Tanınmayan veya sınırlı şekilde tanınan devletler listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
██ Hiçbir ülke tarafından tanınmamaktadır. ██ Sadece BM üyesi olmayan ülkeler tarafından tanınıyor. ██ BM üyesi, en az bir diğer üye tarafından tanınmıyor. ██ Statüsü tartışılan, BM üyesi olmayan devletler; en az bir BM üyesi tarafından tanınıyor.

Bu tanınmayan veya kısmen tanınmayan devletler listesi çağdaş siyasi ve iktisadi coğrafya üzerindeki yönetimler hakkında genel bir bakış sağlaması için, egemen devletlerin uluslararası teamül hukuku (Montevideo Konvansiyonu prensipleri üzerinden) çerçevesinde tanınma durumunu ve tüm dünya üzerinde diplomatik olarak tanınmayan ülkelerin listelendiği maddedir.

Çoğunlukla iki kategoride incelenir. İlk olarak, bu oluşumlar kendi hakları olduğu iddia ettikleri toprakları tam veya kısmi olarak kontrol ederler, de facto olarak kendi kendilerini yönetirler ve bu tam bağımsızlık için bir arzu ifade var. İkincisi ise, bu oluşumlar kendi hakları olduğu iddia ettikleri toprakları tam kontrole sahip olmayan varlıklardır, ancak bu topraklar için de jure olarak haklı talebe sahip ülke olarak kabul edilir. Liste üzerindeki Kıbrıs Cumhuriyeti, Çin Halk Cumhuriyeti ve Kore Cumhuriyeti gibi bazı ülkeler, Birleşmiş Milletler üyesi olup çoğunluk ülkeler tarafından tanınmasına rağmen az sayıdaki ülke tarafından tanınmadığından bu listede yer almaktadır.

Bu madde üzerindeki devletler gibi geçmişte var olmuş yönetimler için tarihteki tanınmayan ülkelere bakın ve kontrolünde olmayan toprakları yönettiğini iddia eden tanınmayan kabineler için sürgündeki hükümetler listesine bakınız.

Birleşmiş Milletler'de (BM) 192 üye ülke vardır. Ayrıca Vatikan (Holy See) genellikle uluslararası hukukta egemen bir ülke olarak görülür, fakat Birleşmiş Milletlere üye değildir.[1]

Günümüzde jeopolitik varlık olarak tanınma durumları[değiştir | kaynağı değiştir]

Hiçbir devlet tarafından tanınmayan[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Kuruluş tarihi Tanınma durumu Daha fazla bilgi Referanslar Harita
Somaliland Somaliland 1991 Hiçbir ülke tarafından tanınmayan Somaliland, de jure olarak bağımsız Somali'ye bağlı. Somaliland'ın dış ilişkileri [2][3][4][5] LocationSomaliland3.png

BM üyesi olmayan devletler tarafından tanınan[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Kuruluş tarihi Tanınma durumu Daha fazla bilgi Referanslar Harita
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Dağlık Karabağ 1991 Hiçbir BM üyesi ülke tarafından tanınmayan Dağlık Karabağ, de jure olarak Azerbaycan'a bağlıdır. BM üyesi olmayan Abhazya, Güney Osetya ve Transdinyester tarafından tanınmaktadır. Dağlık Karabağ'ın dış ilişkileri [6][7][8] Az-qa-location-tr.svg
Transdinyester Transdinyester 1990 Transdinyester'in bağımsızlığı BM üyesi olmayan Abhazya, Dağlık Karabağ ve Güney Osetya tarafından tanınmaktadır. Tüm BM üyeleri tarafından de jure olarak Moldova'ya bağlı bölge kabul edilmektedir. Transdinyester'in dış ilişkileri [9] TransnistrieLocatie.png

BM tarafından tanınmayan ancak BM üyesi bazı ülkelerce tanınan[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Kuruluş tarihi Tanınma durumu Daha fazla bilgi Referanslar Harita
Abhazya Abhazya 1992 Abhazya'nın bağımsızlığı BM üyesi olan beş devlet Rusya, Nikaragua, Venezuela, Nauru, Vanuatu ve Tuvalu [10] ile BM üyesi olmayan üç devlet Güney Osetya, Dağlık Karabağ ve Transdinyester tarafından tanınmaktadır.[11] Diğer tüm BM üyeleri tarafından de jure olarak Gürcistan'a bağlı bölge kabul edilmektedir. Abhazya'nın dış ilişkileri, Abhazya ve Güney Osetya'nın bağımsızlıklarının uluslararası tanınması [12][13][14][15] LocationAbkhazia.png
Çin Cumhuriyeti Çin Cumhuriyeti 1949 Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) ve Çin Cumhuriyeti (ÇC; "Tayvan" olarak anılır)'nin destekledikleri tek Çin politikası nedeniyle de jure olarak Tayvan ve civarındaki sular Çin Halk Cumhuriyeti'nin egemenliğinde ama de facto olarak ise Çin Cumhuriyeti'nin kontrolündeki topraklardır. Çin Cumhuriyeti'ni Çin'in tek meşru hükümeti olarak 22 BM üyesi devlet ve BM üyesi olmayan Vatikan tanımakta, Birleşmiş Milletler'de ise gözlemci ülke konumundadır.II Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 2758 sayılı kararı ile, ÇHC tüm Çin'in yasal tek meşru hükümetidir, diğer BM üyesi devletler tarafından da böyle tanınmaktadır. Birçok devletin Çin Cumhuriyeti ile gayri resmi ilişkileri vardır. Tayvan'ın siyasi durumu, Çin Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri [16][17] LocationTaiwan.png
Kosova Kosova 2008 Kosova'nın bağımsızlık ilanı 91 BM üyesi, BM üyesi olmayan Çin Cumhuriyeti ve çeşitli uluslararası kuruluş tarafından tanınmaktadır.I Diğer tüm BM üyeleri de jure olarak Sırbistan'a bağlı olduğunu kabul etmektedir. Birleşmiş Milletler bölgeyi 1999 tarihinden beri Birleşmiş Milletler Kosova Geçici Yönetimi Misyonu (UNMIK) aracılığıyla kontrol etti. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 sayılı kararına göre "tüm üye ülkeler Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini taahhüt eder," denilmekte ve Sırbistan onun şu anki ardıl yönetimidir. Kosova'nın dış ilişkileri, Kosova'nın bağımsızlık bildirisine uluslararası tepkiler [18][19] LocationKosovo.svg
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kuzey Kıbrıs 1983 Kuzey Kıbrıs, BM üyesi olan Türkiye tarafından tanınmaktadır. Diğer tüm BM ülkeleri de jure olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'ne bağlı bölge kabul etmektedir. Kuzey Kıbrıs aynı zamanda İslam Konferansı Örgütü'nde gözlemci üye olarak yer almaktadır. Kuzey Kıbrıs'ın dış ilişkileri [20][21] TRNC location.png
Filistin Devleti Filistin Devleti 1988 Filistin Devleti 103 BM üyesi devlet, BM üyesi olmayan Vatikan (Holy See), Arap Birliği ve İslam Konferansı Örgütü tarafından tanınmaktadır, daha sonradan Filistin Bağımsızlık Deklarasyonu, Filistin Kurtuluş Örgütü tarafından ilan edilmiştir. Filistin misyonlukları, diplomatik veya özel durum amaçlı olarak diğer 22 BM üyesi ülkelerde ve Avrupa Birliği'nde bulunmaktadır.[22] İsrail yönetimi Filistin Devleti'ni tanımamaktadır. Bununla birlikte Oslo Anlaşması ve İsrail-Filistin Geçici Anlaşması'nın bir sonucu ile, İsrail hükümeti bazı yetkileri ve kendi sorumluluklarını kendi kendilerini yönetebilmeleri için Filistin Yönetimi hükümetine verdi ve günümüzde Batı Şeria ve Gazze Şeridi alanlarında etkisi bulunmaktadır. BM'de üye devlet olarak tanınmayan Filistin, gözlemci üye olarak Birleşmiş Milletler görüşmelerinde yer alır. Filistin'in dış ilişkileri [23] LocationPalestine.svg
Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti Sahra Arap Demokratik Cumhuriyeti (SADR) 1976 Batı Sahra üzerinde hak iddiaları vardır: Fas tüm ülkenin kendi hakkı olduğunu iddia ederken, Sahra Arap Demokratik Cumhuriyeti (SADC) sadece Serbest Bölge'yi kontrol edebilmektedir ama tüm bölge üzerinde hak iddia etmektedir. Batı Sahra'nin SADC'nin kontrolündeki bağımsızlığını 49 BM üyesi ve Afrika Birliği tarafından tanınmaktadır. Batı Sahra'nın de jure olarak Fas'a ait olduğunu 25 BM üyesi ve Arap Birliği kabul etmektedir. Diğer tüm BM üyelerine göre ise de jure olarak sorun bölgeyi kontrol eden hükümeti ilgilendirmektedir; çünkü 1960'lı yıllarda İspanyol Sahrası olarak Birleşmiş Milletler kendi kendini yönetemeyen bölgeler listesine eklenmişti. Sahra Arap Demokratik Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri [24] LocationWesternSahara.svg
Güney Osetya Güney Osetya 1991 Güney Osetya'nın bağımsızlığı BM üyesi olan dört devlet Rusya, Nikaragua, Venezuela ve Nauru[25] ile BM üyesi olmayan üç devlet Abhazya, Dağlık Karabağ ve Transdinyester tarafından tanınmaktadır.[11] Diğer tüm BM üyeleri tarafından de jure olarak Gürcistan'a bağlı bölge kabul edilmektedir. Güney Osetya'nın dış ilişkileri, Abhazya ve Güney Osetya'nın bağımsızlıklarının uluslararası tanınması [7][13][15][26] Ossetia-map.png
Kırım Özerk Cumhuriyeti Kırım 2014 Kırım, BM üyesi olan Rusya tarafından tanınmaktadır. Diğer tüm BM ülkeleri bölgeyi de jure olarak Ukrayna'ya bağlı bir bölge olarak kabul etmektedir. Kırım'ın dış ilişkileri [27][28] LocationCrimea.PNG

BM üyesi ülkeler olan fakat bazı ülkelerce tanınmayan[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Kuruluş tarihi Tanınma durumu Daha fazla bilgi Referanslar Harita
Çin Halk Cumhuriyeti Çin Halk Cumhuriyeti 1949 Çin Halk Cumhuriyeti, BM üyesi olmayan Çin Cumhuriyeti tarafından tanınmamaktadır. Ayrıca tek Çin politikası nedeniyle, ÇHC'yi 22 BM üyesi ve BM üyesi olmayan Vatikan (Holy See) tanımamaktadır. ÇHC'nin diplomatik ilişkileri, Çin'in dış ilişkileri [29][30] LocationPRChina.svg
Ermenistan Ermenistan 1991 Ermenistan'ın bağımsızlığı Karabağ Savaşı sebebiyle Pakistan tarafından tanınmamaktadır. Ermenistan'ın dış ilişkileri [31][32] LocationArmenia.svg
Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs Cumhuriyeti 1960 Türkiye ve BM üyesi olmayan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti tarafından tanınmamaktadır.IV Türkiye tarafında Güney Kıbrıs Rum Yönetimi şeklinde hitap edilmektedir.[33] Kıbrıs Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri [34][35][36] LocationCyprus.svg
İsrail İsrail 1948 İsrail, 26 BM üyesi ile BM üyesi olmayan Sahra Arap Demokratik Cumhuriyeti tarafından tanınmamaktadır.III Filistin Kurtuluş Örgütü tarafından tanınır. İsrail'in dış ilişkileri [37] LocationIsrael.svg
Kuzey Kore Kuzey Kore 1948 Kuzey Kore; Fransa,[38] Japonya[39] ve Güney Kore tarafından tanınmamaktadır.[40] Kuzey Kore'nin dış ilişkileri [41][42][43][44] Locator map of North Korea.svg
Güney Kore Güney Kore 1948 Güney Kore, Kuzey Kore tarafından tanınmamaktadır. Güney Kore'nin dış ilişkileri [45][46][47] Locator map of South Korea.svg

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dipnot[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Non-member States and Entities" (İngilizce). Birleşmiş Milletler. http://www.un.org/en/members/nonmembers.shtml. Erişim tarihi: 2009-06-04. 
  2. ^ "Somaliland: Ten Years On" (İngilizce). BBC World Service. 2001-04-30. http://www.bbc.co.uk/worldservice/people/highlights/010430_somaliland.shtml. Erişim tarihi: 2009-06-04. 
  3. ^ Gettleman, Jeffrey (2007-03-07). "Somaliland is an overlooked African success story" (İngilizce). International Herald Tribune. http://www.iht.com/articles/2007/03/07/news/somalia.php. Erişim tarihi: 2009-06-04. 
  4. ^ Farah, Mohamed Abdi (2006-10-02). "Somalia: Galmudug state condemns Puntland ban on flights from southern Somalia" (İngilizce). SomaliNet.com. http://www.somalinet.com/news/world/Somalia/4121. Erişim tarihi: 2009-06-07. 
  5. ^ CIA World Factbook (2009-05-27). "Somalia" (İngilizce). Amerikan Merkezi Haber Alma Ajansı. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/so.html. Erişim tarihi: 2009-06-10. 
  6. ^ Eke, Steven (2004-05-12). "Fragile peace in Nagorno-Karabakh" (İngilizce). BBC News. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3707253.stm. Erişim tarihi: 2009-06-04. 
  7. ^ a b King, Charles (2008) (İngilizce). The Ghost of Freedom. Oxford University Press. ss. 6. ISBN 0-19-517775-4, ISBN 978-0-19-517775-6. http://books.google.com/books?id=3I5KtTraWG0C&pg=PA220. "Those of the unrecognized regimes - Nagorno-Karabakh, Abkhazia, and South Ossetia - were viewed by outsiders as desperate attempts to rationalize the whims of separatists" 
  8. ^ The Nagorno Karabakh Republic (2006-1o-12). "Constitution of the Nagorno Karabakh Republic"" (İngilizce). The Ministry of Foreign Affairs. http://www.nkr.am/en/constitution/9/. Erişim tarihi: 2009-06-05. 
  9. ^ -eo/1cbc0583298a23831612/transnistria-europe-s-black-hole-2-4.html "Abkhazia: Ten Years On" (İngilizce). BBC 2. 2001. http://video.acasa.ro/view_vid -eo/1cbc0583298a23831612/transnistria-europe-s-black-hole-2-4.html. Erişim tarihi: 2008-06-16. 
  10. ^ "Georgia mocks Nauru's recognition of Abkhazia" (İngilizce). Globak Security. 2009-12-15. http://www.globalsecurity.org/military/library/news/2009/12/mil-091215-rianovosti11.htm. 
  11. ^ a b "South Ossetia opens embassy in Abkhazia" (İngilizce). The Tiraspol Times. 2008-08-31. http://www.tiraspoltimes.com/news/south_ossetia_opens_embassy_in_abkhazia.html. Erişim tarihi: 2009-06-04. 
  12. ^ Clogg, Rachel (2001). "Abkhazia: Ten Years On" (İngilizce). Conciliation Resources. http://www.c-r.org/resources/occasional-papers/abkhazia-ten-years-on.php. 
  13. ^ a b "Russia recognises Georgian rebels" (İngilizce). BBC News. 2008-08-26. http://news.bbc.co.uk/2/hi/7582181.stm. Erişim tarihi: 2009-06-04. 
  14. ^ "Venezuela Recognizes South Ossetia and Abkhazia Independence" (İngilizce). novinite.com. 2008-08-31. http://www.novinite.com/view_news.php?id=96574. Erişim tarihi: 2009-06-04. 
  15. ^ a b "Венесуэла признает Южную Осетию и Абхазию - Чавес" (Rusça). РИА Новости. 2009-09-10. http://www.rian.ru/world/20090910/184455246.html. Erişim tarihi: 2009-09-15. 
  16. ^ Lewis, Joe (2002-08-04). "Taiwan Independence" (İngilizce). Digital Freedom Network. http://members.aol.com/JoJoLewis/Taiwan/Taiwan_index.html. Erişim tarihi: 2008-02-28. 
  17. ^ "Африканская республика Малави перестала признавать суверенитет Тайваня" (Rusça). NEWSru.com. 2008-11-14. http://newsru.com/world/14jan2008/malavi_print.html. Erişim tarihi: 2009-06-07. 
  18. ^ "Kosovo MPs proclaim independence" (İngilizce). BBC News. 2008-02-17. http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/7249034.stm. Erişim tarihi: 2008-02-28. 
  19. ^ CIA World Factbook (2009-05-06). "Kosovo" (İngilizce). Amerikan Merkezi Haber Alma Ajansı. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kv.html. Erişim tarihi: 2009-06-10. 
  20. ^ Hadar, Leon (2005-11-16). "In Praise of 'Virtual States'" (İngilizce). AntiWar. http://antiwar.com/hadar/?articleid=8042. Erişim tarihi: 2008-02-28. 
  21. ^ "Абхазия откроет свое представительство в Северном Кипре" (Rusça). Lenta.ru. 2008-01-10. http://www.lenta.ru/news/2008/01/10/cyprus/. Erişim tarihi: 2009-06-07. 
  22. ^ "International Recognition of the State of Palestine" (İngilizce). Palestinian National Authority. http://web.archive.org/web/20060404211437/http://www.pna.gov.ps/Government/gov/recognition_of_the_State_of_Palestine.asp. Erişim tarihi: 2009-06-05. 
  23. ^ "3.10 - How many countries recognize Palestine as a state?" (İngilizce). Institute for Middle East Understanding. 2007. http://imeu.net/news/article0065.shtml. Erişim tarihi: 2008-02-28. 
  24. ^ Sahrawi Arab Democratic Republic (1976-02-27). "Sahrawi Arab Democratic Republic" (İngilizce). Western Sahara Online. http://www.wsahara.net/sadr.html. Erişim tarihi: 2008-02-28. 
  25. ^ "Республика Науру признала независимость Южной Осетии" (Rusça). Lenta.ru. 2009-12-16. http://lenta.ru/news/2009/12/16/nauru/. Erişim tarihi: 2009-12-24. 
  26. ^ Stojanovic, Srdjan (2003-09-23). "OCHA Situation Report" (İngilizce). Center for International Disaster Information. http://iys.cidi.org/humanitarian/hsr/03b/ixl95.html. Erişim tarihi: 2008-02-28. 
  27. ^ "russia-recognize-crimea-independence". http://rt.com/news/russia-recognize-crimea-independence-410/. 
  28. ^ "ukraine-krise-krim-parlament-erklaert-unabhaengigkeit". http://www.spiegel.de/politik/ausland/ukraine-krise-krim-parlament-erklaert-unabhaengigkeit-a-958008.html. 
  29. ^ "Constitution of the People's Republic of China" (İngilizce). International Human Rights Treaties and Documents Database. http://www.hkhrm.org.hk/english/law/const01.html. Erişim tarihi: 2008-02-28. 
  30. ^ The World Factbook (2009-05-27). "China" (İngilizce). Central Intelligence Agency. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ch.html. Erişim tarihi: 2009-06-10. 
  31. ^ Pakistan Worldview - Report 21 - Visit to Azerbaijan Senate of Pakistan - Senate foreign relations committee, 2008
  32. ^ Nilufer Bakhtiyar: "For Azerbaijan Pakistan does not recognize Armenia as a country" 13 September 2006 [14:03] - Today.Az
  33. ^ "Güney Kıbrıs Rum Yönetimi´nin Doğu Akdeniz´deki Ülkelerle Deniz Yetki Alanlarını İlgilendiren İkili Anlaşmalar Yapma Gayretlerini hk." (Türkçe). Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. 2007-01-30. http://www.mfa.gov.tr/no_18---30-ocak-2007_-guney-kibris-rum-yonetimi_nin-dogu-akdeniz_deki-ulkelerle-deniz-yetki-alanlarini-ilgilendiren-ikili-anlasmalar-yapma-gayretlerini-hk_-.tr.mfa. Erişim tarihi: 2009-06-04. 
  34. ^ CIA World Factbook (2009-05-28). "Cyprus" (İngilizce). Amerikan Merkezi Haber Alma Ajansı. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cy.html. Erişim tarihi: 2008-02-28. 
  35. ^ "Cyprus exists without Turkey's recognition: president" (İngilizce). XINHUA. 2005-10-01. http://news.xinhuanet.com/english/2005-10/01/content_3570894.htm. Erişim tarihi: 2008-03-07. 
  36. ^ "ЕС: Турцию не примут в Евросоюз, пока она не признает Кипр" (Rusça). Grani.ru. 2005-09-21. http://www.grani.ru/Politics/World/Europe/p.95377.html. Erişim tarihi: 2009-06-05. 
  37. ^ Government of Israel (1948-05-14). "Declaration of Israel's Independence 1948" (İngilizce). Yale Üniversitesi. http://www.yale.edu/lawweb/avalon/mideast/israel.htm. Erişim tarihi: 2008-02-28. 
  38. ^ "Address of the North Korean diplomatic representation in France" (Fransızca). North Korean diplomatic representation in France. 2005-05-25. http://www.abm.fr/fiche/cdn2a.html. Erişim tarihi: 2009-06-10. 
  39. ^ "Treaty on Basic Relations between Japan and the Republic of Korea" (İngilizce). Tokyo Üniversitesi. http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:93FgL2P4HDoJ:www.ioc.u-tokyo.ac.jp/~worldjpn/documents/texts/docs/19650622.T1E.html. Erişim tarihi: 2008-10-27. 
  40. ^ "Treaty on Basic Relations between Japan and the Republic of Korea" (İngilizce). http://www.ioc.u-tokyo.ac.jp/~worldjpn/documents/texts/docs/19650622.T1E.html. Erişim tarihi: 2008-10-27. 
  41. ^ "Declaration of Independence" (İngilizce). TIME. 1966-08-19. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,836219,00.html. Erişim tarihi: 2008-02-29. 
  42. ^ Scofield, David (2005-01-04). "Seoul's double-talk on reunification" (İngilizce). Asia Times. http://www.atimes.com/atimes/Korea/GA04Dg01.html. Erişim tarihi: 2008-02-29. 
  43. ^ "12ème législature" (Fransızca). French National Assembly. 2005-05-25. http://questions.assemblee-nationale.fr/q12/12-58175QE.htm. Erişim tarihi: 2009-06-10. 
  44. ^ The World Factbook (2009-05-13). "Korea, North" (İngilizce). Central Intelligence Agency. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kn.html. Erişim tarihi: 2009-06-10. 
  45. ^ US Library of Congress (2000-10-07). "World War II and Korea" (İngilizce). Country Studies. http://countrystudies.us/south-korea/8.htm. Erişim tarihi: 2008-02-28. 
  46. ^ Sterngold, James (1994-09-03). "China, Backing North Korea, Quits Armistice Commission" (İngilizce). The New York Times. http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F01EFD71538F930A3575AC0A962958260. Erişim tarihi: 2008-02-29. 
  47. ^ The World Factbook (2009-04-30). "Korea, South" (İngilizce). Central Intelligence Agency. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ks.html. Erişim tarihi: 2009-06-10. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]