Mühendislik

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Siemens tarafından inşası ve imalatı yapılan bir buhar türbininin birleştirilmesi.
Watt buhar motoru.

Türk Dil Kurumu'na göre mühendis, İnsanların her türlü ihtiyacını karşılamaya dayalı çeşitli yapılar yol, köprü, bina, peyzaj, çevre gibi şehircilik ve imar dışı alanların ilkeleri, bayındırlık; tarım, beslenme gibi gıda; fizik, kimya, biyoloji, elektrik, elektronik gibi fen; uçak, gemi, otomobil, motor, iş makineleri gibi teknik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış, belli bir eğitim görmüş kimsedir. Modern anlamda mühendis, bilim insanlarının ürettiği teorik bilgiyi tekniker ve teknisyenlerin uygulayabileceği pratik bilgiye dönüştüren kişidir. Arthur Mellen Wellington'a (demiryolları inşaat mühendisi) göre mühendislik, "Beceriksiz birinin iki dolara kötü yaptığı bir şeyi bir dolara iyi yapma sanatıdır."

Kelimenin kökeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Mühendis kelimesi Arapça geometri (hendese) ile meşgul olan, geometri bilen kişi anlamına gelmektedir.

Yüksek mühendis[değiştir | kaynağı değiştir]

Alanıyla aynı ana bilim dalında yüksek lisans programını bitirenler yüksek mühendis unvanı alırlar.

TDK'ye göre "yüksek" sıfatı "mühendis"ten önce gelmelidir.

Örnek: İnşaat Yüksek Mühendisi, Makine Yüksek Mühendisi

Mühendislik felsefesi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk başta Matematik olmak üzere "İhtiyaçların karşılanmasında emniyet, ekonomi ve estetiğin göz önüne alınmasıdır."Ters mühendislik, mühendisliğin temelidir." Felsefî açıdan klâsik mühendislik, teklikten bütünselliğe ulaşmaktır. Ama ters mühendisliğin ilkesi, bütünsellikten tekliğe ulaşma gayesini taşır. Sanatsal tasarım ve aynı zamanda endüstriyel tasarım anlamında birçok sanatçı "tabiattan esinlendik ve ilham aldık" ifadesi içindedir. Aslında bu noktada ar-ge anlamıyla evrim bilimi, mevcut bilim tarafından ters mühendislik temelleriyle incelenerek şu anki bilimsel doğrusal mühendislik anlayışını var etmektedir.

Mühendislik etiği[değiştir | kaynağı değiştir]

Mühendislik dalları[değiştir | kaynağı değiştir]

Mühendislik de bilim gibi çok geniş dalları olan bir alandır ve genelde dört ana dala ayrıldığı düşünülür:[1][2]

  • Bilgisayar mühendisliği: Temel olarak yazılım, programlama ve algoritma ile ilgilenir. Bilgisayar ağları, veri tabanı yöneticiliği ve gömülü sistemler de diğer çalışma alanlarıdır.
  • Elektrik mühendisliği: Çok geniş bir alandır. Elektrik devreleri ve motorlarından, bilgisayar sistemlerine elektronikten; haberleşmeye kadar pek çok alanı kapsar.
  • Endüstri mühendisliği: İnsan, makine, enerji, para gibi girdileri belirli süreçlerden geçirerek ürün ve hizmete dönüştüren bütünleşik sistemlerin tasarımı ve iyileştirilmesiyle ilgilenir.
  • Enerji sistemleri mühendisliği: Yenilenebilir enerji (güneş, rüzgâr, hidrolik, jeotermal vb.) kaynaklarıyla ilgilenir.
  • Fizik mühendisliği: Tabiattaki maddelerin yapısını ve aralarındaki etkileşimi inceleyen fizik bilimi bulgularının uygulama alanına dönüştürülmesi ile ilgilidir.
  • Geomatik mühendisliği: Aklınıza gelebilecek her türlü hassas ölçümün tek imza yetkilisidir. Ayrıca Harita Kontrol Mühendislerinin onaylamadığı taşınmaz yasal olarak geçerli değildir.
  • İnşaat mühendisliği: Pek çok yapının (köprü, yol, altyapı vb.) tasarımı ve inşasıyla ilgilenir.
  • Jeoloji mühendisliği: Yerkürenin başlangıcından günümüze kadar geçirdiği yapısal değişmeleri, yer kabuğunun yüzeyinin ve altının bugünkü durumunu inceleyen, yerleşim alanlarının ve her türlü mühendislik yapılarının yer seçimi çalışmalarının yürütülmesiyle ilgili eğitim verilen mühendislik dalıdır.
  • Kimya mühendisliği: Günlük hayatta kullanılan pek çok ürün ve maddenin geliştirilmesi ve üretim süreçleriyle ilgilenir. Üretim tesisleri ve kimyasal tesislerinin tasarımı, kurulumu, işletiminden sorumlu mühendisler kimya mühendisleridir. Yeni ürünlerin araştırılması ve var olan ürünlerin geliştirilmesinde de rol alabilirler. Üretim süreçlerinin tasarımı ve analizinde ısı aktarımı, kütle aktarımı, ayırma işlemleri, proses tasarımı, reaksiyon mühendisliği gibi pek çok bilim dalı ve uygulamadan faydalanırlar.
  • Makine mühendisliği: Fiziksel ve mekanik ürünlerin yapımıyla ilgilenir.
  • Mekatronik mühendisliği: Mekatronik kelime anlamıyla makine ve elektronik kelimelerinin birleşimiyle oluşturulmuş yeni bir terimdir. Mekatronik mühendisliği; kontrol otomasyon mühendisliği, makine mühendisliği, yazılım mühendisliği, elektrik elektronik mühendisliği dallarının kesişiminden oluşan yeni bir mühendislik dalıdır. İlgi alanları genellikle sanayide bulunan robotik cihazlardır.
  • Metalürji ve malzeme mühendisliği: Çeşitli birçok ham maddeden kullanışlı ürünlerin ve malzemelerin üretimi ve geliştirilmesinde rol alan mühendislerdir. Metaller ve çeşitli birçok ham maddenin günlük hayattaki uygulamalarıyla ilgilenmekle beraber, kullanışlı malzemelerin tasarımı ve var olanların geliştirilmesiyle ilgilenmektedirler.
  • Polimer mühendisliği: Plastik, kauçuk ve elyaf gibi polimerik malzemelerin üretimi ve şekillendirilmesiyle ilgilenir.
  • Uzay mühendisliği: Uzay Mühendisliği, dünya çevresindeki hava-uzaydan ekonomik, bilimsel ve teknolojik amaçlı hizmet ve ürün sağlamayı maçlayan bir mühendislik dalıdır. Uzay mühendisleri sivil ve askeri kuruluşlarda, dünya çevresinde yörüngeye konacak insanlı ve insansız hava-uzay araçlarını ve bunları yörüngeye koyacak roketleri tasarlayan ve inşa eden, görev ve yol planlarını hesaplayan, sürekli kontrol ederek, görevlerini yerine yetirmelerini sağlayan mühendislerdir. Ayrıca, hava-uzay araçlarında yapılacak bilimsel ve teknolojik amaçlı deneylerin gerçekleştirilmesinde de görev alırlar.
  • Ziraat mühendisliği: Bitkisel üretim, hayvansal üretim yanında tarımsal biyoteknoloji, tarım makineleri, kültürteknik, toprak bilimi ve bitki besleme, tarım ekonomisi, tarım ürünleri teknolojisi, bitki koruma, peyzaj mimarlığı ve biyogazdan enerji üretimi alanlarında uğraş veren mühendislik dalıdır.
  • Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği: Ham maddesi ağaç olan malzemenin işlenerek değerlendirilmesi, ağaçtan elde edilen ürünlerin tasarlanması ve buna ilişkin üretimin planlanması, ürünlerin kalite kontrolü alanında çalışacak teknik elemanlar yetiştiren bir mühendislik dalıdır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Journal of the British Nuclear Energy Society - Google Books". 6 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014. 
  2. ^ "web.archive.org" (PDF). 13 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Haziran 2014.