Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Başka dilden çevrilmekte Bu sayfa, Almanca Russische SFSR maddesinden çevrilmektedir.
Siz de yardım etmek istiyorsanız ya da çeviri yarıda kalmışsa, çalışmaya katılan kişilerle iletişime geçip, sayfanın durumunu onlara sorabilirsiniz.
Sayfanın geçmişine baktığınızda, sayfa üzerinde çalışma yapanları görebilirsiniz.
Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti
Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика
(Rusça)




1917 – 1991
Flag Bayrak
Bayrak Arma
Location of {{{common_name}}}
Başkent: Moskova
Resmi dili Rusça
Milli Marşı Enternasyonal (1922-1944)
SSCB Millî Marşı (1944-1991)
Siyasal statü Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti
Tarih
 - Kuruluş tarihi 1917
 - Yıkılış tarihi 26 Aralık, 1991
Yüzölçüm
 - 1989 17.075.200 km² (6.592.772 sq mi)
Nüfus
 - 1989 est. 147.386.000 
     Nüfus yoğunluğu 8,6 /km²  (22,4 /sq mi)
Para Birimi Sovyet Rublesi
Zaman dilimi UTC +3 ve +11 arası
Madalyalar Lenin Nişanı
Rusya tarihi
Bu kutu: gör  tartışma  değiştir


Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti, (RSFSC) (Rusça:Росси́йская Сове́тская Федерати́вная Социалисти́ческая Респу́блика; Rossijskaja sowetskaja federatiwnaja sozialistitscheskaja respublika) Sovyetler Birliği'nin en büyük cumhuriyetidir.

Ekim Devrimi'nin ardından 7 Kasım 1917'de kurulmuştur, 1922 tarihinde yeni oluşturulan Sovyetler Birliği'nin bir parçası olmuştur. 12 Aralık 1991 tarihinde yerine kurulan Rusya Federasyonu yasal varisidir.

Konu başlıkları

[değiştir] Tarih

1917 tarihli Şubat Devrimi ile Rusya İmparatorluğu sona ermiştir. Sovyet rejiminin kurulmasından sonra, işçi, köylü, asker sovyetleri Ocak 1918'de III. Tüm-Rusya Kongresi’nde, Rusya Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti-RSFSC olarak ilan edildi.

1917 Ekim Sosyalist Devrimi'nden ve S Temmuz 19182de de, Sovyet V. Kongresi, RSFSC’nin ilk anayasını onayladı. İç Savaş yıllarında(1918-1922) ve sonrasında, RSFSC sınırlarında birtakım özerk cumhuriyetler kuruldu: Türkistan (1918), Başkır (1919), Tatar (1920), Karelya (1923), Dağistan (1921) ve Yakut (1923). Aynı zamanda özerk bölgeler de kuruldu 30 Aralık 1922'de, SSCB Sovyetleri I. Kongresi'nde Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin Kurulması Karara bağlandı. Bu karara göre, SSCB, ulusların kendi yazgılarını özgürce belirleme ilkesine dayanarak oluşturulmuş, "çokuluslu federal ve birleşmiş bir devlet"'ti. Yeni federasyon, İç Savaş’ın ardından yeniden kazanılan toprakları da içermekteydi: Türkistan, Batı Sibirya gibi. Ancak 1924’de Türkmenistan ve Özbekistan, RSFSC’den ayrılırken birçok ulusal topluluk RSFSC’ye katıldı. Nüfusun eşit olmayan biçimde dağıldığı Rusya Federasyonu’nda dört bölgesel bütün yeralmaktadır: Rus ovası, Ural ve Batı Sibirya, Orta Sibirya, Doğu Sibirya. Çarlık Rusyası'nın iki tarihsel ve siyasal başkenti (Leningrad ve Moskova), bu cumhuriyetin toprakları içindedir. 1925’de RSFSC, 10 özerk sovyet sosyalist cumhuriyeti ve 13 özer kbölgeden oluşmaktaydı. Bu arada 1924-1926 yılları boyunca RSFSC, üstünde daha çok Beyaz Ruslar’ın oturduğu önemli büyüklükteki toprakları Biyelorusya’ya verdi. Tüm Rusya Sovyetleri’nin XII. Kongresi’nde (Mayıs 1925) ise, SSCB Anayasası’na uygun duruma getirilen ikinci bir RSFSC Anayası kabul edildi. 1928-1929 arasında yapılan yeni bir yönetsel daha gerçekleştirildi: Önem sırasına göre Yazılırsa Oblastlar, Kraylar ve Okruglar oluşturuldu. Şubat 1926’da Özerk Kırgız Bölges, Kırgız SSC’YE dönüştü. Ocak 1937’de, XVII. Kongre sırasında RSFSC’nün anayasası onaylandı; böylece, SSCB’nin yeni anayasasıyla (1936) uyum sağlamış oluyordu. O sırada RSFSC birtakım değişiklikler sonucunda 17 özerk cumhuriyet ve 6 özerk bölgeyi içine alıyordu. Sovyet-Fin Savaşı, bu arada belirli bir değişme daha getirdi. Svaş içinde (Ağustos 1941), özerk Volga Sovyet Soyalist Cumhuriyetikaldırıldı. Savaşın bitiminde, Batıdan ve Uzakdoğu’dan kimi topraklar katıldı(Köninsberg bölgesi, Kuril Adaları, Güney Sahalin Adası vb). Ayrıca, 1954’de RSFSC içinde bulunan Kırım Bölgesş Ukrayna SSC’ye bağlandı: 1956’da da, Karelya-Finlandiya SSC, Karelya özerk cumhuriyetine dönüştü. SSCB’nin dağılmasından önce 31 özerk SSC, il ve yaleti kapsardı. Bağlı onsekiz özerk sosyalist sovyet cumhuriyeti şunlardı: Başkırtistan, Buriyatistan, Karelya, Dağistan, Yakutistan, Kabardino, Balkar, Kalmuk, Komi, Mari, Mordovya, Kuzey Osetya, Udmurtsiya, Tatar, Çeçen-İnguş, Çuvaş,tuva.

[değiştir] Yönetim

Her federe cumhuriyet kendi anayasına ve ‘’isterse RSFSC’den ayrılma’’ hakkına sahipti. Hepsinin federal devletin siyasal organlarına benzer organları vardı. Ayrıca, cumhuriyetler kendine özgü başka yönetim birimlerine de sahipti.

[değiştir] Ekonomi

RSFSC’nin ana çekirrdeğini oluşturan Moskova havzasında, Sovyet sanayi üretiminin üçte biri üretilmektedir. Ancak, hammadde ve enerji kaynakları bu bölgede bulunmaz. Büyük ırmaklar. Hidroelektrik enerji üretiminin yoğunlaştığı havzalardır. Buna karşılık demir-çelik, makine (otomotiv) kimya ve dokuma sanayileri de, Moskova havzasında yeralmıştır. Leningrad SSCB’nin en bük liman kentiydi. Urallar, Sovyet sanayisinin kalbi sayılırdı. Bu da, Batı Sibirya’nın kalkınmasını olanaklı kılmıştı. Doğu Sibirya ve Güney Sibirya fazla kalkınamamıştır.

[değiştir] Nüfus

Sovyetler Birliği'nde 1989'da yapılan son nüfus sayımından sonra Rusya SFSC'de yaklaşık olarak 147 milyon insanı yaşamıştır, bu da Sovyetler Birliği'nde ki toplam nüfusun yaklaşık olarak %51'i kadardır. Rusya SFSC'de bu dönemdeki en kalabalık etnik gruplar şunlardır:

Ulus Nüfus Yüzdelik
Ruslar 120 milyon¹²  %81,5¹
Tatarlar 5,5 milyon¹²  %3,8¹
Ukrainler 4,3 milyon¹²  %3,0¹
Çuvaşlar 1,8 milyon¹²  %1,2
Başkurtlar 1,3 milyon¹²  %0,9
Mordovlar 1,0 milyon¹²  %0,7
RSFSC ortalama 147 milyon¹² %100,0

¹ Nüfus ve yüzdeler [1]

² Nüfus [2]

[değiştir] Rusya SFSC'deki Otonom Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri

[değiştir] Notlar

  1. ^ Roland Götz/Uwe Halbach; Politisches Lexikon GUS, 3. Aufl. 1995.
  2. ^ Mark, R. A., Die Völker in der ehemaligen Sowjetunion: Die Nationalitäten der GUS, Georgiens und der baltischen Staaten, Ein Lexikon, 2. Aufl. Opladen 1992.