Kırım Özerk Cumhuriyeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Bu maddedeki veya maddenin bir bölümündeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir.
Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız.
Maddeye uygun bir biçimde kaynak ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
Автономна Республіка Крим
Автономная Республика Крым
Qırım Muhtar Cumhuriyeti
Kırım Özerk Cumhuriyeti
Milli Marş: Нивы и горы твои волшебны, Родина
Başkent
En Büyük Şehir		 Simferopol(Akmescit)
Simferopol, Kırım
Resmi dil Ukraynaca
Bölgesel resmî diller:
Rusça ve Kırım Tatarcası
Yönetim
- Cumhurbaşkanı
- Başbakan		 Muhtar Cumhuriyet
Viktor Yushchenko
Viktor Plakida
Yüzölçümü
- Toplam
26.100 km²
Nüfus
- Toplam
- Yoğunluk
1.967.300[1]
76/km²
Para Birimi Grivna
Saat Dilimi
- Yaz Saati		 UTC +2
UTC +3
İnternet Alan Adı .ua
cep tel Kodu +380-65

Kırım Özerk Cumhuriyeti (Kırım Tatarcası: Qırım Muhtar Cumhuriyeti; Ukraynaca: Автономна Республіка Крим, Avtonomna Respublika Krym; Rusça: Автономная Республика Крым, Avtonomnaya Respublika Krym), Ukrayna'da, Karadeniz'ın kuzeyinde bulunan bir yarımada üzerine kurulu özerk devlet.

Konu başlıkları

[değiştir] Coğrafya ve iklim

Kırım Karadeniz'in kuzeyinde Azak Denizi'nin güneyinde bir yarımadadır. Kerç yarımadası ile doğuya doğru uzanır. Kuzeye doğru çorak bozkırlar hafif engebeler ile 1000-1500 metreye doğru yükselir. Dikenli fundalıkları, koyun, keçi üretimiyle Akdeniz'i andırır. Güney yamaçları sert eğimlerle, kayalık körfezlere iner. Kuzey rüzgarlarına kapalı olan bu alanda Akdeniz iklimi egemendir. Ortalama sıcaklık Yalta'da 13C° dir ve yılın ancak 70 günü yağmurludur; fakat kışları oldukça serttir. Yağışlar kış ve sonbahar mevsiminde olur. Eskiden Ukrayna topraklarına Perekop yarımadası ile bağlanmakta olup yapılan kanalla Ukrayna ile fiziki bir bağlantısı kalmamıştır.

[değiştir] Tarih

[değiştir] Demografi

[değiştir] Nüfus

Kırım'ın 2005 nüfus sayımı sonuçlarına göre nüfusu 1.994.300 idi. 1989-2001 yılları arasında Kırım'ın nüfusu 396.795 (1989 yıl nüfusun %16,33) azalmıştır. Kırım Tatarları gibi grupların geri dönüşlerine karşın 2001-2005 arasında daha 239.400 (2001 yılın nüfusunun %2) azalmıştır.

2001 Ukrayna nüfus sayımına göre, Kırım'ın nüfusu 2.033.700 kişiden oluşur.[2]

[değiştir] Etnik gruplar

Ülke nüfusunun büyük çoğunluğu Rus olmakla birlikte, ülkede Ukrainler ve Kırım Tatarları oldukça büyük nüfusa sahiptir. Ruslar: %58,32; Ukrainler: %24,32; Kırım Tatarları: %12,1; Beyaz Ruslar: %1,44; Tatarlar: %0,54; Ermeniler: %0,43; ve Yahudiler: %0,22.[3]

Diğer azınlık grupları: Karadeniz Almanları, Romanlar, Bulgarlar, Polonyalılar, Azeriler, Koreliler ve Yunanlılar'dır.

[değiştir] Dilleri

Devletin resmi dili Ukrayna dili'dir; ancak devlet işlemleri sıklıkla Rusça ile yürütülmektedir. Eğitim ve devlet işlerindeki Ukraynacalaştırma girişimi fazla başarılı olamamıştır.[4] Geniş ölçüde konuşulan diğer dil de Kırım Tatarcası'dır. Nüfus sayımına göre, Kırım sakinlerinin ana dilleri: %77 Rusça, %11,4 Kırım Tatarcası ve %10,1 Ukraynaca.[5]

[değiştir] Bölgeler ve şehirler

Kırım'ın bölgeleri

[değiştir] Başlıca şehirleri ve nüfusları

Şehir Ukraynaca adı Rusça adı Kırım Tatarcası adı Nüfus
1 Ocak 2006
Akmescit Сiмферополь Симферополь Aqmescit 340.644
Sivastopol Севастополь Севастополь Aqyar 340.295
Kerç Керч Керчь Kerç 151.327
Kezlev Євпаторiя Евпатория Kezlev 106.456
Yalta Ялта Ялта Yalta 79.796
Kefe Феодосiя Феодосия Kefe 71.725
Canköy Джанкой Джанкой Canköy 39.664
Krasnoperekopsk Красноперекопськ Красноперекопск Krasnoperekopsk 30.677
Aluşta Алушта Алушта Aluşta 29.913
Bahçesaray Бахчисарай Бахчисарай Bağçasaray 26.395
Saku Саки Саки Saq 26.389
Armyansk Армянськ Армянск Ermeni Bazar 22.893
Karasubazar Бiлогiрськ Белогорск Qarasuvbazar 18.399
Sudak Судак Судак Sudaq 14.772
Primorsky Приморський Приморский Hafuz 14.338
Gvardeyskoe Гвардiйське Гвардейское Sarabuz 12.621
Şolkino Щолкiне Щёлкино Şçolkino 11.419
İnkerman Інкерман Инкерман İnkerman 11.263
Okçabrskoe Октябрське Октябрьское Büyük Onlar 11.100
Haspra Гаспра Гаспра Gaspra 11.063
Çornomorskoe Чорноморське Черноморское Aqmeçet 10.976
Gresovskiy Гресiвський Грэсовский Gresovskiy 10.713
Krasnogvardeyskoe Красногвардiйське Красногвардейское Qurman 10.661


[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Dış bağlantılar

Vikikitap
Vikikitapta bu konu hakkında daha fazla bilgi var:
g • t • d
Çağdaş Türk devletleri
Bağımsız ülkeler Azerbaycan · Kazakistan Kazakistan · Kırgızistan · Özbekistan · Türkiye · Türkmenistan
Rusya Federasyonu Altay · Başkurdistan · Çuvaşistan · Hakasya · Kabardey-Balkarya · Karaçay-Çerkes · Saha · Tataristan · Tuva
Diğerler Gagavuzya (Moldova) · Karakalpakistan (Özbekistan) · Kuzey Kıbrıs1 ·  Uygur (ÇHC)
1 Sadece Türkiye tarafından tanınmaktadır.
Avrupa

Abhazya 4• Almanya • Arnavutluk • Andorra • Avusturya • Azerbaycan1 • Belçika • Beyaz Rusya • Birleşik Krallık • Bosna-Hersek • Bulgaristan • Çek Cumhuriyeti • Dağlık Karabağ 5• Danimarka • Ermenistan2 • Estonya • Finlandiya • Fransa • Kıbrıs Cumhuriyeti2 • Gürcistan1 • Güney Osetya 4• Hırvatistan • Hollanda • İrlanda • İspanya • İsveç • İsviçre • İtalya • İzlanda • Karadağ • Kazakistan1 • Kosova • Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti2'3 • Letonya • Lihtenştayn • Litvanya • Lüksemburg • Macaristan • Makedonya Cumhuriyeti • Malta • Moldova • Monako • Norveç • Polonya • Portekiz • Romanya • Rusya1 • San Marino • Sırbistan • Slovakya • Slovenya • Türkiye1 • Ukrayna • Vatikan • Yunanistan
Bağımlı veya Özerk bölgeler
Abhazya1 • Acaristan1 • Agrotur ve Dikelya • Åland • Cebelitarık • Dağlık Karabağ1 • Faroe Adaları • Guernsey • Jersey • Kırım • Man Adası • Nahçıvan1
1 Bir kısmı Asya'da.2 Tamamen Asya'da. Ancak siyâsî ve tarihî nedenlerle Avrupa'da kabul edilir.3  Sadece Türkiye tarafından tanınan de facto cumhuriyet.4 Sadece Rusya ve Nikaragua tarafından tanınan de facto cumhuriyet.5 Birleşmiş Milletler üyesi hiçbir ülke tarafından tanınmayan de facto cumhuriyet.

[değiştir] Kaynaklar

  1. ^ State Statistics Committee of Ukraine : Autonomous Republic of Crimea
  2. ^ Regions of Ukraine / Autonomous Republic of Crimea (2001 Ukrayna nüfus sayımı)
  3. ^ |title= Results / General results of the census / National composition of population (bakınız: 2001 Ukrayna nüfus sayımı)
  4. ^ 'Yushchenko Appeals to Crimean Authority Not to Speculate on Language', Ukrayinska Pravda (25 Mart 2007)
  5. ^ General results of the census / Linguistic composition of the population / Autonomous Republic of Crimea (bakınız: 2001 Ukrayna nüfus sayımı)

"http://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_%C3%96zerk_Cumhuriyeti" adresinden alındı.