Şeftali

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Şeftali
Autumn Red peaches.jpg
APG III sistemi
Alem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida
(İki çenekliler)
Takım: Rosales
Familya: Rosaceae (Gülgiller)
Cins: Prunus
Alt cins: Amygdalus
Tür: P. persica
İkili adı
Prunus persica
(L.) Batsch

Şeftali (Prunus persica), gülgiller (Rosaceae) familyasından bir yaz meyvesi. Dünyaya Çin'den yayıldığı düşünülen şeftali, uzun yaşam ve ölümsüzlük sembolüdür. Bol sulu ve tatlıdır.

Ilıman iklimi seven bir bitkidir. Genellikle 30 yıl yaşar. Türkiye'de en çok Bursa ve Akdeniz bölgelerinde tarımı yapılır. Meyvesi taze tüketildiği gibi suyu çıkarılarak meyve suyu yapılır. Bu meyvenin ekonomik değeri yüksek olup çok tüketilmektedir. Ağaç boyu genellikle 2 ve 2,5 metre olup yaz mevsiminde meyve verirler. Dona karşı dayanıksızdır.

Şeftalinin içinin geniş kullanım alanının dışında çekirdeği de yakıt olarak kullanılabilir. Çok sayıda olan ve ağacı örten yaprakları, sapında 2-5 adet balozu bezi bulunan kenarları dişli, yeşil renkli ve ok ucu biçimlidir. İlkbaharda erkenden ve yaprağından önce açan pembe renkli çiçekleri yabani güle benzer. Çeşitlerine göre Hazirandan Eylül ayına kadar olgunlaşan şeftali meyvelerinin pek çok çeşidi (Türkiye'de yaklaşık 64 çeşit) vardır.

Şeftali çekirdeği, kabuğu yakıt olarak kullanılabilir ayrıca bazı fiziksel işlemlerden sonra çekirdeğin içerisindeki tanecik hayvan yemi olarak da kullanılabilir. Şeftali çekirdeğinin kabuğu yakacak olarak kül oranı az ve kükürt oranı düşük bir temiz enerji kaynağıdır. Fırınlarda, seralarda, hamamlarda, kalorifer sistemlerinde, tavuk çiftliklerinde kullanılabilen alternatif bir enerji kaynağıdır. Şeftali çekirdeği gibi ürünler biyokütle olarak adlandırılan sıvı ve gaz yakıtların dışında tutulan yenilenebilir bir enerji kaynağı olarak küresel ısınma, kirlilik, doğal kaynakların azalması gibi sebeplerden dolayı tavsiye edilmektedir.

[değiştir] Etimoloji

Şeftali Farsça kökenli bir sözcüktür. Orijinali şaft-alu biçimindedir ve kaba erik demektir.

[değiştir] Dünyadaki şeftali üretimi

Şeftali ve nektarin üretimi (En büyük üretici olan Çin'e göre yüzdesel orantılar - 2005
Dünyadaki şeftali üretimi - FAO 2005
Ülke Üretim (t) Oran
Çin Halk Cumhuriyeti Bayrağı Çin 6.030.000
İtalya Bayrağı İtalya 1.697.854
Amerika Birleşik Devletleri Bayrağı ABD 1.369.300
İspanya Bayrağı İspanya 1.130.800
Yunanistan Bayrağı Yunanistan 817.341
Türkiye Bayrağı Türkiye 485.000  %3,07
Fransa Bayrağı Fransa 426.799
İran Bayrağı İran 390.000
Mısır Mısır 360.000
Şili Bayrağı Şili 315.000
Dünya 15.782.002 %100

[değiştir] Dış bağlantılar

Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Şeftali ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Şeftali ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.
Kişisel araçlar
Ad alanları

Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller