Sosyobiyoloji

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Sosyobiyoloji, davranışların sahip olmuş olabileceği evrimsel avantajları göz önüne alarak türlerin sosyal davranışlarını açıklamaya çalışan bilimsel disiplinlerin neo-Darwinci bir sentezidir. Başka bir ifadeyle, sosyal davranışın biyoloji, daha spesifik olarak evrimsel biyoloji temelli olarak ele alındığı disiplinlerarası bir çalışmadır. Sosyobiyolojinin konuları etoloji, antropoloji, evrim, zooloji, arkeoloji, popülasyon genetiği, davranışsal ekoloji, evrimsel psikoloji, felsefe gibi birçok disiplinin konuları arasındadır.

Sosyobiyoloji tartışmalı bir disiplindir. Özellikle insan davranışı konusu sosyobiyolojinin en tartışmalı konusudur.[kaynak belirtilmeli] Richard Lewontin ve Stephen Jay Gould öne çıkan sosyobiyoloji eleştirmenleri arasındadır ve bu eleştiriler, genlerin insan davranışını oluşturmada merkezi bir rol oynadığı kabulünün yeterli olmadığı üzerine kuruludur. Buna cevap olarak antropolog John Tooby ve psikolog Leda Cosmides, sosyobiyolojinin bir dalı olarak evrimsel psikoloji kavramını önermişler ve böylece konuyu biyolojik çeşitlilik sorunlarından uzak durarak ele almışlardır.

Sosyobiyoloji şu iki ön kabule dayanır:

  • Bazı davranışsal karakterler kalıtsaldır.
  • İnsanlar hayvanlar alemindendir.
    • Dolayısıyla, davranışları doğal seçilim ile değişmiştir.
    • Yani, insan davranışlarının kökeni kalıtsaldır.[1] ve onları değiştirme yeteneğimiz kısıtlıdır.[2]

Bu, en çok tartışmaya neden olan kısımdır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

E. O. Wilson, sosyobiyolojinin en önemli isimlerinden. Sociobiology: The New Synthesis

Biyoloji filozofu Daniel Dennett, Thomas Hobbes'ın 1651'deki Leviathan kitabına dayanarak ilk sosyobiyolog olduğunu iddia etti. Hoobes, insan topluluğunda manevi değerleri sosyobiyolojik perspektifte inceledi.[3]

Hayvan davranışları genetikçisi John Paul Scott, 1948'deki bir genetik ve sosyal davranışlar konferansında bilimsel bir alanın gelişimi ve hayvan davranışları araştırmalarında laboratuvar çalışmalarında kullandı.[4][5]

John Paul Scott'un yoğun çabaları sonucu, ESA'nın "Hayvan Davranışları ve Sosyobiyoloji Bölümü" 1956'da kuruldu.

Eleştiriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Wilson, 700 sayfalık kitabını bütünüyle hayvanların sosyal davranışlarına adamıştı. İnsan davranışlarının evrimi hakkındaki görüşlerine, kitabın sonundaki 30 sayfalık kısa bir bölümde yer verdi. Yine de bu bölüm, biyolojinin yeni sosyobiyoloji alanını çok tartışmalı hâle getirdi. Eleştirilerden günün siyasi etkinliklerinden bahsedildi.[6]

"Üniversitelerde siyasi faaliyetlerin arttığı 1970'li yılların ortalarında, sol görüşlü öğretim üyeleri ve Vietnam Savaşı karşıtı öğrencileri tarafından dile getirildi. Marksist felsefe, ideolojik yöntemlerle insan kurumlarının mükemmelleştirilebileceği öncülüne dayanır. Dolayısıyla Marksist görüşlü kişiler, Evrimleşmiş bir insan doğası fikrine kapalılardır."[6]

Richard Lewontin ve Stephen Jay Gould tarafından yapılan eleştiriler[7][8] ve Sosyobiyolojik Çalışma Grubu, bu tarz.fikirlerle tarihteki kötü olayların ilişkisine parmak bastılar.[6] Eleştirilerin temel kaygısı, sosyobiyolojinin adaletsizlik ve eşitsizliğe neden olabileceği fikriydi.[9][10]

Aslında, Wilson'un kitabından bölümünde siyasi bir içerik yoktu ve Wilson liberal görüşlü birisiydi. Kitabının 25. baskısında tartışmalar hakkında kendi açıklamasını yaptı.

Bazı tartışmalardan kaçınmak için, fikirleri Wilson ile oldukça benzer olmasına rağmen, birtakım psikolog ve antropolog evrimsel psikoloji adında yeni bir alan kurdu. Sosyobiyoloji ve evrimsel psikoloji, düşünce kalıplarının evrimsel kökeni düşüncesini paylaşıyorlar. Bununla birlikte, sosyobiyoloji hayvan davranışları ve etoloji etrafında şekillenirken davranışsal psikoloji daha çok insan davranışlarını amaç edinir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Alexander R.D. 1979. Darwinism and human affairs. University of Wisconsin Press, p65. 978-0-295-95901-6
  2. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Pinker isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  3. ^ Dennett, Daniel (1995). Darwin's Dangerous Idea. Simon and Schuster. ss. 453–454. ISBN 978-0140167344.  Geçersiz |url-erişimi=registration (yardım)
  4. ^ "The Life of J.P. Scott". Bowling Green State University. 8 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2016. 
  5. ^ Levallois, Clement (2018). "The Development of Sociobiology in Relation to Animal Behavior Studies, 1946–1975". Journal of the History of Biology. 51 (3). ss. 419–444. doi:10.1007/s10739-017-9491-x. PMID 28986758. 
  6. ^ a b c Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Triumph isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  7. ^ Gould S.J. 1978. Sociobiology: the art of storytelling. New Scientist 80, 530-533.
  8. ^ Lewontin, Richard; Leon Kamin & Steven Rose 1984. Not in our genes: biology, ideology, and human nature. Pantheon Books. 978-0-394-50817-7
  9. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Alcock isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  10. ^ Allen G.E. et al 1976. Sociobiology - another biological determinism. BioScience 26, 183-186.

Biyografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]