Pittsburgh

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 40°26′30″N, 80°00′00″W

Pittsburgh
—  Şehir  —
City of Pittsburgh
Pittsburgh Şehri
Pittsburgh görüntüleri montajı
Pittsburgh görüntüleri montajı
Pittsburgh
Bayrak
Pittsburgh
Arma
Takma ad: Köprüler Şehri
Çelik Şehri
Şampiyonlar Şehri
Burg
Pittsburgh'un'ın "Allegheny  Kontluğu" ve Pensilvaniya'daki konumu
Pittsburgh'un'ın "Allegheny Kontluğu" ve Pensilvaniya'daki konumu
Pittsburgh
Pittsburgh
Pittsburgh'un ABD'deki konumu.
Koordinatlar: 40°26′30″K 80°00′00″B / 40.44167°K 80°B / 40.44167; -80
Ülke Amerika Birleşik Devletleri ABD
Eyalet Flag of Pennsylvania.svg Pensilvanya
Kontluk Allegheny County
Yönetim
 - Belediye Başkanı Luke Ravenstahl (D)
Yüz ölçümü
 - Kent 58,3 sq mi (151 km2)
 - Su 2,7 mi2 (7 km2)
Nüfus (2012)
 - Kent 306.211 (ABD:62,)
 - Yoğunluk 5.542,6/sq mi (2.140/km²)
 - Şehir 1.733.853 (ABD:27,)
 - Metropol 2.360.733 (ABD:22,)
  Nüfus Tahmini
Zaman dilimi EST (-5)
 - Yaz (YSU) EDT (-4)
Alan kodu 412, 724, 878
İnternet sitesi: www.city.pittsburgh.pa.us


Pittsburgh, ABD'nin dogusunda Pensilvanya eyaletindeki Philadelphia'dan sonra 2. büyük şehirdir. "Allegheny Kontlugu (County)" merkez sehridir.

Sehir sinirlari icindeki nufusu (2012 Nufus Tahmini itibariyle) 306,211 kisi olup tum ABD'de 62. siradadir. Etrafindaki bagli varoslari ile sehirlesmis Pittsburg nufusu 1,733,853 kisi olup tum ABD'da 27.siradadir. Buyuk "Metropoliten Pittsburgh Bolgesi" ise 2,360,733 kisiyi ihtiva eder ve ABD'daki metropoliten bolgeler arasindan 22. sitrayi almaktadir. Bu metropoliten bolge, ABD'de "Ohio Nehri Vadisi Bolgesi"nd ve "Apalas Daglari Bolgesi" icinde en buyuk metropoliten bolgedir.

Sehir bir takma adiyla "Celik Sehri" olarak bilinir cunku sehirde sayisi 300'u askin celik uretimi ve staimi ile yakindan bagalri bulunan isletme bulunmaktadir. Sehrin bir diger takma adi "Kopruler Sehri"'dir. Sehir merkezi uc buyuk nehrin kavsak notasinda bir yarimada uzerind e kuruludur. Allegheny Nehri ile Monongahela Nehri sehir merkezi kenarindan gelip sehir bulundugu yarimada burnu onunde birlesirler ve bu mevki Ohio Nehri'nin baslangic noktasi olarak kabul edilir. Bu nehirler uzerinde; diger akarsular uzerinde ve karayollari ve demiryollari gecislerin dahil sehirde 446 tane koprunun bulundugu ve bunu bir rekor teskil ettigi bildirilmektedir. Sehirde 29 tane gokdelen bina; 2 tane füniküler rayli tasima; koloni doneminden kalma askeri korunak bulunmaktadir.

Sehirin stratejik mevki Atlas Okyanusu kiyilari ile Kuzey Amerika'nin "Orta-Bati Bolgesi" arasindaki ulasim yollarinin cok zengin maden kaynagi olan Allegheny Daglarindan gecit bolgesinde olmasindan dogmaktadir. Bu nedenle bu stratejik mevkili sehiri ele gecirmek, tarihine bakinca Fransa koloni imparatorluguna; Britanya somurgeci koloni devlet idaresine, Virginia koloni idaresine; Viski Ayaklanmacilarina; Amerika Ic Savasi'nda konfederal guney baskinci birliklerine ve gunumuzde ise tekelci medya girisimcilerine hedef oldugu gorulmektedir.

Sehir 1990'ların öncesinde ABD'nin en büyük demir-çelik endüstri merkezi olarak bilinir. Fakat sehir ayni zamanda aluminyum; cam; gemi yapimi; petrol maddeleri uretimi; beyaz ve elektrik/elektronik ev esyalari, elektronik; bigisayar; otomotiv endustri ve ulasim uzerinde de yeniliklerin getrilmesine onayak olmus ve onemli rol oynamistir. Bu genis yalpazede bulunan yaratici guc dolayisyla sehir 20. yuzyilin cogunluk yillarinda New York City ve Chicago'dan sonra en cok sayida isletme genel merkez idarelerinin sehirde bulunmalarina neden olmustur. Ayni nedenle sehir New York City'den sonra ikinci sirada deger olarak banka aktiflerinin tutuldugu sehir ve nufus basina en yuksek sayida hisse senedi sahiplrinin bulundugu sehir de olmustur. Fakat 1980'li yillardan itibaren ABD ekonomisi gayet artan bir hizla sanayi sektorlerini kaybetip bir "sanayisizlesme sureci" icine girmistir. Bu "sanayilessizlesme sureci" Pitsburgh nufusuna ve iktisadina gayet buyuk bir etki yapmistir. Sehir ve bvaroslarindna bulunan milyonlarca kalifiye olmayan isciler; ve yine milyonlarca "mavi-yakali" denilen "kalifiye" isciler islerindne atilmislardir. Bunlarin yaninda sehir icinde hizmetloer sektorunde calisan milyonlarca "beyaz-yakali" denilen ofis iscileri issizlik icine girmislerdir. Sehir gayet onemli fabrika ve sanayi tesisilerini ve sanayilerin tumunun kapatilmasi ile karsilasmistir. Bunun yaninda sehirin merkezinde bulunan milyarlaraca dolarlik uretim, ticaret isleten isletme genel idare merkezlerini Pittsburgh'dan basak sehirler nakletmislerdir. Bunlarin basinda Gulf Oil, Sunbeam, Rockwell ve Westinghouse gibi global isletmeler ana merkezleri olan Pittsburgh sehirinden ayrilmislardir. 1950'li yillara kadar bir dunya sanayi merkezi ve finans ve bankacilik merkezi statusunde olan; milyonlarca iscisi ile Amerika'ya goc edenleri sanayi uretimine katki yapmalarini ve Anmerikan sosyetesi icine girmelerini saglayip bir "eritme potasi" gorevini saglayan ve ABD'dnin en buyk 10 sehri arasinda bulunan sehir bolgesi ve 1980'li yillara kadar etrafinda bulunan metropoliten varoslari ile Pittsburg "karaya vurmus bir gemiye" benzetilmektedir.

Buna ragmen bu gelisme donemlerinden sehre buyuk kulturel miraslar kalmistir. Sehir ve etrafindan uluslarasi une sahip muzeler, tip merkezleri; arastirma merkezleri ve enfrasturukturleri; kutuphaneler ve cok canli ve yaygin alanlarda kulturel merkez bulunmaktadir. Şehirde en önemli iki yuksek eğitim ve arastirma kurumu Carnegie Mellon Üniversitesi ve Pittsburgh Universitesi vardir. Bunlarin yaninda yuksek ve ileri egitime yonelik 68 tane universite ve bolge koleji bulunmaktadir ve bunlardan 38'i kar gutmeyen egitim kurumlaridir. Bu nedenle Pittsburgh'a ciddi yayimlar tarafindan "en zeki kisilerin sehri" niteligi bverilmistir.

1990'li yillar sonrasında Pittsburgh bir yenileme sureci alatina grimis ve daha çok finans, turizm, ve eğitim konularına eğilmiştir. Pittsburgh elinde bulunan gecmisten kalan kulturel miraslari ile "Places Rated Almanac", "Forbes" ve "The Economist" yayimlari tarafindan ABD'nin "en iyi hayat yasanabilir" sehri olarak belirtilmislerdir. "National Geographic" ve "Today" adli prestijli yayimlar ise sehri dunyanin tursitlerini cekecek en uygun dunya gidilecek yeri olarak mevki olarak nitelendirmislerdir. 2004'den itibaren de yailan yatirimlarla sehrin turist oteli yatak odalari sayisina 3,034 oda daha eklenmistir ve otel odalarinin gunluk kullanilma oranlari yuksek olarak kalmistir.

Sehir ozel sektor idare merkezlarini kaybetmekle beraber dunumuzde hala ABD'nin besinci buyuk bankasi, 9 tane "Fortune 500" listesine dahil olan sirket ve ABD'nin 300 en buyuk avukatlik-ozel hukuk burosundan 6'sinin global idare merkezleri Piststburgh'da bulunmaktadir. Ayrica RAND, BNY Mellon, Nova Chemicals, Bayer, FedEx,ve GSK gibi global firmalarin onemli buyuk bolgesel idare merkezleri Pittsburgh'da mevkilenmislerdir. Pittsburgh 21. yuzyil basinda ABD;'de istihdam buyumesi itibari 6 metropoliten bolge olmustur. Sehir ve bolgesindeki perskande alisveris merkezleri, ozlelikle "SouthSide Works", "Bakery Square", "Washington's Landing" adlilari, eski iskarta edilmis fabrika uretim alanlarina yerlesip milyonlarca dolar ciro etmeye baslamislardir. Bu eski iskarta edilmis fabrika alanlarina yeni evler yapilip ev sahipliginin daha asagi tabakalara indirme politikasi da meyve vermekte 2008 buyuk buhrani bircok eski evin sahiplerinin ev mortagage borclarini odeyemez duruma gecmesi ile piyasaya cok ucuza dokulmeleri ile buyuk bir darbe yemistir.

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Spor Takım Lig Kuruluş Yılı Yer Şampiyonluklar
Basketbol
Basketbol
Pittsburgh Xplosion CBA 2005 Mellon Arena Petersen Events Center 0
Buz hokeyi
Buz hokeyi
Pittsburgh Penguins NHL 1967 Mellon Arena 2
Beyzbol
Beyzbol
Pittsburgh Pirates MLB 1882 PNC Park 5
Amerikan futbolu
Amerikan futbolu
Pittsburgh Steelers NFL 1933 Heinz Field 5
Amerikan futbolu
Pittsburgh Passion NWFA 2002 George K. Cupples Stadium 1
Oda futbolu
Amerikan futbolu
Pittsburgh RiverRats AIFA Rostraver Ice Garden
Futbol
Futbol
Pittsburgh Riverhounds USL, Heartland Grubu 1999 CONSOL Energy Park 0



Pittsburgh'da Onemli Spor Salon ve Stadlari



Kardeş şehir[değiştir | kaynağı değiştir]

Pittsburgh'un resmen 10 tane kardeş şehri vardır:

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'ta Pittsburgh ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.


Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Panoramalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Pittsburgh merkezinin geceleyin panoraması
Pittsburgh merkezinin panoraması safak sokerken on planda Monongahela Nehri
Pittsburgh merkezinin panoraması North Shore sahili on planda


Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]