Doctor Who

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Doctor Who
Doctor Who - Current Titlecard.png
Tür Bilim kurgu drama
Proje tasarımcısı
Yönetmen Çeşitli
Oyuncular Çeşitli Doktorlar
(günümüzde Peter Capaldi)
Çeşitli yol arkadaşları
Tema müziği bestecisi
Açılış müziği Doctor Who tema müziği
Besteci Çeşitli besteciler
(günümüzde Murray Gold)
Ülke Birleşik Krallık
Sezon sayısı 26 (1963-89), 9 (2005-günümüz) ve bir TV filmi (1996)
Bölüm sayısı 826 (97 eksik bölüm) (bölümleri listesi)
Prodüksiyon
Yönetici yapımcı Çeşitli
(günümüzde Steven Moffat ve Brian Minchin[1])
Kamera Tekli/Çoklu-kamera kurulum
Gösterim süresi
  • 25 dakika (1963–84, 1986–89)
  • 45 dakika (1985, 2005–günümüz)
  • ve diğer çeşitli uzunluklarda
Yayın bilgileri
Kanal BBC
BBC One
BBC One HD (2010–günümüz)
BBC HD (2007–10)
BBC America (2010–günümüz)
Resim formatı
  • 405-line Siyah beyaz (1963–67)
  • 625-line Siyah beyaz (1968–69)
  • 625-line PAL (1970–89)
  • 525-line NTSC (1996)
  • 576i 16:9 DTV (2005–08)
  • 1080i HDTV (2009–günümüz)
Ses formatı Monaural (1963–87)
Stereo (1988–89; 1996; 2005–08)
5.1 Çevresel Ses Düzeni (2009–günümüz)
Yayın tarihi Klasik seriler:
23 Kasım 1963 (1963-11-23)
6 Aralık 1989
Televizyon filmi:
12 Mayıs 1996
Modern seriler:
26 Mart 2005 – günümüz
Kronoloji
İlişkili programlar
Dış bağlantılar
BBC'de Doctor Who

Doctor Who (Türkçe anlamıyla Doktor Kim) BBC yapımı İngiliz bilim kurgu televizyon dizisi. Dizi; Doktor olarak bilinen, zamanda yolculuk yapan insansı Dünya dışı yaratık olan Zaman Lordu'nun maceralarını anlatmaktadır. Doktor, dışarıdan 1950'lerden kalma bir polis kulübesi gibi görünen TARDIS adındaki bilince sahip ve zamanda yolculuk edebilen bir uzay gemisi ile evreni araştırır. Doktor, yol arkadaşları ile beraber uzay ve zamanı keşfeder, sorunları çözer, yaratıklarla yüzleşir ve tarihe yapılan müdahalelere engel olur. Doctor Who hayranlarına "Whovian" denir ve tarihte bir sözlükte yer edinmiş ilk hayran grubudur.[2]

Guinness Rekorlar Kitabı tarafından dünyanın en uzun süren bilim kurgu televizyon programı olarak listelenen[3] dizi aynı zamanda İngiliz popüler kültürünün de önemli bir parçasıdır.[4][5] Dizi iyi planlanmış hikâyeleri, ilk yayınlandığı dönemdeki düşük bütçeli yaratıcı özel efektleri ve elektronik müzik kullanımındaki önderliği ile tanınır.

Doktor, Gallifrey gezegeninden gelmektedir ve oradaki tüm ırk gibi bir zaman lordudur. Zaman lordları ve Dalekler arasında gerçekleşen ve "Son Büyük Zaman Savaşı" (The Last Great Time War) olarak bilinen büyük savaş her iki ırkın da sonunu getirdikten sonra, Doktor hayatta kalan ve türünün sonuncusu olan tek zaman lordu olarak TARDIS ile beraber kaçmayı başarır ve büyük yolculuğuna başlamış olur.

Doktor neredeyse ölümsüzdür ve bunun kaynağı, onun ölümü kandırmak olarak tanımladığı ve tüm zaman lordlarının yapabildiği hücre yenilenmesidir. Hücre yenilenmesi, zaman lordlarının ölüm zamanı geldiğinde, dış görüntülerinin tamamen değişip yeni biri olarak hayata dönmeleri anlamına gelmektedir. Her ne kadar hayatlarının devamını sağlasa da, bu süreç, görüntülerinin yanında tüm benliklerinin ve karakterlerinin de değişmesine neden olduğu için zorlu ve acı vericidir. Hücre yenilenmesi yalnızca 12 defa olmaktadır. Toplamda 13 hayata sahip olabilen Doktor, 2 defa hücre yenilenmesi geçirse de aynı DNA'yı korumayı başarmıştır. 11. Doktor (Matt Smith) ile tüm hücre yenileme hakları tükenmiş olan Doktor, Gallifrey'in bulunduğu evrenden çatlak aracılığıyla gönderilen yardım sayesinde yeni bir hücre yenileme döngüsüne girmiştir. Şu an Doktor 12. hayatını yaşamaktadır fakat unuttuğu bazı şeyler vardır.

Hayatı boyunca, insan ırkının eşsiz duyguları nedeniyle Dünya'ya zaafı olan Doktor, kendine neredeyse her zaman Dünyalı bir yol arkadaşı seçmiştir ve bu yol arkadaşlarıyla uzayın ve zamanın en ücra köşelerine yolculuk yapıp, olmaması gereken yanlışlıkları onarmakta ve evrenin düzenini korumaktadır.

Doctor Who'nun 1963'te ilk kez izleyicisiyle buluşmasıyla yolcuğuna başlayan Doktor, 90'lardan itibarenki 10 senelik bir aradan sonra, 2005'te daha modern ve yeni bir seriyle karşımıza yeniden çıktı ve 9. Doktor (Christopher Eccleston), yeni bir TARDIS ve yeni bölümlerle ekranlara dönerek günümüzde hala devam eden yolculuğuna yeniden başlamış oldu. 1. sezonun sonunda (2006) Doktor, yol arkadaşı Rose Tyler'ı kurtarmak için TARDIS'in Kalbi'nin enerjisini absorbe ederek 9. hayatına son verdi ve yenilenme geçirerek 10. Doktor'u (David Tennant) ekranlara getirmiş oldu. David Tennant, 3 sezon boyunca dizide rol aldı. 4. sezonun sonunda (2010) o dönemki yol arkadaşı Donna Noble'ın büyükbabasını (Wilfred Mott) kurtarmak için kendini feda ederek, David Tennant'ın ayrılışı adına büyük bir finalle birlikte, 10. Doktor ekranlara veda etti ve böylece 11. Doktor (Matt Smith), Amy Pond (Karen Gillan) eşliğinde beşinci sezon serüvenine başlamış oldu. Amy'nin nişanlısı olan Rory Williams (Arthur Darvill) ile evlenmesiyle birlikte, uzun süre boyunca tek bir yol arkadaşıyla yolculuk eden Doktor, altıncı sezonda serüvenlerine Amy ve Rory ile birlikte bir takım olarak atılmaya başlamıştır. 7. sezon beşinci bölümde Ağlayan Melek adı verilen tür tarafından Rory zamanda kaybedilmiştir. Amy de Rory'nin gidişine dayanamamış ve o da aynı şekilde onun yanına gideceğine inanıp kendini feda etmiştir. Yine 7. sezonda Clara Oswin Oswald (Jenna-Louise Coleman) Doktor'un yeni yol arkadaşı olarak karşımıza çıkmıştır.

7. sezonda Clara tarafından Daleklerin hafızasından Doktor silinmiştir ve Dalekler Doktor'un kim olduğunu bilmemektedir. 50. yılını kutlamak amacıyla 23 Kasım 2013 tarihinde özel bir bölüm yapılmış ve bu bölümde 11. Doktor (Matt Smith), 10. Doktor (David Tennant) ve Savaş Doktoru (John Hurt) ile karşılaşmıştır. 10., 11. ve Savaş Doktoru zaman savaşına son vermek için "An" adı verilen Gallifrey'in son atalarından kalma kitle imha silahı ile hem Dalekleri hem Zaman Lordlarını hem de evrenin geri kalanını yok etmekten son anda vazgeçer ve birlikte Gallifrey'i bir cep evrene taşıyarak Dalekler ile Zaman Lordları'nın birbirini yok ettiği izlenimini uyandırırlar. Ayrıca bu bölümde uzun süredir görülmeyen Zygon adlı uzaylı türü tekrar ortaya çıkmıştır. 2014 yılbaşı özel bölümünde 11. Doktor Matt Smith veda etmiş ve Peter Capaldi 12. Doktor'u oynamaya başlamıştır. 12. Doktor'un yol arkadaşı Clara'dır.

Doktor[değiştir | kaynağı değiştir]

The Doctor (Doktor) Oyuncu Yıllar
Birinci Doktor William Hartnell 1963–66[not 1]
İkinci Doktor Patrick Troughton 1966–69[not 1]
Üçüncü Doktor Jon Pertwee 1970–74[not 1]
Dördüncü Doktor Tom Baker 1974–81[not 1]
Beşinci Doktor Peter Davison 1982–84[not 1]
Altıncı Doktor Colin Baker 1984–86
Yedinci Doktor Sylvester McCoy 1987–89[6][7][8]
Sekizinci Doktor Paul McGann 1996[not 1]
Savaş Doktoru John Hurt 2013[9]
Dokuzuncu Doktor Christopher Eccleston 2005
Onuncu Doktor David Tennant 2005–10[not 1]
On birinci Doktor Matt Smith 2010–13
On ikinci Doktor Peter Capaldi 2014–

Yol arkadaşları[değiştir | kaynağı değiştir]

Günümüz serisinde:

1 ve 2. Sezon, 4. Sezon'dan Birkaç Bölüm ve "The End of Time 2" 2005–07 Rose Tyler Billie Piper
1. ve 2. Sezon'dan Birkaç Bölüm 2005-06 Mickey Smith Noel Clarke
1., 2., 3. ve 4. Sezon'dan Birkaç Bölüm 2005-07 Jack Harkness John Barrowman
3. Sezon ve 4. Sezon'dan Birkaç Bölüm 2007 Martha Jones Freema Agyeman
4. Sezon ve "The End of Time" 2008 Donna Noble Catherine Tate
5. Sezon, 6. Sezon ve 7. Sezon'un Yarısına Kadar 2010–13 Amelia Pond Karen Gillan
5. Sezon, 6. Sezon ve 7. Sezonun Yarısına Kadar 2010–13 Rory Williams Arthur Darvill
7. Sezonun Yarısından İtibaren, 8. Sezon ve 9. Sezon 2013–15 Clara Oswald Jenna Coleman
10. Sezon 2017– Bill Pearl Mackie
  • (En az bir sezon boyunca bütün bölümlerde gözüken karakterler listelenmiştir.)

Yan dizileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca dizinin kendine ait iki spin-off yani yardımcı, tamamlayıcı dizisi BBC kanallarında yayınlanmıştır. Torchwood ve The Sarah Jane Adventures dizileri Doktor ile arkadaşlık etmiş kişilerin hikayelerini anlatırken bir yandan diziyi tamamlayıcı unsuralara da yer vermektedir. İsim olarak Doctor Who'nun anagramı olan Torchwood, Doktor ile modern serinin ilk sezonunda yolculuk eden ve sonraları da diziye konuk oyuncu olarak gelen Jack Harkness'ın dağılan Torchwood'u yeniden kurup Doktor'u seven ve yararlı bir kuruluş haline getirirken 5 arkadaşıyla yaşadığı hikayeleri anlatmaktadır. Torchwood üssü Galler'de, Cardiff'in kıyısında kurulmuştur. Sarah Jane Adventures dizisi ise Doktor ile klasik seride yolculuk eden Sarah Jane Smith isimli gazetecinin Bannerman yolundaki evinin çatı katında, süper bilgisayarı Bay Smith, oğlu Luke Smith ve arkadaşları ile uzaylılarla mücadelesini anlatır.

Clara'nın öğrencilerinin hikayesini konu alan, Coal Hill Lisesi'nde geçecek olan 3. bir spin-off Class'ın çekimleri İlkbahar 2016'da başladı ve yıl sonuna doğru BBC Three'de her bölümü 45 dakika olmak üzere yayınlanacak.[10]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Not[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g Doktor'un erken versiyonları sonrakilerin hikayelerinde de görünmüştür. Birinci ve İkinci Doktor 1973 yılı Üçüncü Doktor'un hikayesi The Three Doctors'da; Birinci, İkinci Üçüncü ve Dördüncü Doktor 1983 yılı Beşinci Doktor hikayesi The Five Doctors'da; İkinci Doktor Altıncı Doktor ile beraber 1985 bölümü The Two Doctors'da; Beşinci Doktor Onuncu Doktor ile 2007 minibölümü "Time Crash"te ve Onuncu Doktor On Birinci Doktor ile "The Day of the Doctor" bölümünde gözükmüştür. Sekizinci Doktor ayrıca 2013 minibölümü "The Night of the Doctor"da da yer almıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Brian Minchin confirmed as New Executive Producer of Doctor Who". BBC. 30 April 2013. 24 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20140224182336/http://www.bbc.co.uk/blogs/doctorwho/articles/Brian-Minchin-confirmed-as-New-Executive-Producer-of-Doctor-Who. Erişim tarihi: 30 April 2013. 
  2. ^ Whovian Erişim tarihi: 12 Nisan 2014
  3. ^ "Dr Who 'longest-running sci-fi'". BBC News. 2006-09-28. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5390372.stm. Erişim tarihi: 2006-09-30. 
  4. ^ "The end of Olde Englande: A lament for Blighty". The Economist. 2006-09-14. http://www.economist.com/world/britain/displaystory.cfm?story_id=7912946. Erişim tarihi: 2006-09-18. 
    "ICONS. A Portrait of England". 9 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20110809051934/http://www.icons.org.uk/theicons/collection/doctor-who. Erişim tarihi: 2007-11-10. 
  5. ^ Moran, Caitlin (2007-06-30). "Doctor Who is simply masterful". The Times (News Corporation). http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/tv_and_radio/article1989181.ece. Erişim tarihi: 2007-07-01. "[Doctor Who] is as thrilling and as loved as Jolene, or bread and cheese, or honeysuckle, or Friday. It’s quintessential to being British." 
  6. ^ "Official episode guide". UK: BBC. 1 Mart 2008. http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/. Erişim tarihi: 31 Mart 2008. 
  7. ^ "Episode Guide — Seventh Doctor Index". Doctor Who — Classic Series. UK: BBC. http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/index_seventh.shtml. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2011. 
  8. ^ "TV Movie cast & crew". UK: BBC. http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/tvmovie/detail.shtml#cast. Erişim tarihi: 15 Nisan 2008. 
  9. ^ Hogan, Michael (18 Mayıs 2013). "Doctor Who: The Name of the Doctor, BBC One, review". The Daily Telegraph. http://www.telegraph.co.uk/culture/tvandradio/doctor-who/10065201/Doctor-Who-The-Name-of-the-Doctor-BBC-One-review.html. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2013. 
  10. ^ The Doctor Who Team. "BBC Latest News - Doctor Who - Doctor Who Spin Off: Class". Doctor Who. 3 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151103084438/http://www.bbc.co.uk/blogs/doctorwho/entries/953c5b1f-3cc8-4db9-8184-f1b6567260f1.