Angel (4. sezon)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Angel
(4. sezon)
Angel S4.jpg
Sezon 4 Bölge 1 DVD kapağı
Ana kadro
Ülke ABD
Bölüm sayısı 22
Yayın
Kanal The WB
Orijinal yayın tarihi 6 Ekim 2002 (2002-10-06) – 7 Mayıs 2003 (2003-05-07)
Ev videosu yayını
DVD yayını
1. Bölge 7 Eylül 2004[1]
2. Bölge 1 Nisan 2004[2]
Sezon kronolojisi
← Önceki
3. sezon
Sonraki →
5. sezon
Angel bölümleri

Bir televizyon dizisi olan Buffy the Vampire Slayer adlı dizinin yan ürünü olan Angel'ın dördüncü sezonu. 6 Ekim 2002 tarihinde başlamış, 22 bölüm yayınlanmış ve 7 Mayıs 2003 tarihinde sona ermiştir. Dördüncü sezon bölümleri başta Pazar günleri doğu zaman dilimine göre 9'da yayınlanmış ve daha sonra "Habeas Corpses" bölümünden itibaren Çarşamba günü yine aynı saate taşınmıştır.

Konu[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezon Gunn ve Fred'in Angel'ı (önceki sezonun sonunda Connor tarafından okyanusun dibine atılmış) ve Cordelia'ı (yüce varlığa dönüşmesinden dolayı farklı bir boyuta çekilmiş) araması ile başlar. Daha sonra ortaya çıkar ki Wesley (Angel'a olan ihanetinden dolayı gruptan dışlanmış bir halde) de bu ikisini aramaktadır. Wesley, sonunda Justine'den aldığı bilgi ile Angel'ı bulur ve Angel Investigations'da onu beklemekte olan arkadaşlarına götürür. Angel, kendisine yaptığı şeyden dolayı Connor'ı otelden kovduktan sonra hala nerede olduğu faili meçhul olan Cordelia'ı aramaya koyulur. Angel ve ekibi daha sonra öğrenir ki Cordelia olduğu yerde mutludur, sonra onu huzur içinde bırakmaya karar verirler (ama gökten onları izleyen Cordelia aslında arkadaşlarına ve önceki yaşamına dönmek ister). Daha sonra ekip, Las Vegas'a Lorne'un konserini dinlemeye gider. Sonuç olarak Lorne'un başının dertte olduğunu öğrenir ve onu kurtarırlar. Otele hep birlikte geri döndüklerinde ise hafızasını kaybetmiş Cordelia ile karşılaşırlar. Cordelia da dahil hiç kimse onun oraya nasıl geldiğini bilmemektedir. Hiçbir şey hatırlamayan Cordelia'ya sürekli Angel ve arkadaşları iblisler hakkında yalan söyledikleri için Cordelia, kendisine başından beri yalan söylemeyen Connor ile birlikte kalmayı yeğler. Gunn ile Fred, daha önceden Fred'i Pylea'a yollayan okul profesörü ile karşılaşırlar. Fred, profesörü öldürmeye yeltenir ama Gunn ortaya çıkarak onu öldürür. Daha sonra ilişkileri yalpalanır. Wesley, şimdi Wolfram & Hart'ta özel projeler başkanı olmuş Lilah Morgan ile yatmaya başlamıştır, ikisi garip bir ilişki oluşturmuşlardır.

Sonunda Lorne'un bulduğu bir büyü sayesinde Cordelia anılarını geri kazanır. Angel'a onu sevdiğini söyledikten hemen sonra hissettikleri ile baş edemeyen Cordelia, oteli terk eder. Daha sonra Cordelia, Angel'a gördüğü bir imgelemden bahseder; gelecek kıyamet hakkında çok güçlü bir yaratık gördüğünü söyler ve bu yaratık daha sonra Canavar ismiyle anılır. "Canavar", Connor'ın doğduğu yerin tam üstünde ortaya çıkmıştır. Angel ve ekibi Canavar'ın hedeflerine ulaşmasını durduramayınca bütün L.A.'de kıyametimsi bir gün yaşanır ve o gece Cordelia ile Connor birlikte olurlar. Angel ise onların iyi olup olmadıklarına bakmak için yanlarına gittiğinde buna şahitlik eder. Daha sonra ikisine de sinirlenip küskün olur. Connor, Wolfram & Hart'a aslında kim olduğunu öğrenmek için gittikten sonra Canavar ortaya çıkarak binadaki herkesi öldürür (Wesley tarafından kurtarılan Lilah hariç). Angel bunu duyunca ekibiyle birlikte oğlunu kurtarmaya gider. Angel ve ekibi sonunda beyaz odaya giderler ve içeride Canavar'ı Büyük Ortaklar'ın kanalındaki gücü emerken görürler. Kanal, son gücünü kullanarak ekibi odadan dışarı ışınlar. Bu olaydan sonra ekip öğrenir ki Canavar, L.A.'den gün ışığını yok etmek için güneş tanrısı Ra'nın (Ra-Tet diye de tanınır) beş totemini öldürmeye çalışmaktadır. Wesley, Canavar'ın Angel'a "Angelus" diye seslendiğini duyunca ikisinin eski arkadaş olduklarını düşünür. Daha sonra Angelus'ın bir şeyler bilebileceği için Angel'ın ruhunu çıkarttırırlar.

Lilah, Angelus'ın kilitli tutulduğu yere gelir. Onu yakalayan ekip otele götürür ve elinde Canavar hakkında bir kitap olduğunu görürler. Canavar, kendisini bu boyuttaki bütün yazılı kaynaklar ve hafızalardan sildirmiştir. Ama Lilah'nın kitabı farklı bir boyuttan geldiği için onun kitabında hala bilgiler yer almaktadır. Canavar'ı Angelus da hatırlamaktadır; çünkü Canavar unutturma büyüsünü yaptığında Angelus'ın beyni bu boyutta değildi. Fred ve Gunn ayrılır. Cordelia, herkesten gizli Lilah'yı öldürür, ama Angelus'ın öldürdüğünü söyler. Angelus serbest kaldığı için Wesley, hapishaneye giderek Faith'den yardım ister. Bu arada Willow, Angel'ın ruhunu geri getirmesi için Fred tarafından otele çağrılır. Cordelia ile yaptığı mistik bir mücadeleden sonra Angel'ın ruhunu geri getirir. O sıralarda Angelus, Canavar'ı öldürür. Artık Angel ve ekibi hiç olmadıkları kadar güçlü olduğu için Willow, Faith'i Sunnydale'e İlk ile savaşmalarında yardım etmesi için götürür. Cordelia ise Connor'ın çocuğunu taşıdığını herkese duyurur.

Angel sonunda Cordelia'nın aslında Canavar'ın efendisi olduğunu öğrenir. Cordelia, Connor ile birlikte kaçar ve Connor'a masum bakire bir kızı kaçırttırır. O kızı bebeklerinin dünyaya gelmesi için feda eder. Angel, Cordelia'ı öldürmek için gider ama çok geç kalır. Yerine yeni doğmuş bir tanrıça ile karşılaşır. Onu gören herkes ilk bakışta ona aşık olur ve dediği her şeyi yerine getirmeye başlar; Angel ve Connor başta olmak üzere. Bu arada Cordelia komaya girer. Jasmine (Tanrıça), bütün dünyada hüküm sürmek ister. Ama Fred kazara onun kanını kendi sistemine karıştırınca Jasmine'in asıl yüzünü görür. Aynı şekilde diğer Angel ekibini de kurtarır.

Beş kahraman yerin altına giderler ve Jasmine'in büyüsüne kapılmamış bir insan birliği bulurlar. Wesley, bir dev böcek tarafından kaçırılır. Angel ise Wesley'nin bulduğu bir nesne ile o dev böceklerin boyutuna gider. Jasmine'in daha önce o böceklerin boyutunu ele geçirdiğini öğrenen Angel, o boyutta bütün büyüyü bozacak bir kelime bilen birisinin olduğunu öğrenir. Kelimeyi öğrenen Angel geri döner ve dünyayı kurtarır. Wolfram & Hart ise Angel takımını şirketi yönetmeleri için davet eder. Angel bir şartla bunu kabul eder; oğlu Connor'a yeni anılar ve yeni bir aile verilmesi. Angel ve Wolfram & Hart'ta çalışan Eve adındaki Büyük Ortaklar'ın elçisi dışında herkes Connor'ı unutur ve Connor bambaşka bir yerde normal bir hayat sürmeye başlar.

Oyuncu ve karakterler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana kadro[değiştir | kaynağı değiştir]

Yan karakterler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yapım ekibi[değiştir | kaynağı değiştir]

Dizinin proje tasarımcısı Joss Whedon sezonda tek başına yönetici yapımcılık yapmıştır; çünkü üçüncü sezonun sonunda 20th Century Fox ile kontratı dolan David Greenwalt, ABC için yeni bir dizi olan Miracles'ı geliştirmeye başlamıştır. Ama dizinin bir hatırlatıcısı olarak bu sezonda yapım danışmanı olarak ismi kalmıştır. Sezonun başında David Simkins dizi sorumlusu olmuş ve yönetici yapımcılık da yapmıştır ama birkaç ay sonra "yaratıcı farklılıklar" nedeniyle diziyi terk etmiş ve hiçbir bölümde ismi geçmemiştir. Jeffrey Bell yönetici yapımcı asistanlığına yükselmiştir ve dizi sorumlusu rolünde olduğu sayılmıştır. Ayrıca Tim Minear da Whedon'un yeni dizisi Firefly'da çalışmak için ayrılmıştır, ama o da Greenwalt gibi sezonda yapım danışmanı olarak kalmıştır; sezon finali olan "Home" bölümünü yazmış ve yönetmiştir. Whedon Buffy the Vampire Slayer'ın son sezonu ve Firefly'ın ilk sezonu ile uğraştığından dolayı bu sezonda yalnızca "Spin the Bottle" bölümünü yazmış ve yönetmiştir.

Buffy'de sezon beş ve sezon altıda senaryo yazmış Steven S. DeKnight, Angel'da çalışmaya başlamış ve dizinin devamında da anı olarak kalmıştır. Sezonun ilk bölümü de dahil olmak üzere toplam altı bölüm yazmıştır; ayrıca ilk defa "Inside Out" bölümünde yönetmenlik yapmıştır. Buffy senarist/yapımcısı David Fury yapım danışmanı olarak (Marti Noxon'un görevini üstlenerek) katılmış ve dört bölüm yazmıştır. Mere Smith yönetici hikâye editörlüğüne yükselmiş ve dört bölüm yazmıştır. Elizabeth Craft ve Sarah Fain diziye senarist olarak katılmışlar ve beş bölüm (birlikte) yazmışlardır. Firefly senaristi Ben Edlund, Firefly'ın iptal edilmesinden sonra, sezonun sonuna doğru yapımcı olarak diziye katılmıştır.[3]

Bölümler[değiştir | kaynağı değiştir]

Serideki
No.
Sezondaki
No.
BaşlıkYönetmenYazarOrijinal yayın tarihiÜrün koduABD izleyicisi
(milyon)
671"Deep Down"Terrence O'HaraSteven S. DeKnight6 Ekim 2002 (2002-10-06)4ADH014.57[4]
Angel, okyanusun dibinde hapis kalmıştır, Cordelia ise üstün bir varlık olarak farklı bir boyutta mahsur kalmıştır. Wesley de, Fred ve Gunn gibi ümitsizce onları aramaktadır.
682"Ground State"Michael GrossmanMere Smith13 Ekim 2002 (2002-10-13)4ADH024.21[4]
Angel, Gunn ve Fred; Cordelia'nın yerini saptayabilecek bir sihirli objeyi çalmak için bir şirkete girerler. Ama aynı zamanda Gwen adında başka bir hırsız da aynı objenin peşindedir. Kızın elektrik verme gücü vardır.
693"The House Always Wins"Marita GrabiakDavid Fury20 Ekim 2002 (2002-10-20)4ADH035.07[4]
Angel, Fred ve Gunn ile birlikte Vega'a Lorne'u ziyaret etmeye karar vermiştir. Ama gittiklerinde Lorne'un şantaja uğradığını ve patronunun insanların geleceklerini çaldıklarını keşfederler.
704"Slouching Toward Bethlehem"Skip SchoolnikJeffrey Bell27 Ekim 2002 (2002-10-27)4ADH044.13[4]
Cordelia geri döner ama hiçbir şey hatırlamaz. Connor onu kurtarır ve Cordelia onunla birlikte kalmaya karar verir.
715"Supersymmetry"Bill L. NortonElizabeth Craft & Sarah Fain3 Kasım 2002 (2002-11-03)4ADH053.64[4]
Fred'in makalesi yayınlanır ve bir konferansa çağrılır. Ama konuşması sırasında bir portal açılır.
726"Spin the Bottle"Joss WhedonJoss Whedon10 Kasım 2002 (2002-11-10)4ADH063.63[4]
Lorne, Cordelia'nın hafızasını geri getirmek için bir büyü yapmıştır. Ama bir şeyler ters gider ve herkes birkaç yıl içerisinde olan her şeyi unutur.
737"Apocalypse, Nowish"Vern GillumSteven S. DeKnight17 Kasım 2002 (2002-11-17)4ADH074.25[4]
Cordelia'nın kıyamet hakkındaki rüyaları L.A.'de gerçek olmaya başlar.
748"Habeas Corpses"Skip SchoolnikJeffrey Bell15 Ocak 2003 (2003-01-15)4ADH084.01[4]
Angel, Connor'ın Wolfram & Hart'da mahsur olduğunu ve canavar tarafından saldırıya uğradığını öğrenir.
759"Long Day's Journey"Terrence O'HaraMere Smith22 Ocak 2003 (2003-01-22)4ADH093.46[4]
Ekip öğrenir ki canavarı yok etmenin yolu "aralarındadır", herkes bu kişinin Connor olduğunu tahmin eder. Bu sırada Gwen geri döner ve canavar da güneşi tamamıyla yok etmeye girişmektedir.
7610"Awakening"James A. ContnerDavid Fury & Steven S. DeKnight29 Ocak 2003 (2003-01-29)4ADH103.1[4]
Canavarı yenmek ve güneşi geri getirmek için, Wesley bir şaman getirir ve Angel'ın ruhunu çıkartırlar.
7711"Soulless"Sean AstinElizabeth Craft & Sarah Fain5 Şubat 2003 (2003-02-05)4ADH113.46[4]
Angelus, Wesley tarafından sorguya çekilir ve canavarı yenmenin yolu aranır.
7812"Calvary"Bill L. NortonJeffrey Bell, Steven S. DeKnight & Mere Smith12 Şubat 2003 (2003-02-12)4ADH123.69[4]
Ekip, canavarın kendisinden daha güçlü bir varlık tarafından yönetildiğini öğrenirler ki o kişi sandıklarından daha da çok yakınlarındadır.
7913"Salvage"Jefferson KibbeeDavid Fury5 Mart 2003 (2003-03-05)4ADH133.72[4]
Wesley, Faith'i hapishaneden çıkartır, düşünür ki Faith Angelus'ı zapt edebilir.
8014"Release"James A. ContnerSteven S. DeKnight, Elizabeth Craft & Sarah Fain12 Mart 2003 (2003-03-12)4ADH143.91[4]
Angelus, canavarın efendisinin kim olduğunu araştırırken Faith de Angelus'ı zapt etmeye çalışır.
8115"Orpheus"Terrence O'HaraMere Smith19 Mart 2003 (2003-03-19)4ADH153.91[4]
Willow, Angel'ın ruhunu geri getirmek için çağrılır. Bu arada, Angel'ın beynine Angel ve Angelus bir gölge savaşı verirlerken Faith onlara tanıklık eder.
8216"Players"Michael GrossmanJeffrey Bell, Elizabeth Craft & Sarah Fain26 Mart 2003 (2003-03-26)4ADH163.45[4]
Gwen, Gunn'ı kendisini normale çevirecek bir cihazı çalmak için kandırırken Lorne da empati güçlerini geri kazanmak için bir ritüel tamamlar.
8317"Inside Out"Steven S. DeKnightSteven S. DeKnight2 Nisan 2003 (2003-04-02)4ADH173.55[4]
Ekip yüce bir varlığın kendisini Cordelia'nın bedeninde doğuracağını öğrenir, ve Darla, bir ruh olarak Connor'ı ziyaret eder.
8418"Shiny Happy People"Marita GrabiakElizabeth Craft & Sarah Fain9 Nisan 2003 (2003-04-09)4ADH183.92[4]
Cordelia, yaşadığı büyük olaydan sonra komada yatarken, ekibin geri kalanı beklenmedik yüce varlık, Jasmine tarafından etki altına alınır.
8519"The Magic Bullet"Jeffrey BellJeffrey Bell16 Nisan 2003 (2003-04-16)4ADH194.09[4]
Jasmine'in etkisinden nasıl kurtulunacağının yöntemini bulan Fred, yakalanmadan ve öldürülmeden diğerlerini de kurtarmaya çalışır.
8620"Sacrifice"David StraitonBen Edlund23 Nisan 2003 (2003-04-23)4ADH203.71[4]
Ekip tamamen kendilerine dönmüştür ama Jasmine'den kaçmaktadırlar. Wesley, Jasmine'i öldürebilecek kelimeyi bilen bir iblisin boyutuna portal açar.
8721"Peace Out"Jefferson KibbeeDavid Fury30 Nisan 2003 (2003-04-30)4ADH214.04[4]
Angel, başka bir boyutta Jasmine'i öldürmek için onun gerçek ismini öğrenmeye çalışırken, Connor da Cordelia'ı aramaktadır.
8822"Home"Tim MinearTim Minear7 Mayıs 2003 (2003-05-07)4ADH223.95[4]
Jasmine yenildikten sonra ekip Wolfram & Hart'ın sunduğu teklifi geri çeviremez, anlaşma karşısında herkes Connor'ın varlığını unutur ve ona yeni bir normal hayat verilir.


Buffy the Vampire Slayer ile eş zamanlı bölümler[değiştir | kaynağı değiştir]

Buffy the Vampire Slayer'ın yedinci ve son sezonu Angel'ın dördüncü sezonu ile beraber yayınlanmıştır. Bu sezon iki dizinin de aynı anda televizyonda yayınlandığı son sezondur.

"Lies My Parents Told Me" bölümünde; Willow (Alyson Hannigan), Fred'den bir telefon alır. Willow, nedenini de anlatmadan acilen L.A.'e doğru yola çıkar. Willow bir Angel bölümü olan "Orpheus" bölümünde Angel'ın (David Boreanaz) ruhunu geri getirmek için ortaya çıkar ki daha önce "Becoming" bölümünde de aynı büyüyü yapmıştır.

Angel'ın dördüncü sezon finali "Home" bölümünde Angel, Wolfram & Hart'dan bir madalyon alır ve bu madalyon Sunnydale'deki son savaşta kullanılır. Angel, Buffy'nin sezon finalinden bir önceki bölümü olan "End of Days" bölümünde Sunnydale'i ziyarete gelir ve ayrıca sezon finali olan "Chosen" bölümünde de görünür. Angel, Buffy'e madalyonu verir (ki daha sonra savaş esnasında Spike giyer) ve ona yardımını teklif eder. Ama Buffy, eğer başarısız olurlarsa ikinci bir cephe oluşturması için Angel'ı reddeder. Buffy ve Angel bir mezarlıkta muhtemel geleceklerini tartıştıkları romantik son bir an paylaşmışlardır.

Resepsiyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Dördüncü sezon dört tane Saturn ödülü için aday gösterilmiştir – En İyi Açık Yayın Televizyon Dizisi Saturn Ödülü, En İyi Kadın Televizyon Oyuncusu Saturn Ödülü (Charisma Carpenter), En İyi Yardımcı Erkek Televizyon Oyuncusu Saturn Ödülü (Alexis Denisof), En İyi Yardımcı Kadın Televizyon Oyuncusu Saturn Ödülü (Amy Acker), ve David Boreanaz En İyi Erkek Televizyon Oyuncusu Saturn Ödülü kazanmıştır. Sezon ayrıca dört tane Satellite ödülü için aday gösterilmiştir – David Boreanaz için En İyi Drama Dizisi Erkek Oyuncusu Satellite Ödülü, Andy Hallett için En İyi Drama Dizisi Yardımcı Erkek Oyuncusu Satellite Ödülü, ve Amy Acker ile Gina Torres için En İyi Drama Dizisi Yardımcı Kadın Oyuncusu Satellite Ödülü.[5]

The Futon Critic, "Spin the Bottle" bölümüne 2002'nin en iyi otuz üçüncü[6] ve "Peace Out" bölümüne de 2003'ün en iyi yirmi beşinci bölümü demiştir.[7]

Sezon ortalama 3.7 reytinge sahiptir, Buffy'nin yedinci ve son sezonunun ortalama reytinginden çok az bir farkla düşüktür.[8]

DVD paylaşımları[değiştir | kaynağı değiştir]

Angel: The Complete Fourth Season, 7 Eylül 2004 tarihinde DVD olarak 1. bölgede yayınlanmıştır.[1] 2. bölgede ise 1 Nisan 2004 tarihinde yayınlanmıştır.[2] 6 diskten oluşan DVD seti, geniş ekran boyutu olan 1.78:1 çerçeve oranındaki 22 bölümün tamamını içermektedir. DVD'de bulunan ekstralar arasında toplam yedi tane yorum parçası bulunmaktadır — senarist David Fury ve oyuncu Andy Hallett'dan "The House Always Wins" bölümü hakkında; senarist/yönetmen Joss Whedon ve oyuncu Alexis Denisof'dan "Spin the Bottle" bölümü hakkında; senarist Steven S. DeKnight ve yönetmen Vern Gillum'dan "Apocalypse, Nowish" bölümü hakkında; yönetici yapımcı asistanı Jeffrey Bell ve yönetmen Terrence O'Hara'dan "Orpheus" bölümü hakkında; senarist/yönetmen Steven S. DeKnight'dan "Inside Out" bölümü hakkında; senarist/yönetmen Jeffrey Bell'den "The Magic Bullet" bölümü hakkında; ve senarist/yönetmen Tim Minear'dan "Home" bölümü hakkında. Özel içerikler arasında ise, "Angel and the Apocalypse" isimli dizide cehennemin nasıl tasvir edildiğini anlatan bir video; "Unplugged: Season 4 Outtakes" isimli sezondan silinmiş sahneleri bulunduran bir video; "Last Looks: The Hyperion Hotel" isimli Hyperion Hotel'i bir tur halinde gezdiren video; "Fatal Beauty and the Beast" isimli sezonun kötülerini anlatan bir video; "Malice in Wonderland: Wolfram & Hart" isimli firmayı ve dizideki önemini anlatan bir video; ve "Prophecies: Season 4 Overview" isimli bütün yapım ekibi ve oyuncuların sezonu tartıştığı özel bir video bulunmaktadır.[9]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Angel - Season Four (1999)". Amazon.com. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2016. 
  2. ^ a b "Buffy DVD and VHS". BBC. 11 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2016. 
  3. ^ "A Brief History of Mutant Enemy". Whedon.info. 24 Mayıs 2004. 30 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2016. 
  4. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v "Nielsen Ratings for Angel's Fourth Season". 11 Nisan 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2016. 
  5. ^ ""Angel" (1999) - Awards". IMDb. 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2016. 
  6. ^ Brian Ford Sullivan (7 Ocak 2003). "The 50 Best Episodes of 2002 - #40-31". The Futon Critic. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2016. 
  7. ^ Brian Ford Sullivan (14 Ocak 2004). "The 50 Best Episodes of 2003 - #30-21". The Futon Critic. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2016. 
  8. ^ "Season Ratings 2002-2003". Nielsen Media Research. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2016. 
  9. ^ "Angel - The Complete 4th Season". TVShowsOnDVD.com. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2016. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]