Sarma

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Yaprak sarması
Beyaz lahana sarması

Sarma, Yaprak sarması ya da Yaprak dolması, bulgur ya da pirinç başta olmak üzere çeşitli iç malzemelerin, genellikle beyaz lahana, kara lahana, dut yaprağı, kiraz yaprağı veya asma yaprağıyla sarılmasıyla yapılan bir yiyecek. Osmanlı mutfağı kökenli olup, Osmanlı İmparatorluğu'nun hüküm sürdüğü topraklarda yapılmaktadır. Daha çok Ege mutfağına özgü olan Zeytinyağlı sarma ya da kıymalı sarma şeklinde farklı çeşitleri vardır.

Çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yaprak sarması[değiştir | kaynağı değiştir]

Asma yaprağının içerisine bulgur ya da pirinç başta olmak üzere yöresine göre değişen diğer iç malzemeleri konarak yapılan bir yemektir. Zeytinyağlı sarma ya da kıymalı sarma şeklinde farklı çeşitleri vardır. Malzemeler karıştırılarak harmanlanır. Daha sonra salamura asma yaprağıyla sarılır. Sonra toprak testide, arasına et parçaları ve limon konarak pişirilir. Üzerine limon suyu sıkılarak ya da yoğurt konularak yenir. Yaprak sarma Tokat ve Gümüşhane yörelerine aittir.[1]

Türk mutfağındaki çoğu geleneksel lezzetin uzun bir tarih yolculuğu bulunuyor. Etli Yaprak Sarma da bunlardan biri. Etli yaprak sarmanın tarih yolculuğu, Osmanlı Devleti dönemine kadar dayanıyor. Sarma, Osmanlı’da teknik olarak kabul edilir. Yani yeni bir yemek olarak değil, mevcut bir yemeğin farklı tekniklerle uyarlanması sonucu üretildiği kabul edilmiştir. Söylentilere göre Sarma, Osmanlı mutfağında üretilmiş ve ilk olarak Osmanlı’da ortaya çıkmıştır. Ancak aynı zamanlarda, Akdeniz ülkelerinde de görülmesi konu hakkında son derece büyük bir soru işareti oluşturmuştur. Sarmanın Osmanlı'da üretildiğini savunanlar, Akdeniz ülkelerinin sarmayı Osmanlı’dan geldiğini savunur. Akdeniz ülkeleri de bunun zıttını iddia etmektedir. Gerçeğe (belki de) hiçbir zaman ulaşamayacağız ancak sarma, Dünya’daki herkesin afiyetle yediği bir evrensel bir lezzet olarak kabul görür. [2]

Kiraz yaprağı sarması[değiştir | kaynağı değiştir]

Malatya'da yapılan bir çeşit sarmadır. Benzer yemekler dut yaprağı, fasulye yaprağı ve asma yaprağı kullanılarak da yapılabilir.

Beyaz lahana sarması[değiştir | kaynağı değiştir]

Kara lahana sarması[değiştir | kaynağı değiştir]

Zararları[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğal koşullarda son derece faydalı ve sağlıklı bir yiyecek olan sarma, dikkat edilmediğinde son derece zararlı bir gıdaya dönüşmektedir. günümüzde AB ve üyesi bölgelerde yapım malzemeleri sınırdan içeri girmemektedir. Hatta 2015'te İsveç'e gönderilen bir yaprakta 18 farklı zehirli madde ortaya çıkmıştır.[3]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Yaprak sarma hangi yöreye aittir?". 5 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2021. 
  2. ^ "ETLİ YAPRAK SARMANIN TARİHÇESİ". 5 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2021. 
  3. ^ "Yaprak Sar'ma(apelasyon.com)". 29 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2021.