Moskova

Moskova
	Moskova; Москва
	— Federal şehir —
	Saint Basil Katedrali.
; bayrak	; [[{{{official_ad}}}\|Arma]]
	; Moskova Moskova'nın Rusya'daki konumu
	Koordinatlar: 55°45′06″N 37°37′04″E / 55.75167°N 37.61778°E
Kuruluş	1147
İdari birimler	10 idari okrug
	Yönetim
- Tür	Şehir Meclisi
- Belediye Başkanı	Sergey Sobyanin (Yedinaya Rossiya)
	Yüz ölçümü
- Toplam	1,081 km² (0,4 sq mi)
	Nüfus
- Toplam	10,469,156
Zaman dilimi	MZD (+3)
- Yaz (YSU)	MZD (+4)
Alan kodu	77
Plaka kodu	77, 97, 99, 177, 197, 199
	Website: http://www.mos.ru/

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Atla: kullan, ara

Bu madde veya bir kısmı, Vikipedi standartlarına uygun değildir ve bu nedenle düzenlenmesi gerekmektedir.
Sayfayı Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip, geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. NOT: Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır.
Bu madde Eylül 2011 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir.

Koordinatlar: 55°45′06″N, 37°37′04″E

Moskova (Rusça: Москва / Moskva) Rusya Federasyonu'nun başkenti. Şehir merkezinde 10.406.578'lik nüfusa sahiptir. 1081 km² Rusya'nın iki federe şehrinden biridir. Moskova nehrinin içinden geçtiği bu şehir Dünya'nın en yoğun işleyen (mimarisi ile ünlü) metro sistemine sahiptir. 1980 yaz olimpiyatlarına ev sahipliği yapmıştır. Moskovada yaşayan milyarder sayısı diğer dünya şehirlerden fazladır, bu da en çok milyarderin yaşadığı şehir ünvanını getirmiştir. 2007 ylı istatistiklerine göre dünyanın en pahalı şehirleri listesinde 1. sıraya yerleşmiştir. Eğitim, bilim alanında birçok kuruma sahip çıkar. Ayrıca Eurovision 2009'a ev sahipliği yapmıştır.

[değiştir] Coğrafya

Ana madde: Moskova coğrafyası

[değiştir] Coğrafi Konum

Moskova Rusya’nın Avrupa merkezinde, Oka ve Volga nehirler arası, Smolensk-Moskova sırtları (batıda), Moskvoretsko-Okskaya ovasında (doğuda), Meşçyora çukureli (Güney-Batıda) kavşağında bulunur. Şehir alanı 2006 yıllının verilere göre 1081 km²^[1], bu da Rusya federasyonda şehri en küçük yapar. Ana bölümü (877 km ²) çevre otoyolunda iken, diğeri 204 km ² - çevre otoyolun dışında. Ortalama deniz yüksekliği 156 m. oluşturur. Yükseltinin en yüksek noktası Teplostanskaya Yükseltisinde (Rusça: Теплостанская возвышенность ) bulunur ve 255 m. eder^[2].

[değiştir] İklim

Ana madde: Moskova iklimi

Moskova ılımlı kara iklimi altında, güçlü don ve yıkıcı sıcaklıklar oldukça seyrek, ancak normdan uzaklaşma sıkça görülür. Meteoroloji istasyonu verilere göre yıllın en soğuk ayı Ocak ( Orta derece −7,5 °C, ayrıca kış sezonunda hava sıcaklığın artma eğilimi gözlenmekte^[3]), soğuk dalgaların zamanında hava derecesi -20 °C düşebilir. En sıcak ayı temmuz (Orta derece +18,4 °C). Yaz boyunca ortalama 5 — 7 gün +30 °C ve daha yüksek. 130 yıllık dizi gözlemde en yüksek hava derecesi 2010 yıllında +38,2 °C iken, en alçak -42,2 °C 1940 yıllının ocak ayında kaydedildi. Yıl boyu Moskova'da ve bitişik topraklara 600 - 800 mm ( 2008 yıllı — 869 mm^[4]) yağış yağar. Moskova kendi hava rejim özelliklerin biri : hava akımı şehrin merkezine akarken birlikte yağışlar ve yakıcı sıcaklığı getirmesi.

Yıllık Sıcaklık Ortalaması — +5,4 °C ( 2007 ve 2008 yıllarda +7 °C^[5] aşmaktaydı )
Yıllık Rüzgar Hızı Ortalaması — 2,3 m/s
Yıllık Hava Nemi Ortalaması — 76 %
Yıllık Güneş Işığı Ortalama Saat Miktarı — 1731 saat^[6] ( 2007 yıllında — 2000 saat^[7] üzerinde, güneş saat miktarının kış aylarında azalma, ilkbahar ve yazın arta eğilimi gözlenmekte.)

Moskova iklimi
Aylar	Ocak	Şubat	Mart	Nisan	Mayıs	Haziran	Temmuz	Ağustos	Eylül	Ekim	Kasım	Aralık	Yıl
En yüksek sıcaklık rekoru, °C	8,6	8,3	17,5	28,0	33,2	34,7	38,2	37,3	32,3	24,0	14,5	9,6	38,2
Ortalama en yüksek sıcaklık, °C	−4,9	−3,5	2,2	10,8	18,2	22,1	23,2	21,3	15,1	8,1	0,6	−3,1	9,2
Ortalama sıcaklık, °C	−7,5	−6,7	−1,4	6,3	12,8	17,1	18,4	16,4	10,8	5,0	−1,6	−5,4	5,4
Ortalama en düşük sıcaklık, °C	−10,3	−9,9	−4,7	2,1	7,4	12,0	13,8	12,0	7,0	2,0	−3,7	−7,9	1,7
En düşük sıcaklık rekoru, °C	−42,2	−38,2	−32,4	−21	−7,5	−2,3	1,3	−1,2	−8,5	−16,1	−32,8	−38,8	−42,2
Ortalama yağış, mm	46	36	32	38	52	84	90	80	67	66	60	53	705
Kaynak: Погода и климат

Aylarına göre Derecenin Mutlak minimumların büyük çoğunluğu XIX veya XX başlangıcında kayda geçerken, bizim yüzyıllın başlangıcında ise 4 mutlak maksimum derecesi gelmekte.^[8]

Yıl	Oca	Şub	Mar	Nis	May	Haz	Tem	Ağu	Eyl	Eki	Kas	Ara
Mutlak Maksimum	2007	1989	2007	1950	2007	1901	1936	1920	1890	1915	1934	2008
Mutlak Asgari	1940	1929	1913	1879	1885	1916	1886	1885	1881	1960	1890	1940

[değiştir] Tarih

Ana madde: Moskova tarihi

Kent içinden geçen nehirle adlandırılmıştır. Kentin adı ile ilgili bazı kuramlar bulunmaktadır fakat adının kökeni tam olarak bilinmemektedir. 1917'deki Rus Devrimi'nden sonra 12 Mart 1918'de Rus Sovyeti Federe Sosyalist Cumhuriyeti'nin başkenti oldu. Daha sonra da SSCB'nin başkenti oldu.

[değiştir] Resmi sembolleri

Ana maddeler: Moskova bayrağı, Moskova arması, ve Moya Moskva

[değiştir] Yönetim

[değiştir] İdari yapılanma

Ana madde: Moskova'nın idari yapılanması

N	İdari okruglar	Rusça adı	Yüzölçümü (km²)	Nüfus (1 Ocak 2010)	Nüfus artışı 2002 (%)	Rayon sayısı
1	Merkez	Центральный	66	696.563	−0,7	10
2	Kuzey	Северный	107	1.112.875	0,0	16
3	Kuzeydoğu	Северо-Восточный	106,7	1.249.384	0,8	17
4	Doğu	Восточный	154.6	1.403.493	0,6	16
5	Güneydoğu	Юго-Восточный	117,56	1.160.743	3,9	10
6	Güney	Южный	132	1.573.442	−1,2	16
7	Güneybatı	Юго-Западный	111.362	1.243.826	5,5	12
8	Batı	Западный	153	1.098.482	4,7	13
9	Kuzeybatı	Северо-Западный	107	805.391	3,3	8
10	Zelenograd	Зеленоградский	37.22	218.839	1,4	5

[değiştir] Demografi

Ana madde: Moskova demografisi

Moskova - 1400 ile 1856 arasındaki demografik gelişmesi
1400	1638	1710	1725	1738	1775	1785	1811	1813	1825	1840	1856
40 000	200 000	160 000	145 000	138 400	161 000	188 700	270 200	215 000	241 500	349 100	368 800

Moskova - 1868 ile 2002 arasındaki demografik gelişmesi
1868	1871	1888	1897	1912	1920	1926	1939	1959	1979	1989	2002
416 400	601 969	753 459	1 038 600	1 617 157	1 027 300	2 101 200	4 609 200	6 133 100	8 142 200	8 972 300	10 383 000

[değiştir] Nüfus yapısı

2002 yılına ait istatistiklere göre etnik kimliğe bağlı nüfus yapısı:^{[kaynak belirtilmeli]}

Ruslar %84
Ukraynalılar %2
Tatarlar %1.60
Ermeni 1.2
Azeriler %0.9
Yahudiler %0.67
Belaruslular %0.57
Gürcüler %0.52

[değiştir] Ekonomi

Moskova Uluslararası İş Merkezi

Ana madde: Moskova ekonomisi

[değiştir] Halk hizmetleri

[değiştir] Eğitim ve Bilim

Moskova Rusya'nın önemli kültür merkezlerden, ülkenin ilk Yükseköğretim kurulunun - Slav-Yunan-Latin akademisi - kurulması ittibariyle, şehirde önemli ölçüde öğretim kurum yoğunlaşır. Şimdiki zamanda şehirde 124 Yükseköğretim Kurulu faaliyette, bunların arasında Rusya'nın en eski ve tanınan Moskova Devlet Üniversitesi, Lomonosov inisiyatifine göre 1755 yıllında kuruldu.

**Moskova'nın Tanınır Yükseköğretim Kurumlar**
Türkçe	Rusça
Moskova Devlet Üniversitesi	Московский государственный университет
Bauman Moskova Devlet Teknik Üniversitesi	Московский государственный технический университет им. Н. Э. Баумана
Plehov Rusya Ekonomik Akademi	Российская экономическая академия им. Г. В. Плеханова
Devlet Yönetim Üniversitesi	Государственный университет управления
Moskova Devlet Dışişleri Üniversitesi	Московский государственный институт международных отношений
Moskova Havacılık Yüksek Okulu	Моско́вский авиацио́нный институ́т
Ulusal Nükleer Araştırmalar Üniversitesi «МEPhI»	Национальный исследовательский ядерный университет «МИФИ»
Gubkin Petrol ve Gaz Rusya Devlet Üniversitesi	Российский государственный университет нефти и газа им. И.М.Губкина
Rusya Devlet Beşeri Üniversitesi	Российский государственный гуманитарный университет
O. E. Kutafin Moskova Devlet Hukuk Akademisi	Московская государственная юридическая академия им. О. Е. Кутафина
Devlet Üniversitesi — Ekonomi Yüksek Okulu	Государственный университет — Высшая школа экономики
Moskova Devlet Dilbilimsel Üniversitesi	Московский государственный лингвистический университет
Gerasimov Sinematografi Enstitüsü	Всероссийский государственный университет кинематографии имени С. А. Герасимова

Moskova'da binbeşyüzbinden fazla genel eğitim okulu faaliyette, lise, gimnazyum, yatılı okul dahil olmak üzere, 1800 üzerine okul öncesi öğretim kurumu, 400 yakın kütüphane, onların arasında Rusya'nın en eski halk kitaplığı - MDÜ Bilimsel Kütüphane ve ülkenin en büyük kitap deposu - Rusya Devlet (Lenin) Kütüphanesi.^[9]


1. Bauman MDTÜ Ana Binası

[değiştir] Kültür ve sanat

[değiştir] Spor

Ana madde: Moskova'da spor

[değiştir] Ulaşım

Ana madde: Moskova'da ulaşım

Moskova, dünyanın en gelişmiş ve nitelikli metro sistemine sahiptir. Kafa karıştırmayan metro haritasıyla şehrin her yerine sadece bu araçla gitmek makul bir fiyatla mümkündür.