Çelyabinsk

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 55°09′17″N, 61°22′33″E

Çelyabinsk
Челябинск
Çelyabinsk Şehri.
Çelyabinsk Şehri.
Çelyabinsk
Bayrak
Çelyabinsk
Arma
Çelyabinsk Haritası
Çelyabinsk Haritası
Çelyabinsk
Çelyabinsk
Çelyabinsk Haritası
Koordinatlar: 55°09′17″K 61°22′33″D / 55.15472°K 61.37583°D / 55.15472; 61.37583
Yüz ölçümü
 - Toplam 530 km2 (204,6 mi2)
Nüfus (2013)
 - Toplam 1.156.471
 - Yoğunluk 2.254/km² (5.837,8/sq mi)
Zaman dilimi Yekaterinburg Zamanı (UTC+6)

Çelyabinsk (Rusça: Челя́бинск, Tatarca: Çilebe, Başkurtça: Çelab — çilek, Kazakça: Çelabi) - Rusya Federasyonun büyük bir şehri, Çelyabinsk Oblastı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2002 sayımına göre nüfusu 1.077.174'dir. Büyük transport kavşağı (demir yolları ve asfalt yolları; Trans Sibirya Demiryolu ). Şehirde Çelyabinsk Balandino ve Çelyabinsk Şagol isimli iki havaalanı bulunmaktadır. Büyük sanayileşmiş merkez Metalurji, Makine mühendisliği, metal işi, cihaz işi, hafif sanayi, gıda kaynaklı sanayi.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Yer isminin kökeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurulumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehri 1736 yılında Tatar Türklerinden bey Tevkelev kurmuştur.

Büyüme[değiştir | kaynağı değiştir]

Büyük Ana Yurt Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Savaş Sonraki Donem[değiştir | kaynağı değiştir]

Şimdiki Zaman[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehir nüfusunda azımsanmayacak oranda Tatar, Kazak, Başkort gibi Türk kökenliler vardır. 15 Şubat 2013'te şehrin üzerinde iki dakika kadar gözlendikten sonra patlamalarla dağılan bir meteor, 200'ü çocuk 950 kadar kişinin yaralanmasına sebep oldu. Yaralanmalar, düşen cam parçaları gibi cisimlerden kaynaklanıyor.[1]

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Coğrafi konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Ural Dağları'nın hemen doğusunda, Miass Nehri üzerindeki. Şehir Ural Dağlarına yakın olup, Moskovanın 1919 km doğusunda yer alır..

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

1811[2] 1840[2] 1856[2] 1897[3] 1913[2] 1926[2] 1931[2] 1939[2] 1959[4] 1970[5] 1979[6] 1989[7] 2002[8] 2010[9]
~2 700 ~4 300 ~7 700 19 998 ~65 100 ~57 700 ~116 900 ~273 100 689 049 875 210 1 029 522 1 141 777 1 077 174 1 130 273

Etnik yapı (2010): Ruslar — 85,1%, Tatar Türkleri — 5,2%, Başkort Türkleri — 2,8%, Ukraynalılar — 2,1%, Almanlar — 1,0%[10]

Meşhurlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Danis Zaripov- Ak Bars adlı hokey kulübünün Türk soylu önemli oyuncusu
  • Mahmut Garayev — Sovyet devri komutanı, Türk kökenli general.

Din[değiştir | kaynağı değiştir]

Eskiden tamamı Müslüman olan bir bölge olan Çelyabinsk'te günümüzde dahi çok sayıda cami vardır. Camiler:

  • 129 № Ak Camii (Elkin cd., 16)
  • 90 № camii (Bransk cd., 17)
  • 901 № İsmaili camii (Zafer cd., 398а)
  • 812 № Metallurji bölge camii (Baykal cd., 29а)

Uluslararası İlişkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kardeş kentler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yerli[değiştir | kaynağı değiştir]

Rusya Ufa, Rusya - 1999[11].
Rusya Kazan, Rusya - 2002[12].
Rusya Omsk, Rusya - 2002[13].

Yabanci[değiştir | kaynağı değiştir]

Amerika Birleşik Devletleri Columbia, ABD - 1995[14].
Birleşik Krallık Nottinghamshire, Birleşik Krallık - 2000[15].
İsrail Ramla, Israil - 2000[16].
Çin Halk Cumhuriyeti Urumçi, Çin - 2004[17].

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Rusya meteor yağmuruyla sarsıldı" (Türkçe) (HTML). NTV MSNBC. 2013-02-15. http://www.ntvmsnbc.com/id/25422275/. Erişim tarihi: 2012-02-15. 
  2. ^ a b c d e f g http://www.mojgorod.ru/cheljab_obl/cheljabinsk/index.html
  3. ^ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=311
  4. ^ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php
  5. ^ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php
  6. ^ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php
  7. ^ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php
  8. ^ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus02_reg2.php
  9. ^ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов)
  10. ^ 2002 ел сан алу базасы
  11. ^ (Rusça) Уфа (Башкортостан)
  12. ^ (Rusça) Казань (Республика Татарстан)
  13. ^ (Rusça) Омск (Россия)
  14. ^ (Rusça) Коламбия (США, штат Южная Каролина)
  15. ^ (Rusça) Графство Ноттингемшир (Англия)
  16. ^ (Rusça) Рамла (Израиль)
  17. ^ (Rusça) Урумчи (Китай)