımın turnuvadaki sonuçlarına bakarak ABD'yi üçüncü, Yugoslavya'yı ise dördüncü olarak kabul etmiştir.[41]
  2. ^ Austria withdrew after the draw as a result of the Anschluss with Germany: some Austrian players subsequently joined the German squad, leaving the tournament with 15 teams.
  3. ^ a b 1950'deki turnuvada resmi olarak inal maçı oynanmadı.[42] Turnuvada ilk kez şampiyonun grup aşamasıyla belirlendiği bir sistem uygulandı. İlk grup aşamasını geçen dört takım (Uruguay, Brezilya, İsveç ve İspanya) final grubunda karşılaştılar. Tesadüfen son maçlar öncesine grupta ilk iki sırada yer alan takımlar olan Brezilya ve Uruguay son maçta karşılaştı. Beraberliğin Brezilya'ya yettiği maçta 2-1 kazanan Uruguay Brezilya'yı geçerek şampiyon oldu. Böylece bu iki takımın oynadığı maç da 1950 Dünya Kupası'nın de facto finali olmuş oldu.[43] Aynı şekilde grupta son iki sırada yer alan İsveç ve İspnya'nın karşılaştığı ve İsveç'İn 3-1 kazandığı son hafta maçı da üçüncülük maçı gibi sayıldı.
  4. ^ Only 13 teams played the 1950 FIFA World Cup.[44] 16 teams entered the seeding groups draw. However, Turkey and Scotland both withdrew before the draw; France (eliminated in qualifying) was invited as a replacement, leaving the tournament to be held with 15 teams. After the draw, India and France both withdrew, so only 13 teams participated in the tournament.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "2006 FIFA World Cup broadcast wider, longer and farther than ever before" (İngilizce). Fédération Internationale de Football Association. 6 Eylül 2007. http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/marketing/news/newsid=111247/index.html. Erişim tarihi: 11 Ekim 2009. 
  2. ^ "England National Football Team Match No. 1". England Football Online. http://www.englandfootballonline.com/Seas1872-00/1872-73/M0001Sco1872.html. Erişim tarihi: 19 Kasım 2007. 
  3. ^ "British PM backs return of Home Nations championship". Agence France-Presse. http://www.soccerway.com/news/2007/November/22/british-pm-backs-return-of-home-nations-championship. Erişim tarihi: 16 Aralık 2007. 
  4. ^ "Intermediate Games of the IV. Olympiad". rec.sport.soccer Statistics Foundation. 26 Haziran 2008. http://www.rsssf.com/tableso/ol1906f.html. 
  5. ^ "History of FIFA – FIFA takes shape". Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/historyfifa2.html. Erişim tarihi: 19 Kasım 2007. 
  6. ^ "'The First World Cup'. The Sir Thomas Lipton Trophy". Shrewsbury and Atcham Borough Council. 10 Ekim 2003. 29 Kasım 2003 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20031129221811/http://www.shrewsbury.gov.uk/Public/news/thomaslipton.htm. Erişim tarihi: 11 Nisan 2006. 
  7. ^ "History of FIFA – More associations follow". Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/historyfifa3.html. Erişim tarihi: 19 Kasım 2007. 
  8. ^ "VII. Olympiad Antwerp 1920 Football Tournament". rec.sport.soccer Statistics Foundation. 18 Ekim 1999. http://www.rsssf.com/tableso/ol1920f-det.html. Erişim tarihi: 10 Haziran 2006. 
  9. ^ "History of FIFA – The first FIFA World Cup". Fédération Internationale de Football Association. 19 Kasım 2007. http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/historyfifa4.html. 
  10. ^ "Lucien Laurent: The World Cup's First Goal Scorer". CBC. http://www.cbc.ca/sports/worldcup2006/history/events/laurent_lucien.html. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2007. 
  11. ^ "FIFA World Cup Origin" (PDF). Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-201_02e_fwc-origin_8816.pdf. Erişim tarihi: 19 Kasım 2007. 
  12. ^ "The Olympic Odyssey so far... (Part 1: 1908–1964)". Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=512/edition=8229/news/newsid=92851.html. Erişim tarihi: 8 Ocak 2008. 
  13. ^ "Los datos más curiosos de la Fiesta del Fútbol - Brasil 1950". 1 July 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20120701133216/http://www.cristal.com.pe/articulo/los-datos-mas-curiosos-de-la-fiesta-del-futbol-brasil-1950. Erişim tarihi: 17 April 2012. 
  14. ^ "Scotland and the 1950 World Cup". BBC. http://www.bbc.co.uk/scotland/sportscotland/asportingnation/article/0001/index.shtml. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2007. 
  15. ^ Glanville
  16. ^ Glanville, p45
  17. ^ Glanville, p238
  18. ^ Glanville, p359
  19. ^ "Record number of 204 teams enter preliminary competition". Fédération Internationale de Football Association. 30 Mart 2007. http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/organisation/media/newsid=122766/index.html. Erişim tarihi: 19 Kasım 2007. 
  20. ^ "Jules Rimet Trophy". Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/classicfootball/history/worldcup/julesrimettrophy.html. Erişim tarihi: 19 Kasım 2007. 
  21. ^ "FIFA Assets – Trophy". Fédération Internationale de Football Association. 4 November 2007 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20071104165903/http://www.fifa.com/aboutfifa/marketingtv/marketing/fifaassets/trophy.html. Erişim tarihi: 19 Kasım 2007. 
  22. ^ "122 forgotten heroes get World Cup medals". ESPN. 25 Kasım 2007. http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=484715&cc=4716. 
  23. ^ "World Cup 1966 winners honoured". BBC Sport. 10 Haziran 2009. http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/8093891.stm. 
  24. ^ "Jimmy Greaves finally gets his 1966 World Cup medal". http://www.mirror.co.uk/news/top-stories/2009/06/11/greavsie-gets-66-medal-115875-21431367/. 
  25. ^ "FIFA World Cup qualifying: Treasure-trove of the weird and wonderful". FIFA. http://www.fifa.com/worldcup/preliminarydraw/news/newsid=576440.html. 
  26. ^ "2010 World Cup Qualifying". ESPN. 26 Kasım 2009. http://soccernet.espn.go.com/print?id=468907&type=story&cc=. Erişim tarihi: 23 Aralık 2009. 
  27. ^ "History of the FIFA World Cup Preliminary Competition (by year)" (PDF). Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/75/fs-201_19a_fwc-prel-history.pdf. 
  28. ^ a b "Formats of the FIFA World Cup final competitions 1930–2010" (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-201_04e_fwc_formats_slots_8821.pdf. Erişim tarihi: 1 January 2008. 
  29. ^ "FIFA World Cup: seeded teams 1930–2010" (PDF). Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/82/40/89/fs-201_12a_fwc-seededteams.pdf. 
  30. ^ Previously, due to there being fewer finals places and a bigger ratio of European finalists, there had been several occasions where three European teams were in a single group, for example, 1986 (West Germany, Scotland, and Denmark), 1990 (Italy, Czechoslovakia, and Austria), and 1994 (Italy, Republic of Ireland, and Norway). ("History of the World Cup Final Draw" (PDF). Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-201_10e-fwcdraw-history_52560.pdf. )
  31. ^ This practice has been installed since the 1986 FIFA World Cup. In some cases during previous tournaments, for example, Argentina 6–0 Peru in Argentina 1978 and West Germany 1–0 Austria in Spain 1982, teams that played the latter match were perceived to gain an unfair advantage by knowing the score of the earlier match, and subsequently obtaining a result that ensured advancement to the next stage. ("1978 Argentina". CBC. http://www.cbc.ca/sports/worldcup2006/history/events/1978.html. ; "1982 Spain". CBC. http://www.cbc.ca/sports/worldcup2006/history/events/1982.html. )
  32. ^ "Regulations of the 2010 FIFA World Cup" (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. ss. 41. http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/fifa%5fwc%5fsouth%5fafrica%5f2010%5fregulations%5fen%5f14123.pdf. Erişim tarihi: 21 June 2010. 
  33. ^ "Uruguay 1930". BBC Sport. 11 Nisan 2002. http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1632000/1632201.stm. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2006. 
  34. ^ "France 1938". BBC Sport. 17 Nisan 2002. http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1632000/1632206.stm. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2006. 
  35. ^ "Asia takes World Cup center stage". CNN. 3 Haziran 2002. http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/2002/world_cup/news/2002/06/03/au_asia_rb/. Erişim tarihi: 1 Ocak 2008. 
  36. ^ "Brazil will stage 2014 World Cup". BBC Sport. 10 Ekim 2007. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/7068848.stm. Erişim tarihi: 1 Ocak 2008. 
  37. ^ Şablon:Cite web http://www.hurriyet.com.tr/spor/futbol/16433989.asp
  38. ^ "Socceroos face major challenge: Hiddink". ABC Sport. 10 Aralık 2005. 30 Nisan 2006 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20060430001531/http://www.abc.net.au/sport/content/200512/s1528128.htm. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2006. 
  39. ^ "FIFA Assets – Mascots". Fédération Internationale de Football Association. 4 Kasım 2007 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20071104232128/http://fifa.com/aboutfifa/marketingtv/marketing/fifaassets/mascots.html. Erişim tarihi: 19 November 2007. 
  40. ^ "FIFA World Cup competition records" (PDF). Fédération Internationale de Football Association. ss. 2. http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/30/fs-301_01a_fwc-stats.pdf. Erişim tarihi: 30 Ocak 2013. 
  41. ^ "1930 FIFA World Cup". Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/index.html. Erişim tarihi: 5 Mart 2009. 
  42. ^ "1950 FIFA World Cup". Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=7/overview.html. Erişim tarihi: 5 Mart 2009. 
  43. ^ "FIFA World Cup Finals since 1930" (PDF). Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_09a_wc-finals_alltime_8864.pdf. Erişim tarihi: 5 Mart 2009. 
  44. ^ "1950 FIFA World Cup". FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=7/teams/index.html. Erişim tarihi: 15 August 2011. 
  45. ^ Avustralya 2006 Dünya Kupası elemleri sırasında OFC üyesiydi ve Dünya Kupası'nda Okyanusya'yı temsil ediyordu. 1 Ocak 2006'dan itibarense AFC'ye katıldı.
  46. ^ "FIFA World Cup awards". FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_03a_fwc-awards_22643.pdf. Erişim tarihi: 5 March 2009. 
  47. ^ "Golden Ball for Zinedine Zidane". Soccerway. 10 Temmuz 2006. http://www.soccerway.com/news/2006/July/10/golden-ball-for-zinedine-zidane/. Erişim tarihi: 31 December 2007. 
  48. ^ "adidas Golden Shoe – FIFA World Cup Final". Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/classicfootball/awards/golden/award=gsa/idcup=17/pastcupawards.html. Erişim tarihi: 4 Mart 2009. 
  49. ^ "Kahn named top keeper". BBC Sport. 30 Haziran 2002. http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/team_pages/germany/newsid_2075000/2075695.stm. Erişim tarihi: 31 Aralık 2007. 
  50. ^ a b c "FIFA Awards". rec.sport.soccer Statistics Foundation. 18 Mayıs 2007. http://www.rsssf.com/miscellaneous/fifa-awards.html. Erişim tarihi: 8 Ocak 2008. 
  51. ^ "Matthaus Is the Latest MetroStars Savior". New York Times. 10 Kasım 1999. http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C00EFD8103AF933A25752C1A96F958260. Erişim tarihi: 23 Aralık 2007. 
  52. ^ "World Cup Hall of Fame: Lothar Matthaeus". CNN. http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/2002/world_cup/hof/matthaeus/. Erişim tarihi: 23 Aralık 2007. 
  53. ^ 122 forgotten heroes get World Cup medals, ESPNSoccernet.com, 25 Kasım 2007.
  54. ^ "122 forgotten heroes get World Cup medals". ESPNSoccernet.com (ESPN). 25 Kasım 2007. http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=484715&cc=4716. 
  55. ^ "Pele, King of Futbol". ESPN. 5 Temmuz 2006. http://sports.espn.go.com/espn/classic/bio/news/story?page=Pele. Erişim tarihi: 23 Aralık 2007. 
  56. ^ "Goal machine was Just superb". BBC Sport. 4 Nisan 2002. http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/team_pages/france/newsid_1752000/1752740.stm. Erişim tarihi: 23 Aralık 2007. 
  57. ^ "No Alternative to Victory for National Coach : 150 Million Brazilians Keep Heat on Zagalo". International Herald Tribune. 11 Mart 1998. 26 Şubat 2008 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20080226063509/http://www.iht.com/articles/1998/03/11/soccer.t_7.php. Erişim tarihi: 31 Aralık 2007. 
  58. ^ "World Cup Legends – Franz Beckenbauer". ESPN. 21 Aralık 2007. http://soccernet.espn.go.com/archive/worldcup/editorial/legends_beckenbauer.html. Erişim tarihi: 31 Aralık 2007. 
  59. ^ "1938 France". CBC. http://www.cbc.ca/sports/worldcup2006/history/events/1938.html. Erişim tarihi: 31 Aralık 2007. 
  60. ^ "Germany move ahead of Brazil". Fédération Internationale de Football Association. 6 Temmuz 2010. http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/news/newsid=1269182/index.html. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2010. 
  61. ^ "Planet World Cup – All time table". Planet World Cup. http://www.planetworldcup.com/NATIONS/maraton.html. Erişim tarihi: 26 January 2008. 
  62. ^ http://www.guinnessworldrecords.com/news/2014/6/world-cup-rewind-hakan-%C5%9Fuekuer-scores-the-tournament%E2%80%99s-fastest-ever-goal-57884/
  63. ^ FIFA initially credited Leônidas with eight goals in 1938. However, FIFA changed it to seven goals in November 2006, meaning he scored a total of eight goals overall (he scored one goal in 1934). In some sources. Leônidas was credited with nine goals in the 1938 tournament, mis-crediting one Brazilian goal in the first-round match against Poland.
  64. ^ There was a controversy regarding the number of goals scored by Ademir in 1950 because of incomplete data from the final group round game against Spain, that ended in a 6-1 victory for Brazil. The fifth Brazilian goal was credited to Jair, but are now credited to Ademir.
  65. ^ FIFA initially credited Nejedlý with only four goals in 1934. However, FIFA changed it to five goals in November 2006, meaning he scored a total of seven goals overall (he scored two goals in 1938). [1]