Tahran

Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

Tahran تهران
—  Başkent  —
Tahran şehrinin siluet görünümü
Tahran Şehrin İran'daki konumu
Koordinatlar: 35°41′46.28″N 51°25′22.66″E
Ülke	İran İslam Cumhuriyeti
Eyalet	Tahran Eyaleti
Şehristan	Tahran şehristanı
Bahş	Merkezî bahşı
Yönetim
- Belediye Başkanı	Mohammad Bagher Ghalibaf
Yüz ölçümü
- Kent	730 km2 (281,9 mi2)
Rakım	1.200 m (3.937 ft)
Nüfus
- Kent	18.587.453
- Şehir	13.413.348
Zaman dilimi	İST (+3:30)
- Yaz (YSU)	İST (+4:30)
Web sitesi: http://www.tehran.ir

Tahran (Farsça: تهران / Tehran), İran İslam Cumhuriyeti'nin başkenti, Tahran Eyaleti'nin merkezi ve 15 milyonu aşan metropol nüfusuyla İran'ın en büyük kentidir.

Tarihçe

Gülistan Sarayı

1876 yılında sadece bir köy olan Tahran, Kaçar Türklerinden Ağa Mehmet Han Kacar tarafından başkent olarak seçildi, böylece kentleşme başlamış oldu. Yaklaşık 100 yıl öncesine değin Tahran başkent olmasına karşın kimi İran kentlerinden daha küçüktü, öyle ki Rey şehrinin bir kasabası olarak geçiyordu. Şimdi o kent Tahran'ın bir bölgesi olarak tanınmaktadır.

Kaçar Hanedanı'ndan sonraki devletlerin merkeziyetçi yaklaşımlarından dolayı diğer eyaletlerden göç alması sonucunda şu an en büyük İran kenti ve Ortadoğu'nun en büyük kentlerinden biri olarak tanınmaktadır.

Tahran başkent olarak, İran'ın ekonomik ve sosyal yaşamına yön veren en çağdaş kentlerinden birisidir.

Nüfus

1979 İran İslam Devrimi'nden sonra ülke nüfusuna paralel olarak kentin nüfusu 2,5 kat artmış ve 13 milyona yaklaşmıştır.

Coğrafya

Kent, Elburz Dağları eteklerindeki bir yaylaya kurulmuş olduğundan ve çevresinde nehir, göl, deniz gibi bir su kaynağı bulunmadığından (başta hava kirliliği olmak üzere) ciddi çevre sorunlarıyla boğuşmaktadır. Kenti tehlikeli bir biçimde etkileyen hava kirliliğinin bir nedeni de Tahran'ın dünyaca ünlü trafik sorunudur. Çevre yollarının göreceli olarak geç yapılması ve yetersiz oluşu; kentteki toplu taşımacılığın tekerlekli taşıtlarla yapılması; kullanılan araçların eskiliği buna neden olmaktadır. Ama trafik sorunununa çözüm olarak Ortadoğu'daki en büyük metro ağlarından biri olan Tahran metrosu yapılmıştır ve hatları uzatılmaya devam edilmektedir.

İklim

Tipik bir bozkır ikliminin hüküm sürdüğü Tahran'da kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar ise sıcak ve kuraktır. Yağışlar en çok kış mevsimindedir ve ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde de görülür. Kışın kar yağışı ve don çok şiddetli olabiliyor. Gece ile gündüz, yaz ile kış mevsimi arasında önemli sıcaklık farkları bulunur.

Kardeş kentler

• Pretoria, Güney Afrika Cumhuriyeti 2002
• Moskova, Russia
• Karakas, Venezuela 2005
• Pekin, Çin Halk Cumhuriyeti 2006
• Minsk, Beyaz Rusya 2006
• Duşanbe, Tacikistan
• Londra, İngiltere
• İstanbul, Türkiye 2000

Yönetim yapısı

Tahran şehri 22 alt ilçeye ayrılmıştır. Bu ilçeler ve büyük semtler aşağıdaki haritada gösterilmiştir.

Tahran'ın büyük semtleri şunlardır: Abbas Abad, Afsariye, Amaniye, Amir Abad, Aryashahr, Bagh Feiz, Baharestan, Dereke, Darband, Dardasht, Dar Abad, Darrous, Dehkadeh Olampik, Ekhtiyariyeh, Ekbatan, Elahiyeh, Evin, Farmanieh, Fereshteh, Gheitariye, Gholhak, Gisha, Gomrok, Hasan Abad, Jamaran, Jannat Abad, Javadiyeh, Jomhuri, Jordan, Lavizan, Mehran, Narmak, Navab, Nazi Abad, Niavaran, Park-e Shahr, Pasdaran, Piroozi, Punak, Ray, Sa'adat Abad, Sadeghiyeh, Seyed Khandan, Sohrevardi, Shahrara, Shahr-e ziba, Shahrak-e Gharb, Shemiran, Tajrish, Tehranno, Tehranpars, Tehransar, Vanak, Velenjak, Yaft Abad, Yusef Abad, Zafaraniye.

Kuzey: İlçe 1:  • Cizar  • Darabad  • Dereke  • Derbend  • Çamaran  • İlahiye  • Farmanije  • Gejtarije  • Nobonjad  • Tecriş  • Zaferaniye İlçe 2:  • Farahzad  • Gişa  • Punak-e    Bahtari  • Sadat Abad  • Sadegije  • Šahrak-e Garb  • Šahrak-e    Žandarmeri  • Tarast  • Tevhid İlçe 3:  • Darus  • Davudiye  • Ehtijarije  • Gülhak  • Venek  • Zordan İlçe 5:  • Bulvar-e    Firdusi  • Džanat Abad  • Ekbatan  • Punak İlçe 6:  • Amirabad  • Aržantin  • Yusufabad  • Park-e Lale

Doğu: İlçe 4:  • Hak Sefid  • Hakimije  • Lavizan  • Ozgol  • Pasdaran  • Resalat  • Šams Abad  • Şemiranat No  • Tahranpars  • Zargande İlçe 7:  • Abas Abad  • Behdžat    Abad  • Emam    Hosein  • Sabalan İlçe 8:  • Mualim  • Narmak  • Samangan İlçe 13:  • Dušan Tape  • Niru Havaji  • Teheran No İlçe 14:  • Čaharsad    Dastgah  • Dulab  • Esfahanak  • Horasan  • Sad Dastgah

Merkez: İlçe 10:  • Berjanak  • Haft Čenar  • Salsabil İlçe 11:  • Dohanijat  • Laškar  • Monirije  • Šejh Hadi İlçe 12:  • Baharistan  • Tahran Çarşısı  • Firdevsi  • Gürgan  • Park-e Šar  • Pič-e Šemiran İlçe 17:  • Emamzade    Hasan  • Hazane Falah  • Kale Morgi

Güney: İlçe 15:  • Afsarije  • Bisim  • Havaran  • Kijanšar  • Masudiye  • Mosiriye İlçe 16:  • Ali Abad  • Bağ Azeri  • Hazane    Boharae  • Cahciabad  • Naziabad İlçe 19:  • Abdulabad  • Hava Niruz  • Nimetabad İlçe 20:  • Dovlat Abad  • Džavanm.-e    Kasab  • Ebn-e    Babavejh  • Hazrat-e    Abdol-Azim  • Sizdah-e    Aban

Batı: İlçe 9:  • Džej  • Sar-Asjab İlçe 18:  • Čahar Bari  • Jaft Abad  • Šad Abad  • Šahrak-e    Vali-Asr  • Tolid Daru İlçe 21:  • Iran Hodro  • Tahranser  • Vardavard İlçe 22:  • Bağ    Hadž-Sejf  • Kan  • Kuj-e    Sazman-e    Barname  • Parc Čitgar  • Peckanşar  • Stadyum    Azadi  • Şehrek    Češme  • Şehrek    Rah-Ahan

Dış bağlantılar

• Tahran şehir haritası