İçeriğe atla

Taşıt

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Taşıt, ulaşım aracı veya vasıta, yük ve yolcu taşımaya yarayan araçların genel adıdır.

Karayolu taşıtları

[değiştir | kaynağı değiştir]

Motorsuz kara yolu taşıtları

[değiştir | kaynağı değiştir]

İnsan gücü ile hareket eden taşıtlar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Pedallılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
BisikletÜç tekerli bisikletVelotaksiTandem bisikletQuadricyclesTekteker
Çok kişilikYatay bisiklet
Sürüklemeliler
[değiştir | kaynağı değiştir]
Su kayağıKar kayağıKızak
Yük taşımak için
[değiştir | kaynağı değiştir]
Yük taşıma arabasıValiz taşıma arabasıEl arabasıEl arabası
(Small)		Bagaj arabası
Diğer
[değiştir | kaynağı değiştir]
TahtırevanÇekçekTekerlekli sandalyeScooter
(Manuel)		Taşıma sedyeTekerlekli sedyeKaykayTekerlekli patenBebek arabasıAlışveriş arabası

Hayvan gücü ile hareket eden tekerlekli taşıtlar

[değiştir | kaynağı değiştir]
DiligenceCoachSavaş arabası
Chariot		iki tekerli at arabası
(Calash)		Kupa
(Brougham)		BerlinePosta arabası
(Stagecoach)
üstü açılabilir araba
(Cabriolet)		Fayton
Barouche		BuggyDogcartCartSurreyTandem Horse
BuckboardKağnıKöpek arabasıOmnibus
Sürüklemeliler
[değiştir | kaynağı değiştir]
Köpek kızağıTroyka
Kullanılan hayvanlar
[değiştir | kaynağı değiştir]
KeçiDeveFilÖküzZebra
AtEşek

Treylerler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Treyler, bir kamyon, otobüs veya otomobil tarafından çekilen ve taşıyacağı yükün özelliklerine has bir şekilde tasarlanıp imal edilen en az bir dingili ve çekildiği taşıta çeki oku, döner tabla, kanca vb. adlarla tanımlanan bir bağlantı aygıtı aracılığı ile bağlanan yük taşıma amaçlı kara yolu taşıt aracıdır.

Otomobil transfer treyleriKaravanRömorkör

Motorlu kara yolu taşıtları

[değiştir | kaynağı değiştir]

Otomobiller

[değiştir | kaynağı değiştir]

Otomobil (Auto: Yunancadaki anlamıyla kendiliğinden + mobile: Latincedeki anlamıyla hareketli demektir). Otomobil kavramının ilk ortaya çıktığı zamanı göz önüne alırsak at kullanılmadan, itmeden veya çekmeden kendiliğinden hareket edebilen öz itmeli taşıt

SedanStation WagonRoadsterCabrioletHatchbackCoupeGrand Tourer

Motosikletler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Motosiklet, iki tekerlekli, bisiklet benzeri, içten yanmalı motora sahip bir ya da iki kişilik ulaşım aracıdır.

ScooterArazi motosikleti
Off-Road motosiklet		MobiletGezi motosikleti
Touring motosikleti
Alçak motosiklet
Chopper motosiklet		Spor motosikletEnduro motosikletSupermoto

Otobüsler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Otobüs, kara yolu taşıma yönetmeliğine göre sürücü dâhil 25 kişiden fazla yolcu kapasitesi olan motorlu kara taşıtıdır.

Çift katlı otobüsÇift katlı körüklü otobüsKörüklü otobüsÇift körüklü otobüsMetrobüsTroleybüsOff-road otobüs
Okul otobüsüÜstü açık otobüsMinibüsMidibüs

Kamyonlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kamyon, ağır yük taşımaya yarayan motorlu araç. Otomobil prensibine göre çalıştıklarından büyük yük otomobili olarak da tanımlanırlar.

İtfaiye kamyonuTroleybüs kamyonÇekici kamyonuKurtarıcı kamyonuDamperli kamyonTanker kamyonuDökme yük taşıma kamyonu
Yarış kamyonuOtobüs kamyonKamyonet

Diğer motorlu araçlar

[değiştir | kaynağı değiştir]
LokomobilTraktörAmfibiyen

Raylı taşıtlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Trenler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Tren (Fransızca : train[1]), demiryolu üzerinde bir lokomotifin çektiği arabalar dizisidir. Modern anlamı ilk kez 1820'lerde İngiltere'de kullanılmıştır.[2]

Lokomotifler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Lokomotif (Fransızca: locomotif), raylar üstünde bir vagon dizisini çekmede kullanılan buharla ya da bir motorla çalışan makinedir.[3]

Vagonlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Vagon (Fransızca : wagon), yük ve yolcu taşımakta kullanılan, lokomotifin çektiği demir yolu aracı[4]

Tramvaylar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Tramvay, raylı şehir içi ulaşım aracı[5][6] Kökeni İngilizce Tramway kelimesi olan Tramvay, Türkçeye Fransızcadan geçmiştir. Tramvay taşımacılığının kent içi trafiği açısından yol boyunca yerleştirilmiş ray ve elektrik hattı gereksinmesi gibi bazı sakıncaların olmasına karşılık, bir yandan da duman çıkartmamak ve her gün fiyatı biraz daha artan petrol ürünleri yerine elektrikle çalışmak gibi üstün yanları vardır.

Monoraylar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Monoray (Fransızca monorail)Tek bir raydan oluşan demir yolu.[7]

Füniküler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Füniküler (Fransızca funiculaire) raylı bir taşıma aracıdır. Bir dağ veya tepe gibi eğimli arazide, halatlarla yukarıya çekilerek çalışır. İki ayrı aracın aynı anda kullanımı, vagonların her birini karşı ağırlık olarak etkilemesi prensibi ile çalışır.[8]

Su taşıtları

[değiştir | kaynağı değiştir]

Gemiler

[değiştir | kaynağı değiştir]
BuzkıranŞilepVapurMavnaYelkenliDeniz otobüsü
YatFeribotKatamaranRömorkörKruvaziyerArabalı vapur

Savaş gemileri

[değiştir | kaynağı değiştir]
FırkateynKorvetUçak gemisiMonitorGambot
KruvazörMuhrip

Diğer su taşıtları

[değiştir | kaynağı değiştir]
Eskimo kayığıAmfibiyenSalGabarKanoGondolHoverkraft

Su altında

[değiştir | kaynağı değiştir]
Denizaltı

Atmosferik taşıtlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kanat yapılarına göre atmosferik taşıtlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Sabit kanatlılar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Sabit kanatlı uçak veya kısaca uçak, havanın kanatların altında basınç oluşturması yardımı ile yükselip ilerleyebilen motorlu bir hava taşıtıdır.[9][10] Eski kullanımı tayyare[11] (Arapça kökenli) (bazı ağızlarda teyyare[12]) şeklindedir.

Kullanım amaçlarına göre uçaklar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Kanat yapılarına göre uçaklar
[değiştir | kaynağı değiştir]

Dönen kanatlılar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kanat çırpanlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Yükselmelerine göre atmosferik taşıtlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Gaz basıncı ile yükselenler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Aerodinamik yapılarıyla yükselenler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Taşıt ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
  1. ↑ "tren". Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. 4 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.
  2. ↑ Sevan Nişanyan. "tren". Nişanyan Sözlük. 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.
  3. ↑ "lokomotif". Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.
  4. ↑ "vagon". Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.
  5. ↑ "tramvay". Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.
  6. ↑ Sevan Nişanyan. "tramvay". Nişanyan Sözlük. 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.
  7. ↑ "monoray". Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.
  8. ↑ "füniküler". Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.
  9. ↑ "uçak". Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. 3 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.
  10. ↑ "Rehber Ansiklopedisi "Uçak" maddesi". 5 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2009.
  11. ↑ "tayyare". Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.
  12. ↑ Selâhattin Olcay (1995). teyyare. Doğu Trakya Yerli Ağzı, İnceleme-Derleme-Dizin. Türk Dil Kurumu. s. 92.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Taşıt&oldid=36453369" sayfasından alınmıştır