Osaka

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 34°41′K, 135°30′D

Osaka
大阪市
Skyline of Osaka
Osaka resmi logosu
Logo
Ülke Japonya Japonya
Bölge Kansai
İl Osaka
Yönetim
 - Belediye Başkanı Tōru Hashimoto
Yüz ölçümü
 - Urban 222,11 km2 (85,76 sq mi)
Nüfus (1 Ocak 2007)
 - Kent 2.636.257
 - Yoğunluk 11.869/km² (30.741/sq mi)
 - Metropol 17.220.000
Zaman dilimi Japonya (+9)
İnternet sitesi: Osaka Belediyesi

Osaka (大阪市) ; Japonya'nın en büyük adası olan Honşu'nun Kansai Bölgesi'ndeki Osaka Körfezi'ne dökülen Yodo Nehri'nin döküldüğü yerde bulunan Japonya'nın Tokyo'dan sonraki en büyük şehri.

Şehir, Osaka ilinin merkezidir. Sıklıkla Japonya'nın ikinci şehri olarak anılan Osaka, bu ülkenin tarihteki ticari merkezi idi ve şimdi, nüfusu 17,220,000 olan, Japonya'nın en büyük ikinci, Dünya'nın en büyük dokuzuncu metropol alanı olan Osaka-Kobe-Kyoto'nun kalbidir.

Osaka'ya geleneksel olarak "Milletin Mutfağı" (天下の台所, tenka no daidokoro) veya Japonya'nın gurme yiyecekler başkenti gözüyle bakılmaktadır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlangıç - Kofun Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Osaka'nın içinde bazı en eski yerleşim izleri Morinomiya Kalıntıları'nda (森の宮遺跡, Morinomiya iseki) milattan önce 5. - 6. yy'dan kalma deniz istiridyelerini ve yanmış insan iskeletlerini de içeren onların binalarının kalıntılarıyla birlikte bulunmuştur. Yayoi Dönemi'nde, ovalarda kalıcı yerleşim, pirinç tarımının daha da popüler olmasıyla büyümüştür.

Kofun Dönemi'nde Osaka, bölgeyi Japonya'nın batı kısmına bağlayan bir kavşak olarak gelişmiştir. Osaka'nın ovalarında bulunan çok sayıda ve artan niceliklerdeki mezar yığınları, bir devlet oluşumuna yönlendiren güç toplanmasının kanıtı olarak görülmektedir.

Asuka ve Nara Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

645'te İmparator Kōtoku bu bölgeyi Naniwa-kyo adıyla başkent yaparak, sarayını ("難波長柄豊碕宮 Naniwa-no-nagara-no-toyosaki-no-Miya" adıyla) Osaka'ya inşa etmiştir. O zamanki Naniwa adıyla, şimdiki Osaka şehrini oluşturan alan hâlâ Naniwa (浪速) ve Namba (難波) adıyla mevcuttur. 655'te başkent Asuka'ya taşındığında (şimdiki Nara ili içinde) Naniwa; Yamato (şimdiki Nara ili), Kore ve Çin arasında kara ve denizden, halihazırda bir önemli bağlantı noktası olmuştu.

774'te Naniwa, İmparator Shōmu tarafından bir kez daha başkent yapıldı. Naniwa'nın başkentliği, 775'te imparatorluk sarayı Heijō-kyō'ya (şimdiki Nara) geri taşındığında bitti. Nara Dönemi'nin sonunda liman fonksiyonu yavaş yavaş komşu diyarlara kaptırılıp kaybedildi fakat Naniwa canlı bir ırmak, kanal ve Heian-kyō (şimdiki Kyoto) ile diğer yerler arasında bir kara taşımacılığı geçiş noktası olarak kaldı.

Heian-Edo Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

1496'da, Jōdo Shinshū Budist tarikatı, karargâhlarını eski Naniwa imparatorluk sarayının kalıntılarının üstüne, yoğunca sağlamlaştırılmış Ishiyama Hongan-ji'nin içine inşa ettiler. 1570'de Oda Nobunaga, 10 yıl sürecek olan 'tapınağın kuşatılması'na başladı. Keşişler sonunda 1580'de teslim oldular, tapınak yıkıldı ve Toyotomi Hideyoshi o arazinin üstüne Osaka Kalesi'ni yaptırdı.

Osaka, nüfusunun büyük bir yüzdeliğinin tüccar sınıfına ait olmasıyla uzun bir süre Japonya'nın en önemli ekonomik merkezi oldu. Edo Dönemi (1603-1867) ile, Osaka Japonya'nın büyük şehirlerinden biri oldu; eskidenki işlek ve önemli bir liman işlevine geri döndü. Popüler kültürü yakın bir şekilde, Edo'da yaşamın ukiyo-e betimlemeleriyle alakalı idi. Kyoto ve Edo'daki sokak kültüründeki gelişmeye paralel olarak, Osaka'da çeşitli bunraku ve büyük kabuki üretimleri, eğlence bölgeleri ve işlek bir sanatsal toplum gelişmişti.

1837'de, düşük dereceli bir samuray olan Ōshio Heihachirō, kentin bölgedeki pek çok fakir ve çilekeş aileyi desteklemedeki isteksizliğine yanıt olarak bir köylü ayaklanmasına önderlik etti. Shogun memurları ayaklanmayı bastırana ve ardından Ōshio'nun kendini öldürmesine dek, yaklaşık olarak şehrin dörtte biri yerle bir edildi.

Şimdiki Osaka[değiştir | kaynağı değiştir]

Şimdiki şehir, yalnızca 15 km²'lik bir alanla, bu günün Chūō ve Nishi semtlerini kapsayarak, ilk olarak 1889 yılında yönetimin yasaları tarafından ünvanlandırılmıştır. Daha sonra şehir, şimdiki boyutu olan 222 km²'ye ulaşana kadar üç büyük genişleme görmüştür.

"Osaka" (大阪), adının kaynağı[değiştir | kaynağı değiştir]

Osaka sade anlamıyla "Büyük Tepe" ya da "Büyük Bayır" anlamına gelir.

Ōsaka isminin Naniwa'nın üstünde bir üne sahip olduğu açıktır. Ancak, bu ismin en eski kullanımına 1496'da Ishiyama Hongan-ji kuruluşu hakkında yazılmış bir yazıda rastlanır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Panorama.Ōsaka.2006.jpg
Gece vakti Osaka.
Umeda'da ufuk çizgisi.
Japonya'daki Universal Stüdyoları
Umeda Gök Binası
Dōtonbori'de reklam tabelaları.

Osaka şehrinin batı yakası Osaka Körfezi'ne açılır. Ayrıca, kuzeybatıdaki Hyōgo ilinin Amagasaki şehri hariç, hepsi Osaka iline dahil olan, sayısı 10'un üzerinde daha küçük şehir tarafından tamamen çevrelenmiştir. Şehir, Osaka ili içindeki diğer bütün şehirlerden daha fazla yer kaplar.

Alışveriş bölgeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • American Village - genç modası
  • Den Den Town - elektronik eşyalar ve Otaku kültürünün diğer yanları
  • Dōtonbori - Namba bölgesinin bir parçası ve genel kanaate göre şehrin kalbi
  • Namba - ana alışveriş, görülmeye değer yerler ve restaurantlar bölgesi
  • Shinsaibashi - lüks ürünler ve mağazalar
  • Umeda - tiyatrolar, giyim mağazaları ve tren istasyonunun yakınındaki mağazalar

Semtler[değiştir | kaynağı değiştir]

Osaka'nın 24 semti(ku) vardır (Tokyo'dakinden bir tane daha fazla):

İklimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Chuo-ku semtinden alınan değerler, 2004[1] Ock Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Ekm Kas Ara Year
En yüksek °C 9.4 12.6 14.8 21.6 25.7 29.3 34.0 33.3 30.7 23.2 19.4 14.5 22.4
Ortalama °C 5.8 7.9 10.2 16.4 21.1 24.8 29.5 28.4 26.2 19.0 15.2 10.2 17.9
En düşük °C 2.6 3.8 6.0 11.3 17.2 21.3 26.2 25.1 22.9 15.7 11.4 6.5 14.2
Nem oranı % 59 56 57 54 65 66 63 66 67 69 66 64 63
Yağış [mm] 19.0 47.5 75.5 125.0 281.5 133.5 42.0 106.5 202.5 356.0 117.5 88.0 132.9

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Japonya'daki 2005 nüfus sayımına göre, 2000'deki sayımdan beridir %1.2 oranındaki 30,037 kişi artışla 2,628,811 olmuştur. Fakat bu miktar 1965 yılındaki savaş sonrası sayımının sonucu olan 3,156,222 ve 1940'daki sayımın sonucu olan 3,252,340'dan daha düşüktür. 1920 ve 1930 arasında, Büyük Kanto Depremi nedeniyle, Osaka'nın nüfusunu ikiye katlayan, yoğun bir iç göç olmuştur. 1930 nüfus sayımında, 2,453,573 ile Osaka, 2,070,913'lü Tokyo'yu geçerek, Japonya'nın en büyük şehri olmuştur. Kinki bölgesindeki pek çok şehir, bu rekorların oldukça altında nüfusa sahiptir. Osaka'nın nüfusu savaşın bitiminden geçen birkaç yıl öncesine kadar artmaktaydı.

Nüfus yoğunluğu km² başına 11,836 kişidir. Yaklaşık hane başına 2.1'lik ortalama ile, hane sayısı 1,242,489'dur. 99,775 adet kayıtlı yabancı vardır. En büyük gruplar 27,466 kişi ile Koreliler ve 11,848 kişi ile Çinlilerdir. Kayıt altına alınmış en büyük parça, Koreliler kenti olarak adlandırılan Tsurashi'de bulunan Ikuno'da oturan Zainichi Korelileridir.

Genel olarak kullanılan lehçe, Osaka-ben adındaki Osaka lehçesidir.

Kardeş şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Osaka ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.