Tahran

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 35°41′46.28″N, 51°25′22.66″E

Tahran
تهران
—  Başkent  —
Tehran City Montage 2014 June.png
Tahran
Tahran
Şehrin İran'daki konumu
Koordinatlar: 35°41′46.28″K 51°25′22.66″D / 35.6961889°K 51.4229611°D / 35.6961889; 51.4229611
Ülke İran İran İslam Cumhuriyeti
Eyalet Tahran Eyaleti
Şehristan Tahran şehristanı
Bahş Merkezî bahşı
Yönetim
 - Belediye Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf
Yüz ölçümü
 - Kent 730 km2 (281,9 mi2)
Rakım 1.200 m (3.937 ft)
Nüfus
 - Kent 18.587.453
 - Şehir 13.413.348
Zaman dilimi İST (+3:30)
 - Yaz (YSU) İST (+4:30)
İnternet sitesi: http://www.tehran.ir

Tahran (Farsça: تهران / Tehran), İran İslam Cumhuriyeti'nin başkenti, Tahran Eyaleti'nin merkezi ve 15 milyonu aşan metropol nüfusuyla İran'ın en büyük kentidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

1876 yılında sadece bir köy olan Tahran, Kaçar Türklerinden Ağa Mehmet Han Kacar tarafından başkent olarak seçildi, böylece kentleşme başlamış oldu. Yaklaşık 100 yıl öncesine değin Tahran başkent olmasına karşın kimi İran kentlerinden daha küçüktü, öyle ki Rey şehrinin bir kasabası olarak geçiyordu. Şimdi o kent Tahran'ın bir bölgesi olarak tanınmaktadır.

Kaçar Hanedanı'ndan sonraki devletlerin merkeziyetçi yaklaşımlarından dolayı diğer eyaletlerden göç alması sonucunda şu an en büyük İran kenti ve Ortadoğu'nun en büyük kentlerinden biri olarak tanınmaktadır.

Tahran başkent olarak, İran'ın ekonomik ve sosyal yaşamına yön veren en çağdaş kentlerinden birisidir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

1979 İran İslam Devrimi'nden sonra ülke nüfusuna paralel olarak kentin nüfusu 2,5 kat artmış ve 13 milyona yaklaşmıştır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Kent, Elburz Dağları eteklerindeki bir yaylaya kurulmuş olduğundan ve çevresinde nehir, göl, deniz gibi bir su kaynağı bulunmadığından (başta hava kirliliği olmak üzere) ciddi çevre sorunlarıyla boğuşmaktadır. Kenti tehlikeli bir biçimde etkileyen hava kirliliğinin bir nedeni de Tahran'ın dünyaca ünlü trafik sorunudur. Çevre yollarının göreceli olarak geç yapılması ve yetersiz oluşu; kentteki toplu taşımacılığın tekerlekli taşıtlarla yapılması; kullanılan araçların eskiliği buna neden olmaktadır. Ama trafik sorunununa çözüm olarak Ortadoğu'daki en büyük metro ağlarından biri olan Tahran metrosu yapılmıştır ve hatları uzatılmaya devam edilmektedir.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Tipik bir bozkır ikliminin hüküm sürdüğü Tahran'da kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar ise sıcak ve kuraktır. Yağışlar en çok kış mevsimindedir ve ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde de görülür. Kışın kar yağışı ve don çok şiddetli olabiliyor. Gece ile gündüz, yaz ile kış mevsimi arasında önemli sıcaklık farkları bulunur.

Kardeş kentler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yönetim yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Tahran şehri 22 alt ilçeye ayrılmıştır. Bu ilçeler ve büyük semtler aşağıdaki haritada gösterilmiştir.

Tahran'ın büyük semtleri şunlardır: Abbas Abad, Afsariye, Amaniye, Amir Abad, Aryashahr, Bagh Feiz, Baharestan, Dereke, Darband, Dardasht, Dar Abad, Darrous, Dehkadeh Olampik, Ekhtiyariyeh, Ekbatan, Elahiyeh, Evin, Farmanieh, Fereshteh, Gheitariye, Gholhak, Gisha, Gomrok, Hasan Abad, Jamaran, Jannat Abad, Javadiyeh, Jomhuri, Jordan, Lavizan, Mehran, Narmak, Navab, Nazi Abad, Niavaran, Park-e Shahr, Pasdaran, Piroozi, Punak, Ray, Sa'adat Abad, Sadeghiyeh, Seyed Khandan, Sohrevardi, Shahrara, Shahr-e ziba, Shahrak-e Gharb, Shemiran, Tajrish, Tehranno, Tehranpars, Tehransar, Vanak, Velenjak, Yaft Abad, Yusef Abad, Zafaraniye.

Kuzey:
İlçe 1:
 • Cizar
 • Darabad
 • Dereke
 • Derbend
 • Çamaran
 • İlahiye
 • Farmanije
 • Gejtarije
 • Nobonjad
 • Tecriş
 • Zaferaniye
İlçe 2:
 • Farahzad
 • Gişa
 • Punak-e
   Bahtari
 • Sadat Abad
 • Sadegije
 • Šahrak-e Garb
 • Šahrak-e
   Žandarmeri
 • Tarast
 • Tevhid
İlçe 3:  • Darus
 • Davudiye
 • Ehtijarije
 • Gülhak
 • Venek
 • Zordan
İlçe 5:
 • Bulvar-e
   Firdusi
 • Džanat Abad
 • Ekbatan
 • Punak
İlçe 6:
 • Amirabad
 • Aržantin
 • Yusufabad
 • Park-e Lale
Doğu:
İlçe 4:
 • Hak Sefid
 • Hakimije
 • Lavizan
 • Ozgol
 • Pasdaran
 • Resalat
 • Šams Abad
 • Şemiranat No
 • Tahranpars
 • Zargande
İlçe 7:
 • Abas Abad
 • Behdžat
   Abad
 • Emam
   Hosein
 • Sabalan
İlçe 8:
 • Mualim
 • Narmak
 • Samangan
İlçe 13:
 • Dušan Tape
 • Niru Havaji
 • Teheran No
İlçe 14:
 • Čaharsad
   Dastgah
 • Dulab
 • Esfahanak
 • Horasan
 • Sad Dastgah
Merkez:
İlçe 10:
 • Berjanak
 • Haft Čenar
 • Salsabil
İlçe 11:
 • Dohanijat
 • Laškar
 • Monirije
 • Šejh Hadi
İlçe 12:
 • Baharistan
 • Tahran Çarşısı
 • Firdevsi
 • Gürgan
 • Park-e Šar
 • Pič-e Šemiran
İlçe 17:
 • Emamzade
   Hasan
 • Hazane Falah
 • Kale Morgi
Güney:
İlçe 15:
 • Afsarije
 • Bisim
 • Havaran
 • Kijanšar
 • Masudiye
 • Mosiriye
İlçe 16:
 • Ali Abad
 • Bağ Azeri
 • Hazane
   Boharae
 • Cahciabad
 • Naziabad
İlçe 19:
 • Abdulabad
 • Hava Niruz
 • Nimetabad
İlçe 20:
 • Dovlat Abad
 • Džavanm.-e
   Kasab
 • Ebn-e
   Babavejh
 • Hazrat-e
   Abdol-Azim
 • Sizdah-e
   Aban
Batı:
İlçe 9:
 • Džej
 • Sar-Asjab
İlçe 18:
 • Čahar Bari
 • Jaft Abad
 • Šad Abad
 • Šahrak-e
   Vali-Asr
 • Tolid Daru
İlçe 21:
 • Iran Hodro
 • Tahranser
 • Vardavard
İlçe 22:
 • Bağ
   Hadž-Sejf
 • Kan
 • Kuj-e
   Sazman-e
   Barname
 • Parc Čitgar
 • Peckanşar
 • Stadyum
   Azadi
 • Şehrek
   Češme
 • Şehrek
   Rah-Ahan

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]