Uluslararası Uzay İstasyonu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Uluslararası Uzay İstasyonu
International Space Station after undocking of STS-132.jpg

Uluslararası Uzay İstasyonun Uzay Mekiği Atlantis tarafından STS-132 görevine giderken çekilmiş resmi (23 Mayıs 2010)
UUİ İstatistikleri
InternationalSpaceStationPatch.png
NSSDC KİMLİĞİ: 1998-067A
Çağır İşareti: Alpha
Mürettebat: En fazla 6
Şu anda 3
Görev Süreci: 1998–2016
Fırlatma Rampası: Baikonur LC-81/23, LC-1/5
KSC LC-39
Ağırlığı: Yaklaşık 400.000 kg
Uzunluğu: 72,8 m
Genişlik: 109 m
Yüksekliği: yakl. 20 m
(Nadir-Zenit arası)
Yaşanabilir Alan: 837 m3
Atmosfer Basıncı: 101,3 kPa (1 atm)
Yerberi: 392 km
(8 Mayıs 2012 21:56:20 devir)
Yeröte: 406 km
(8 Mayıs 2012 21:56:20 devir)
Eğikliği: 51.6 derece
Ortalama Hız: 7.706,6 m/s
(27,743.8 km/h)
Yörünge Periyodu: 92 dakika 32 saniye
(8 Mayıs 2012 21:56:20 devir)
Yörüngegeki Gün Sayısı: 5298


(23 Mayıs)
Görevdeki Gün Sayısı: 4861


(23 Mayıs)
Toplam Tur Sayısı: 83160
(23 Mayıs)
Uluslararası Uzay İstasyonu
ISS'in bileşenleri (NASA)

Mayıs 2011 itibariyle UUİ'nin bileşenleri.
Büyütmek için tıklayınız.
UUİ bileşenlerinin dizilimi

Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ, (İngilizce)), Alçak Dünya Yörüngesinde (ADY) yerleştirilmiş, uluslararası gelişmiş bir araştırma tesisidir.1998 yılında yörüngede inşaatı başlamış, ve 2011 yılı itibariyle tamamlanmıştır. İstasyonun en az 2015 büyük olasılıkla 2020 yılına kadar görevine devam etmesi beklenmektedir.[1][2]UUİ, önceki herhangi bir uzay istasyondan daha büyük kesit alanına sahip olması sayesinde dünyadan çıplak gözle görülebilmektedir[3] ve 2009'da yeni eklentilerin de yapılmasıyla Dünya'nın en büyük yapay uydusu konumuna gelmişdir.[4] UUİ, düşük yerçekimi (en. microgravity) ortamında, biyoloji, kimya, tıp, fizyoloji ve fizik alanlarında astronomik ve meteorolojik gözlemler yapılan bir araştırma labarotuvarı olarak hizmet vermektedir.[5][6][7] Ayrıca istasyon, Ay ve Mars misyonları için gerekli olacak uzay sistemlerinin test edilmesi için eşsiz bir ortam sağlar.[8] UUİ, Astronot ve Kozmonotlardan oluşan 6 kişilik sefer mürettebatı tarafından işletilmektedir. 31 Ocak 2000 yılında gönderilen Keşif 1 görevinden bu yana 4861 gündür istasyon programı ile kesintisiz bir şekilde istasyonda mürettebat varlığı sürdürülmektedir ve 23 Ocak 2010 yılından itibaren 3,644 gün (10 yıldan 8 gün eksik) uzayda kesintisiz insan bulunduran Sovyet Uzay İstasyonu Mir'in rekorunu eline geçirmiştir.[9]

UUİ, Amerikan Özgürlük İstasyonu, Sovyet/Rusya Mir İstasyonu, Avrupa Kolomb UUİ modülü ve Japon Kibō Japon Deneyleri Modülü gibi birçok istasyon projelerinin ortak sentezinden meydana gelmektedir.[10] Bütçelerdeki kısıtlamalar bu projelerin birleşerek tek bir çok uluslu programa dönmesine neden oldu.[11] UUİ projesi ilk olarak 1994 yılında Mekik–Mir programı olarak başladı,[12] ve istasyonun ilk modülü Zarya, Rusya tarafından 1998 yılında uzaya fırlatıldı. Basınçlı modüller, dış kafes sistem ve diğer bileşenler, Amerikan Uzay Mekiği, Rus Proton Roketleri ve Rus Soyuz Roketleri tarafından taşınarak monte edildi.[10] Mayıs 2010 itibariyle istasyon 14 adet basınçlı modül ve kapsamlı bir entegre kafes yapısından oluşmaktadır. İstasyonun Gücü Rus modülünde bulunan küçük 4 adet güneş panaline ilaveten dış kabukda yeralan ve daha büyük olan 16 adet güneş paneli ile sağlanmaktadır.[13] İstasyon 278 km (173 mi) ve 460 km (286 mi) yükseklik arasında bir yörüngeye yerleştirildi ve ortalama 27,743.8  km/h (17,239.2 mph) hızla, yörüngesinde bir günde 15.7 turu tamamlayarak seyir etmektedir.[14]

UUİ programı Birleşik Devletler Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Rus Federal Uzay Ajansı (ROSCOSMOS), Japon Uzay Ajansı (JAXA), Kanada Uzay Ajansı (CSA) ve 10 Avrupa ülkesinin bulunduğu Avrupa Uzay Ajansı (ESA) birlikteliğinde yürütülmektedir. Brezilya Uzay Ajansı (AEB), NASA ile yaptığı ayrı bir anlaşma ile bu ortaklığa katkıda bulunmakta, İtalyan Uzay Ajansı (ASI) ise ESA'nın UUİ projelerine tamamen katıldığı gibi, ayrı olarak da değişik anlaşmalarla katkı sağlamaktadır. Çin hükümeti ise Rus Uzay Ajansı ile birlikte programa destek sağlamak istediğini belirtmiştir.

UUİ'na ilk Keşif 1 görevinden beri 2 Kasım 2000 tarihinden başlayarak insanlı uçuşlar yapılmıştır. 3 kişilik mürettabat kapasitesi, son eklentiler ve gerekli enerjiyi sağlayabilecek yeni güneş hücresi panelleriyle istasyonda, 6 kişiyi çalışabilecek duruma getirmiştir. İstasyon şu ana kadar 16 farklı ülkeden görevli astronotları ve 6 uzay turistini ağırlamış bulunuyor.

İki astronot, Uluslararası Uzay İstasyonu üzerinde bakım çalışması esnasında. Arkada Yeni Zelanda'nın Güney (solda) ve Kuzey (sağda) adaları görülüyor
Uluslararası Uzay İstasyonu'nun Discovery Uzay Mekiği'nden çekilmiş bir pozu. Arkada ise Hazar Denizi ve Volga Deltası görünüyor

Ayrıca bakınız [değiştir]

Dış bağlantılar [değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Uluslararası Uzay İstasyonu ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.


Kaynakça [değiştir]

  1. ^ "Statement by Charlie Bolden, NASA Budget Press Conference" (İngilizce). NASA. 1 Şubat 2010. http://www.nasa.gov/pdf/420994main_2011_Budget_Administrator_Remarks.pdf. Erişim tarihi: 1 Şubat 2010. 
  2. ^ "Human Space Flight" (İngilizce). NASA. 2 Temmuz 2008. http://spaceflight.nasa.gov/realdata/sightings/index.html. 
  3. ^ "Nations Around the World Mark 10th Anniversary of International Space Station" (İngilizce). NASA. 17 Kasım 2008. http://www.nasa.gov/mission_pages/station/main/10th_anniversary.html. Erişim tarihi: 6 Mart 2009. 
  4. ^ "International Space Station". ShuttlePressKit.com.. 3 Temmuz 1999. http://www.shuttlepresskit.com/ISS_OVR/index.htm. Erişim tarihi: 17 Şubat 2009. 
  5. ^ gov/A-fieldsresearch/index.html "Fields of Research". NASA. 26 Temmuz 2007. gov/A-fieldsresearch/index.html 25 Mart 2008 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20080123150641/http://pdlprod3.hosc.msfc.nasa. gov/A-fieldsresearch/index.html. 
  6. ^ gov/B-gettingonboard/index.html "Getting on Board". NASA. 26 Temmuz 2007. gov/B-gettingonboard/index.html 8 December 2007 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20071208091537/http://pdlprod3.hosc.msfc.nasa. gov/B-gettingonboard/index.html. 
  7. ^ "ISS Research Project". NASA. 27 Şubat 2009. http://spaceflightsystems.grc.nasa.gov/Advanced/ISSResearch/. 
  8. ^ "We've Only Just Begun". NASA. 26 Temmuz 2008. http://www.nasa.gov/mission_pages/station/main/5_year_anniversary.html. Erişim tarihi: 6 Mart 2009. 
  9. ^ a b John E. Catchpole (17 Temmuz 2008). The International Space Station: Building for the Future. Springer-Praxis. ISBN 978-0387781440. 
  10. ^ David Harland (30 Kasım 2004). "The Story of Space Station Mir". Springer-Verlag. http://spaceflight.nasa.gov/history/shuttle-mir/history/h-b-start.htm. 
  11. ^ Kim Dismukes (4 Nisan 2004). "Shuttle–Mir History/Background/How Phase 1 Started". NASA. http://spaceflight.nasa.gov/history/shuttle-mir/history/h-b-start.htm. Erişim tarihi: 12 Nisan 2007. 
  12. ^ "Spread Your Wings, It's Time to Fly". NASA. 26 July 2006. http://www.nasa.gov/mission_pages/station/behindscenes/truss_segment.html. Erişim tarihi: 21 Eylül 2006. 
  13. ^ "See the ISS from your home town". ESA. 7 Ocak 2009. http://www.esa.int/esaHS/ESA0I6KE43D_iss_0.html. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2010. 
Stub icon Astronomi ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
Stub icon Bir kuruluş ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

"http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Uluslararası_Uzay_İstasyonu&oldid=13108471" adresinden alındı.