Besin takviyesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Diyet veya beslenme takviyeleri ismi de verilen gıda takviyelerinin ardında yatan fikir, yeterli miktarlarda tüketilmeyen besinlerin tedarik edilmesidir. Gıda takviyeleri, hap, tablet, kapsül, sıvı, vb. formunda sağlanan vitaminler, mineraller, aminoasitler, yağ asitleri ve diğer maddeler olabilir. .[1]

Besin desteği (suplemantasyon), bireye yönelik bir uygulamadır. Besin destekleri, vitamin, mineral, posa, aminoasitler, fitokimyasallar, otlar (herbal) ve botanik ürünleri kapsar. Supleman olarak sunulan besin öğelerinin çoğu, günlük diyette doğal olarak bulunmaktadır.[2]

Besin takviyleri endüstrisi 2015 yılında yaklaşık 37 milyar dolar değerindedir[3] ve sadece ABD'de bugün piyasada 50,000'den fazla besin takviyesi ürünü mevcuttur.[4] Amerikan yetişkin topluluğun yaklaşık %50'sinin besin takviyesi tüketmektedir. Multivitaminler en fazla kullanılan ürün grubudur.[5]

Çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Vitaminler[değiştir | kaynağı değiştir]

Mineraller[değiştir | kaynağı değiştir]

Protein ve Amino Asitler[değiştir | kaynağı değiştir]

Vücut Geliştirme Takviyeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Esas Yağ Asitleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğal Ürünler[değiştir | kaynağı değiştir]

Probiyotikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yan etkileri ve zararları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yapılan araştırmalar sonucunda besin takviyelerinin bilinçsiz tüketim sebebiyle ciddi sağlık sorunlarına yol açtığı tespit edilmiştir. Besin takviyeleri mutlaka doktor denetimde kullanılmalıdır.[6]

Bazı Vitamin ve Minerallerin İlaçlarla Olan Etkileşimi[7]
Gıda Takviyesi İlaç Etkileşim
A Vitamini Absiksimab, asenokumarol, dermatan sülfat, dikumarol, heparin, varfarin vs. Kanamayı artırma riski
Asitresin, karob, etretinat vs. A vitamini toksisitesini artırma
Kolestipol A vitamini etkisini azaltma
Niasin Nikotin Kızarma ve baş dönmesi
B12 Vitamini Askorbik Asit Vücütta ve serumda siyanokobalaminin faydasını azaltma
Aminosalisilik asit, simetidin vs. Siyanokobalamin emilimini azaltma
K Vitamini Varfarin Antikoagülan etkinliğini azaltma
Kalsiyum Aspirin, bizmut sabsitrat, proksetil, doksisiklin, metasiklin, demir vs. İlaç etkinliğini azaltma
Magnezyum Kalsitriol, dokserkalsiferol Hipermagnezemi
Amikasin, dibekasin, streptomisin, tobramisin vs. Nöromusküler zayıflık
Dikumarol Kanamayı artırma riski
Felodipin, isradipin Tansiyon düşmesi
Demir Asetohidroksamik asit, sefdinir, sinoksasin, doksisiklin, ofloksin, minosiklin, tetrasiklin, penisilamin vs. İlaç etkinliğini azaltma
Asetohidroksamik asit, kalsiyum, alüminyum fosfat, kolestiramin, sodyum karbonat, doksisiklin, bikarbonat vs. Demir etkinliğini azaltma
Levotroksin Tiroit yetmezliği
Takviye Edici Gıdalarda Kullanılan Bazı Vitamin ve Minerallerin Günlük Maksimum Limitleri
Vitamin ve Mineraller 4-10 Yaş** 11 Yaş ve Üzeri
Vitamin A (RE) (μg) 500 1000
Beta-karoten (mg) 3.5 7
Vitamin D (μg) 12.5 25
Vitamin B1 (tiamin) (mg)* - -
Vitamin B2 (riboflavin) (mg)* - -
Vitamin B3 (niasin) (mg NE)*** 250 500
Vitamin B6 (piridoksin) (mg) 5 10
Vitamin C (mg) 500 1000
Folik asit (μg) 300 600
Biotin (μg)* - -
Selenyum (μg) 100 200
İyot (μg) 75 150
Çinko (mg) 7.5 15
Kalsiyum (mg) 750 1500
Demir (mg) 8.5 17
Fosfor (mg) 350 700
Potasyum (mg) 750 1500
Flor (mg) 1.75 3.5
Sodyum (mg)* - -
*Limit belirlenmemiştir
**11 yaş ve üzeri için verilen limitlerin %50’si kabul edilmiştir.
***Nikotinik asit içeren takviye edici gıdalar ayrıca değerlendirilir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]