Baharat

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Fas'ta baharat dükkânı

Baharat, bitkilerin kök, yaprak, tohum gibi kısımlarının bazen olduğu gibi tazeyken, bazen de kurutulup, toz haline getirilip, ufalanıp veya benzeri kimi işlemlerden geçirilip, muhafaza edilip kullanılan ve yemeklere içkilere başka koku ve tatlar eklemeye yarayan gıda malzemelerinin genel adıdır.

Kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Baharatlar yemeklere ait olduğu yemek kültürüne has birer kimlik verir; temelde ayni malzemelerden yapılan bir yemek yöreye özel bir baharatla yöresel bir karakter alır. Genç yaşta öğrenilen bu tatlar ileri yaşlarda aranır olur. Müzik, dans, giyim, lehçe ve nezaket kurallarında olduğu gibi aşçıların belli bir tadı tutturabilme yarışında ölçüşmelerine vesile olur, benzer kültürlerden kişilerin sofra başı birlikteliğini pekiştirir, ayrı kültürlerden insanların birbirlerini oldukları gibi, damak tadı seçimleriyle birlikte kabul etmelerinin (ya da reddetmelerinin) simgesi olur.

Bazı baharatlar içindeki etkin maddelerden dolayı ilaç gibi etki yapar, bazen yemek içindeki karşı etkenleri dengeler. Buna örnek tarçın, biberiye, limon suyu gibi tansiyon düşürücü malzemelerdir, bunlar tad almayı kolaylaştıran tuzun tansiyon arttırıcı etkisini dengelerler.

Bazı baharatlar baska etkenleri daha etkili yapar. Buna örnek kara biberin etkin maddesin piperinin yemekteki zerdeçalın antikanserojen etkin maddesi kurkuminin kana karışımını kat kat arttırmasıdır.[1]

Türkiye'de en çok kullanılan baharatlar nane, karabiber, kekik, kimyon, pul biber olarak sayılabilir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9619120 Influence of piperine on the pharmacokinetics of curcumin in animals and human volunteers