Angel (dizi)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Angel
Angellogo.PNG
Tür Doğaüstü drama
Aksiyon
Korku
Fantezi[1]
Proje tasarımcısı Joss Whedon
David Greenwalt
Başrol David Boreanaz
Charisma Carpenter
Glenn Quinn
Alexis Denisof
J. August Richards
Amy Acker
Vincent Kartheiser
Andy Hallett
James Marsters
Mercedes McNab
Tema müziği bestecisi Darling Violetta
Besteci Christophe Beck
Robert J. Kral
Ülke Birleşik Devletler
Sezon sayısı 5
Bölüm sayısı 110 (Bölüm listesi)
Prodüksiyon
Yönetici yapımcı Joss Whedon
David Greenwalt
Tim Minear
Jeffrey Bell
David Fury
Fran Rubel Kuzui
Kaz Kuzui
Gösterim süresi 41–45 dakika[2]
Yapım şirketi Mutant Enemy Productions
Greenwolf Corp (sezon 1)
David Greenwalt Productions (sezon 2-3)
Kuzui Enterprises
Sandollar Television
20th Century Fox Television
Dağıtımcı firma 20th Television
Yayın bilgileri
Kanal The WB
Resim formatı 480i (SDTV) 4:3 (Sezon 1–2, ama Sezon 2 DVD paylaşımında 16:9 çerçeve boyutundaır)
480i (SDTV) Letterboxed 16:9 (Sezon 3–4)
1080i (HDTV) 16:9 (Sezon 5)
Yayın tarihi 5 Ekim 1999 (1999-10-05) – 19 Mayıs 2004 (2004-05-19)
Kronoloji
Sonra gelen After the Fall (çizgi roman) (2007–11)
İlişkili programlar Buffy the Vampire Slayer

Angel, başarılı bir ABD yapımı olan Buffy the Vampire Slayer televizyon dizisinin bir yan ürünü olan dizi. Angel'ın Buffy'den daha karanlık bir yanı vardır. Yayınlandığı dönemde Amerika'da benzer dizilere göre daha iyi reyting (Nielsen Ratings) almıştır. Dizi, Buffy'nin yaratıcısı olan Joss Whedon ile David Greenwalt ortak yapımıdır ve ilk kez 1999 Ekim'inde yayınlanmıştır. Bu dizi de Buffy gibi Whedon'ın yapım şirketi olan Mutant Enemy tarafından yapılmıştır.

Dizi, bir yüzyıldan fazla bir süre boyunca cinayetler işleyen ve masumlara işkence yapan, sonrasında ise ruhunun geri verilmesiyle vicdan azabı ve suçluluk çeken vampir Angel'ın süregelen deneyimleri üzerinedir. Dizinin ilk dört sezonu boyunca, kurgusal bir Los Angeles Kaliforniya'da bir özel dedektif olarak çalıştı. O ve yardımcıları "yardıma muhtaç olanlara yardım etti", yolunu kaybedenlerin "ruhlarını kurtardı" ve inanma gücünü geri getirdi. Tipik bir şekilde, bu karmaşık savaş, şeytani iblislerle (ki Angel 'da iyi niyetlilikleriyle tanınmış, tarafsız ve masum iblisler vardır) olduğu kadar kötülük müttefiki insanlar ve kendi vahşi doğası arasında sürüyordu. "İblis" terimi, Angel evrenine uyarlandığında genelde kötülere ifade ettiğinin aksine ahlaki açıdan kuvvetli olarak bilinirdi.

Yapım[değiştir | kaynağı değiştir]

Gelişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Seri proje tasarımcılarından birisi David Greenwalt "Angel karakterinin Buffy'de büyüdüğünü kimse inkar edemez" noktasına değinmiştir. Angel dizisi yayınlanmaya başlamadan birkaç yıl önce Joss Whedon, Buffy the Vampire Slayer dizisinin arkasında yatan konsepti "Her korku filminde olan, karanlık bir ara sokağa girip öldürülen sarışın kızın" Hollywood versiyonu olarak geliştirmiştir.[3] Angel karakteri Buffy'nin ilk bölümünde ortaya çıkmış ve daha sonra sezon iki ile üç boyunca ise ana kadro arasına girmiştir. Ruhsuz ve ölümsüz bir vampire dönüştürüldükten sonra yaptığı katliamlar ve diğer kötülüklerle dünyaya ün salmıştır; ta ki bir grup Çingene onu cezalandırmak için ruhunu geri koyana kadar, böylelikle yaptığı şeylerden dolayı suçluluk hissedecek ve kendisini yitirecektir. Angel nihayetinde geçmişte yaptığı kötülüklerin kefaretini ödeyebileceği bir yola girer. Buffy'nin sezon finalinde, Angel Sunnydale'i terk ederek L.A.'e kafaretini Buffy olmadan ödemeye devam etmek için gider. Whedon "Angel'ın, aynı Buffy gibi dizideki tek süper kahraman olabilecek karakter olduğuna" inanmaktadır.[4] Aynı zamanda Whedon bu yan diziyi Buffy ile karşılaştırmıştır ve "Bu dizinin daha çok aksiyonlu ve erkekleri baz alan bir dizi" olduğunu söylemiştir.[5]

Buffy'deki ana konsept Amerika'nın küçük bir kasabasında "korku filmi gibi lise" iken[6], proje tasarımcıları David Greenwalt ve Whedon, Angel'ı "cesur bir şehir dizisi" konseptine uyarlamışlardır.[7] Whedon "daha karanlık tonda karanlık bir dizi istedik" açıklamasını yapmıştır. Hikâye Los Angeles'da geçiyor çünkü orada bir sürü iblis ve anlatılacak çok garip hikâye var. Ayrıca dizinin yaş seviyesinin biraz daha yukarıda olmasını ve karakterlerin iblislerle baş etme yollarının da farklı olmasını istedik. Buffy daima kötüleri yenip dünyayı kurtarma çabasında, ama Angel her zaman affedilme arayışındadır. Bunlar aslında iki diziyi birbirinden farklı kılan yaratıcı şeyler.[8]

Whedon ve Greenwalt, The WB'a göstermek için 6 dakikalık bir tanıtım videosu hazırlamışlardır ki bu bölüm "Yayınlanmayan Angel pilotu" olarak adlandırılmıştır.[9] Bu videodan bazı kesitler daha sonra dizinin jeneriğinde kullanılmıştır.[9]

Dizinin yapım aşamasında senaryoyu biraz daha yumuşatmak için çaba sarf edilmiştir. Mesela, sezonun ilk bölümü "City of"dan Angel'ın cinayet kurbanının kanını içtiği sahne silinmiştir.[10] Asıl ikinci bölüm olarak yazılmış "Corrupt" bölümü tamamen silinmiştir. David Fury bu durumu "Kanal şok olmuştu. Dediler ki 'bunu çekemeyiz, gerçekten çok karanlık bir yol.' Ama neyse ki aklımıza yeni bir fikir geldi ve bölümü üç günde tekrar yazdık" diye açıklamıştır.[11] Giriş bölümleri biraz daha yumuşatılmış ve Angel Investigations yetersiz bir operasyon olarak gösterilmiştir.

Bir senaryo taslağına göre Angel dizisine aslında Buffy'nin ikinci sezonunun iki parçalı final bölümlerinde de yer almış Whistler karakterini oynayan Max Perlich de katılması istenmiştir.[12] Bir mülakatta Perlich "Tekrar hiç çağırılmadım. Eğer çağırsalardı, muhtemelen kabul ederdim; çünkü harika bir tecrübe olurdu ve Joss gerçekten orijinal ve yetenekli biri" demiştir.[13] Bunun yerine yapımcılar Whistler'a benzeyen bir karakter olan Doyle'u oluşturmuşlardır. Ayrıca asıl Sunnydale ekibinden olan Cordelia Chase de Angel ve Doyle'a katılmıştır.

Bölüm listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Dizinin iptal edilişi[değiştir | kaynağı değiştir]

2004 yılı Sevgililer Günü'nde The WB resmi bir açıklama yaparak Angel 'ın 6. sezonda devam etmeyeceğini duyurdu. Televizyon kanalı resmi açıklamayı yapmadan bir gün önce bir internet sitesi sızan haberi vermişti bile.[14] Joss Whedon popüler bir hayran sitesine; keder ve şaşkınlığını ifade eden[15] "kalbim kırıldı" mesajını gönderdi.[16] Angel hayranları mektup kampanyaları düzenledi, internet üzerinden talepte bulundu ve başta UPN (WB, Buffy'yi 5. sezondan sonra bitirmek istediğinde devam ettirmek üzere diziyi alan UPN idi) olmak üzere diğer kanallara diziyi almaları için lobi yapmaya başladı. Son açıklamalarında dizinin 6. sezonda tekrar çekileceğini söyleyen WB'un eğlence kısmının başkanı Jordan Levin dizinin bitmesinin sorumlusu olarak görüldü.[17]

Yapımcı ve senarist David Fury, eğer Joss Whedon erken bir yeni sezon isteğinde bulunmasaydı Angel'ın altıncı bir sezonu daha olacağını "garanti etmiştir":

Angel'ın yeni bir sezon daha oynamamasının tek sebebi... oldukça basit bir şey. Reytinglerin yükselmesi, dizinin büyük bir ilgi alması dolayısıyla; Joss, The WB başı olan Jordan Levin'e yeni sezon için erken bir onay verip vermeyeceğini sordu; çünkü her yıl Angel'a yeni sezon onayı geç verilmişti ve dizi çalışanları Angel'ın devam edeceğini umarak her seferinde diğer işlerini iptal etmişlerdi; Whedon bu defa bunun olmasını istememişti. Kendine güvenerek, Joss direk Jordan'a "bizim ekip olarak yeni bir sezon daha devam edip etmeyeceğimiz senin ellerinde" dedi. Jordan ise ellerini birleştirmiş, sırtını duvara yaslamış bir şekilde ertesi gün Whedon'u arayarak ona "Pekala, devam edemiyorsunuz" demiş. Bu olayı duyan The WB, Jordan koltuğundan düşürdü. İnanıyorum ki The WB'dan Garth Ancier, Angel'ı iptal etmenin büyük bir hata olduğunu söylemiştir. Ortada bir güç oyunu vardı. Erken bir sezon onayı almak istedik ama olmadı. Aslında bir nevi onları bir karar vermeye zorladık ki onlar da bizi iptal etme kararını verdiler.

Eğer normalde beklediğimiz gibi yine bekleseydik, şunu garanti ederim ki Mayıs ayı civarlarına geldiğimizde Angel yeni bir sezon onayı alırdı. Bunu gerçekten garanti ederim.[18]

19 Mayıs 2004'te WB Angel'ın son bölümü "Not Fade Away"i yayınladı. Muallakta kalan son dakikalar bazı hayranların Angel'in ileride devam edebileceğini ümit etmelerine sebep oldu. Fakat çoğu eleştirmen; Angel'ın en son "Haydi işe gidelim" (İng:Let's go to work) demesini dizinin sonu olarak yorumladı. -- Hayattaki zorluklar ve dertler hiçbir zaman bitmez ama her zaman önünüze yeni bir mücadele getirir. Bir kahramanı tanımlayan, her meydan okumaya karşılık vermesi ve gerekeni yapmasıdır. Joss Whedon hikâyenin sonlanması ile ilgili olarak, "son bölüm bazı insanların söylediği gibi ucu açık bırakılmadı" şeklindeki düşüncesini belirtti. Ama daha sonra dizinin devam serisi olarak Kasım 2007'de After the Fall isimli bir çizgi roman serisi başlamıştır.

Karakterler[değiştir | kaynağı değiştir]

Dizinin yıldızları[değiştir | kaynağı değiştir]

Önemli kötüler[değiştir | kaynağı değiştir]

(Daha az belirgin olmasına rağmen Buffy'dekine benzer bir şekilde, Angel'da da sezonun genelinde '"Büyük Kötüler" rol aldı. Wolfram & Hart ve Büyük Ortaklar dizi genelinde yer alan Büyük Kötülerdi, fakat sadece Birinci Sezon'da listelenmişlerdir.)

Rol alan diğer karakterler[değiştir | kaynağı değiştir]

Dizi boyunca Buffy the Vampire Slayer 'dan birçok karakter misafir oyuncu olarak gözükmüştür, mesela:

3 Aralık 2002'de, ilk sezonda Doyle rolünü oynayan Glenn Quinn, 32 yaşında öldü.

Uluslararası[değiştir | kaynağı değiştir]

Kültürel tepki[değiştir | kaynağı değiştir]

A.B.D. televizyon reytingleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İki dizi de aynı anda yayınlandığı dört sezondan iki tanesinde, Buffy'nin ortalama yıllık reytingleri Angel'ınkinden yüksektir.[19]

Sezon Bölüm Orijinal yayın tarihi Reytingler
Başlangıç tarihi Bitiş tarihi Sıralama İzleyici (milyon)
(tekrarlar dahil)
1 22 5 Ekim 1999 (1999-10-05) 23 Mayıs 2000 (2000-05-23) #123[20] 4.8[21]
2 22 26 Eylül 2000 (2000-09-26) 22 Mayıs 2001 (2001-05-22) #125[22] 4.2[23]
3 22 24 Eylül 2001 (2001-09-24) 20 Mayıs 2002 (2002-05-20) #127[24] 4.2[25]
4 22 6 Ekim 2002 (2002-10-06) 7 Mayıs 2003 (2003-05-07) #138[26] 3.65[26]
5 22 1 Ekim 2003 (2003-10-01) 19 Mayıs 2004 (2004-05-19) #162[27] 3.97[27]

Dizi bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ödüller ve adaylıklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Temalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dizinin orijinal içeriği, Raymond Chandler'ın önemli çalışmaları sayesinde ün kazanmış klasik bir "karanlık film" olan bir dedektif hikâyesinden alınmadır. Buffy nasıl klasik bir korku filiminin yeniden canlanmasını sağladıysa, Angel da bu karanlık film' e benzer bir tedaviyi yapmıştır. Dizinin ana yapısı ve formatı itibariyle dizi, klasik bir "karanlık" film yansımasıydı; hatta dizinin ilk bölümü Sam Spade-ses senkronizasyon sitilini içermekteydi. Angel karakteri, isteksiz, duygusunu belli etmeyen ve değişik yeraltı karakteriyle ilişkileri olan bir Los Angeles defektifinin yeniden canlanmasıyla geliştirilmişti. Burada "yeraltı" tam anlamıyla iblisler ve doğaüstü canlılardan oluşan bir yeraltıdır. Çoğu karanlıkhikâye ve karakter önceki bölümlerde incelenmiştir, buna vampir fakat çekici sekreter, ağzı sıkı ama bilgili ortak, ayrı görüşte olan dalavereci avukatlar ve kendi iyilikleri için çok iyi olan işgüzar polisler dahildir. Bunlar genelde modern ve doğaüstü dönüşler şeklinde verilirdi.

Dizinin tarzı ve odaklandığı noktalar dizi sürdükçe epeyce değişti ve orijinal karanlık filme benzetme fikri neredeyse rafa kaldırılarak daha çok fantastik konulu çatışmalara yer verilmeye başlandı. Bu değişikliğinin nedeni olarak dizinin önemli birçok bölümünü yazmış olan Tim Minear görülmektedir. Daha sonraki sezonlarda, mitoloji ve hikâyeler giderek karmaşık bir hal aldı; dördüncü sezonda karakterlerden biri şovu "doğasüstü cafcaflı bir pembe dizi" olarak tanımlamıştı.

Ayrıca dizi, yüksek gerilimli bir konuya ulaşarak Buffy 'yle de eşit düzeye çıkmıştır. Buffy 'de doğaüstü güçler, ergenlik döneminde kişisel sorunların giderilmesi için kullanıldığı dönemde, Angel' da aynı tarzdaki güçler daha ruhani ve ahlakı konuların çözülmesinde kullanılmıştır. Dizinin ana konusu, kahramanın kefaretini ödeme isteğidir. Buffy 'nin varoşlardaki baskı altında yaşayan birçok gencin ilgisini çekmeye çalışması gibi Angel da Los Angeles'daki varoş bölgelerde bulunanların yalnızlık, tehlike ve vurdumduymazlık hislerini konu almıştır. Gündüzün düzenli dünyası ve gecenin karmakarışık dünyası arasındaki ayrım, birçok karanlık film 'in ticari markası haline gelmiştir ve tam anlamıyla gündüz hayatı olmayan bir kahramanı anlatarak, bu dizi, aynı konuları daha dramatik bir şekilde inceleyebilmektedir.

Dizi geliştikçe, insancıl konulardan bazıları bir kenara itilerek daha entelektüel, soyut fikirler ele alınmaya başlanmıştır. Dizinin aslında temelde insanların insanlara karşı iyi olmasının zorluklarını ele alıyor olmasına rağmen, yakın geçmişte dizi, ahlaki belirsizlik ve de özgür iradenin bedeli üzerine odaklanmıştır. Zaman geçtikçe izleyicinin bu konu değişikliklerine olan tepkisi dikkate alınmıştır.

DVD çıkış tarihleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Angel DVD'leri, 20th Century Fox tarafından 2001 ve 2005 yılları arasında yayınlanmıştır. 2009 yılında, DVD'ler normal koleksiyonlarda olduğundan daha ince kutularda toplanıp tekrar yayınlanmışlardır.

DVD Çıkış tarihi
Bölge 1 Bölge 2
İlk Sezonun Tamamı 11 Şubat 2003 10 Aralık 2001
İkinci Sezonun Tamamı 2 Eylül 2003 15 Nisan 2002
Üçüncü Sezonun Tamamı 10 Şubat 2004 3 Mart 2003
Dördüncü Sezonun Tamamı 7 Eylül 2004 1 Mart 2004
Beşinci Sezonun Tamamı 15 Şubat 2005 21 Şubat 2005
Special Collectors Set 30 Ekim 2007 30 Ekim 2006

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Dillard, Brian J.. "Angel [TV Series"]. Allmovie. http://www.allmovie.com/movie/angel-tv-series-v181391. Erişim tarihi: 21 Kasım 2012. 
  2. ^ "Watch Angel Online". Hulu. http://www.hulu.com/angel. Erişim tarihi: 3 Şubat 2016. 
  3. ^ Billson, Anne (5 Aralık 2005). Buffy the Vampire Slayer (BFI TV Classics S.). British Film Institute. s. 24–25. 
  4. ^ Havens, Candace (1 Mayıs 2003). Joss Whedon: The Genius Behind Buffy. BenBella Books. s. 103. 
  5. ^ Bassom, David (Eylül 2000). "Buffy, Angel and Me". Buffy the Vampire Slayer magazine (Titan Magazines) (#12): 6. 
  6. ^ "Interview with Joss Whedon by SF Said". Shebytches.com. 2005. 12 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20100512141258/http://www.shebytches.com:80/SFSaidgb.html. 
  7. ^ Havens, Candace (1 Mayıs 2003). Joss Whedon: The Genius Behind Buffy. BenBella Books. s. 102. 
  8. ^ Havens, Candace (1 Mayıs 2003). Joss Whedon: The Genius Behind Buffy. BenBella Books. s. 101–102. 
  9. ^ a b Topping, Keith (Şubat 2004). Hollywood Vampire (3 bas.). Virgin Books. 
  10. ^ Hart, Maryelizabeth; Holder, Nancy; Mariotte, Jeff (1 Haziran 2002). Casefiles. Pocket Books. s. 34. 
  11. ^ Hart, Maryelizabeth; Holder, Nancy; Mariotte, Jeff (Mayıs 2002). Casefiles. Pocket Books. s. 43–44. 
  12. ^ "Angel - 1X01 - Pilot: Original First Draft by David Greenwalt & Joss Whedon". TwizTV.com. 6 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160806134231/http://www.twiztv.com/scripts/angel/season1/angel-earlydraft.htm. 
  13. ^ Dilullo, Tara (Temmuz 2004). "Where are they now?". Buffy the Vampire Slayer magazine (Titan Magazines) (#62): 30–31. 
  14. ^ KJB (13 Şubat 2004). "Breaking News: Angel to End After 5 Seasons. Whedon talks about cancellation". IGN.com. http://uk.tv.ign.com/articles/492/492496p1.html. 
  15. ^ "The X Factor". EW.com. 21 Mayıs 2004. 29 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20141129024739/http://www.ew.com/ew/article/0,,637917,00.html. 
  16. ^ "Joss Whedon speaks about Angel's cancelation". The Bronze: Beta. 14 Şubat 2004. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160303180643/http://www.bronzebeta.com/Archive/Joss/Joss20040214.htm. 
  17. ^ "A Brief History of Mutant Enemy". Whedon.info. 24 Mayıs 2004. http://www.whedon.info/A-Brief-History-of-Mutant-Enemy.html. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2011. 
  18. ^ "MEANWHILE Interviews... Buffy Post Mortem". Mikejozic.com. Eylül 2004. 18 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20110718173931/http://www.mikejozic.com/buffyweek6.html. 
  19. ^ Topping, Keith (2004). Hollywood Vampire (3 bas.). Virgin Books. s. 360. 
  20. ^ "TV Ratings 1999–2000". http://fbibler.chez.com/tvstats/recent_data/1999-00.html. Erişim tarihi: 9 Ocak 2010. 
  21. ^ "Rétrospective Buffy Contre Les Vampires" (Fransızca). Audiences USA. 30 Aralık 2010. http://www.audiencesusa.com/article-retrospective-buffy-contre-les-vampires-38533079.html. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2015. 
  22. ^ "TV Ratings 2000–2001". http://fbibler.chez.com/tvstats/recent_data/2000-01.html. Erişim tarihi: 9 Ocak 2010. 
  23. ^ "Episode List: Angel". TV Tango. http://www.tvtango.com/series/angel_1999/episodes?filters%5Bday%5D=&filters%5Bseason%5D=2&filters%5Bbroadcast%5D=All&filters%5Bmedia%5D=&commit.x=15&commit.y=10. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2015. 
  24. ^ "How did your favorite show rate?". USA Today. 28 Mayıs 2002. http://www.usatoday.com/life/television/2002/2002-05-28-year-end-chart.htm. Erişim tarihi: 9 Ocak 2010. 
  25. ^ "Episode List: Angel". TV Tango. http://www.tvtango.com/series/angel_1999/episodes?filters%5Bday%5D=&filters%5Bseason%5D=3&filters%5Bbroadcast%5D=All&filters%5Bmedia%5D=&commit.x=20&commit.y=19. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2015. 
  26. ^ a b "Nielsen's TOP 156 Shows for 2002–03". https://groups.google.com/group/rec.arts.tv/browse_thread/thread/ee82c0640bcaeb06/82c78e0fe7710443?lnk=st&q=nielsen+top+156&rnum=1#82c78e0fe771044. Erişim tarihi: 3 Aralık 2016. 
  27. ^ a b "I. T. R. S. Ranking Report: 01 Thru 210". ABC Medianet. 30 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20070930171419/http://www.abcmedianet.com/Web/progcal/dispDNR.aspx?id=060204_12. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2007. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]