Pittsburgh

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 40°26′30″N, 80°00′00″W

Pittsburgh
—  Şehir  —
City of Pittsburgh
Pittsburgh Şehri
Pittsburgh görüntüleri montajı
Pittsburgh görüntüleri montajı
Pittsburgh
Bayrak
Pittsburgh
Arma
Takma ad: Köprüler Şehri
Çelik Şehri
Şampiyonlar Şehri
Burg
Pittsburgh'un'ın "Allegheny  Kontluğu" ve Pensilvaniya'daki konumu
Pittsburgh'un'ın "Allegheny Kontluğu" ve Pensilvaniya'daki konumu
Pittsburgh
Pittsburgh
Pittsburgh'un ABD'deki konumu.
Koordinatlar: 40°26′30″K 80°00′00″B / 40.44167°K 80°B / 40.44167; -80
Ülke Amerika Birleşik Devletleri ABD
Eyalet Flag of Pennsylvania.svg Pensilvanya
Kontluk Allegheny County
Yönetim
 - Belediye Başkanı Bill Peduto (D)
Yüzölçümü
 - Kent 58,3 sq mi (151 km2)
 - Su 2,7 mi2 (7 km2)
Nüfus (2012)
 - Kent 306.211 (ABD:62,)
 - Yoğunluk 5.542,6/sq mi (2.140/km²)
 - Şehir 1.733.853 (ABD:27,)
 - Metropol 2.360.733 (ABD:22,)
  Nüfus Tahmini
Zaman dilimi EST (-5)
 - Yaz (YSU) EDT (-4)
Alan kodu 412, 724, 878
İnternet sitesi: www.city.pittsburgh.pa.us


Pittsburgh, ABD'nin dogusunda Pensilvanya eyaletindeki Philadelphia'dan sonra 2. büyük şehirdir. "Allegheny Kontluğu (County)" merkez şehridir.

Şehir sınırları içindeki nufusu (2012 Nufus Tahmini itibariyle) 306,211 kişi olup tüm ABD'de 62. sıradadır. Etrafindaki bağlı varoşları ile şehirleşmiş Pittsburg nufusu 1,733,853 kişi olup tüm ABD'da 27. sıradadır. Büyük "Metropoliten Pittsburgh Bölgesi" ise 2,360,733 kişiyi ihtiva eder ve ABD'ndeki metropoliten bölgeler arasından 22. sırayı almaktadır. Bu metropoliten bölge, ABD'de "Ohio Nehri Vadisi Bölgesi" ve "Apalas Daglari Bölgesi" içinde en büyük metropoliten bölgedir.

Şehir bir takma adıyla "Çelik Şehri" olarak da bilinir. Çünkü şehirde sayısı 300'ü aşkın çelik üretimi ve ticareti ile yakından bağları bulunan işletme bulunmaktadır. Şehrin bir diğer takma adı "Köprüler Şehri"'dir. Şehir merkezi üç büyük nehrin kavşak noktasında bir yarımaca üzerinde kuruludur. Allegheny Nehri ile Monongahela Nehri şehir merkezi kenarından gelip şehrin bulunduğu yarımada burnu önünde birleşirler ve bu mevki Ohio Nehri'nin başlangıç noktası olarak kabul edilir. Bu nehirler üzerinde, diğer akarsular üzerinde ve karayolları ve demiryolları geçişleri dahil şehirde 446 tane köprünün bulunduğu ve bunun bir rekor teşkil ettigi bildirilmektedir. Şehirde 29 tane gokdelen bina; 2 tane füniküler raylı taşıma vardır. Ayrıca koloni döneminden kalma askeri korunak bulunmaktadır.


Şehirin stratejik mevki Atlas Okyanusu kıyıları ile Kuzey Amerika'nin "Orta-Batı Bölgesi" arasındaki ulaşım yollarının çok zengin maden kaynağı olan Allegheny Dağları'nın geçit bölgesinde olmasından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle bu stratejik mevkiye sahip şehri ele geçirmek bazı ülke ve gruplar için önemliydi. Tarihe bakıldığında Fransa Koloni İmparatorluğu'na; Britanya Sömürgeci Koloni devlet idaresine, Virginia koloni idaresine; Viski Ayaklanmacılarına; Amerika İç Savaşı'nda konfederal güney baskıncı birliklerine ve günümüzde ise tekelci medya girişimcilerine hedef olduğu görülmektedir.

Şehir 1990'ların öncesinde ABD'nin en büyük demir-çelik endüstri merkezi olarak bilinir. Fakat şehir aynı zamanda alüminyum, cam, petrol maddeleri uretimi; gemi imalatı, beyaz eşya ve elektrik/elektronik ev aletleri, elektronik, bilgisayar, otomotiv endüstri ve ulaşım üzerinde de yeniliklerin getirilmesine önayak olmuş ve önemli rol oynamıştır. Bu geniş yalpazede bulunan yaratıcı güç dolayısıyla şehir 20. yüzyılın uzun bir süresince New York City ve Chicago'dan sonra en çok sayıda işletme genel merkez idareleri şehirde bulunmuştur. Aynı nedenle şehir, New York City'den sonra değer olarak banka aktiflerinin tutulduğu ikinci sıradaki şehir olmuş ve nüfus başına en yüksek sayıda hisse senedi sahiplerinin bulunduğu şehir de olmuştur. Fakat 1980'li yıllardan itibaren ABD ekonomisi artan bir hızla sanayi sektörlerini kaybedip bir "sanayisizleşme süreci" içine girmiştir. Bu "sanayisizleşme süreci" Pitsburgh nüfusuna ve iktisadına olumsuz bir etki yapmıştır. Şehir ve varoşlarında bulunan yüzbinlerce kalifiye olmayan isçi; ve yine yüzbinlerce "mavi-yakalı" işçi işlerinden atılmıştır. Bunların yanında şehir içinde hizmet sektöründe çalışan yüzbinlerce "beyaz-yakali" denilen ofis işçileri de işsiz kalmışlardır. Şehir önemli fabrika ve sanayi tesislerinin kapatılması ile karsilaşmıştır. Gulf Oil, Sunbeam, Rockwell ve Westinghouse gibi global işletmeler ana merkezleri olan Pittsburgh şehrinden ayrılmışlardır. 1950'li yıllara kadar bir dünya sanayi, finans ve bankacilik merkezi statüsünde olan; Amerika'ya göç edenlerin sanayi üretimine katkı yapmalarını ve "Amerikan Rüyası"na girmelerini sağlayıp bir "eritme potası" görevini sağlayan ve ABD'nin en büyük 10 şehri arasında bulunan şehir, bölgesi ve 1980'li yıllara kadar etrafında bulunan metropoliten varoşlari ile "karaya vurmus bir gemiye" benzetilmektedir.

Buna rağmen bu gelişme dönemlerinden şehre büyük kültürel miraslar kalmıştır. Şehir ve etrafından uluslarasi une sahip muzeler, tip merkezleri; arastirma merkezleri ve enfrasturukturleri; kutuphaneler ve cok canli ve yaygin alanlarda kulturel merkez bulunmaktadir. Şehirde en önemli iki yuksek eğitim ve arastirma kurumu Carnegie Mellon Üniversitesi ve Pittsburgh Universitesi vardir. Bunlarin yaninda yuksek ve ileri egitime yonelik 68 tane universite ve bolge koleji bulunmaktadir ve bunlardan 38'i kar gutmeyen egitim kurumlaridir. Bu nedenle Pittsburgh'a ciddi yayimlar tarafindan "en zeki kisilerin sehri" niteligi bverilmistir.

1990'li yillar sonrasında Pittsburgh bir yenileme sureci alatina grimis ve daha çok finans, turizm, ve eğitim konularına eğilmiştir. Pittsburgh elinde bulunan gecmisten kalan kulturel miraslari ile "Places Rated Almanac", "Forbes" ve "The Economist" yayimlari tarafindan ABD'nin "en iyi hayat yasanabilir" sehri olarak belirtilmislerdir. "National Geographic" ve "Today" adli prestijli yayimlar ise sehri dunyanin tursitlerini cekecek en uygun dunya gidilecek yeri olarak mevki olarak nitelendirmislerdir. 2004'den itibaren de yailan yatirimlarla sehrin turist oteli yatak odalari sayisina 3,034 oda daha eklenmistir ve otel odalarinin gunluk kullanilma oranlari yuksek olarak kalmistir.

Sehir ozel sektor idare merkezlarini kaybetmekle beraber dunumuzde hala ABD'nin besinci buyuk bankasi, 9 tane "Fortune 500" listesine dahil olan sirket ve ABD'nin 300 en buyuk avukatlik-ozel hukuk burosundan 6'sinin global idare merkezleri Piststburgh'da bulunmaktadir. Ayrica RAND, BNY Mellon, Nova Chemicals, Bayer, FedEx,ve GSK gibi global firmalarin onemli buyuk bolgesel idare merkezleri Pittsburgh'da mevkilenmislerdir. Pittsburgh 21. yuzyil basinda ABD;'de istihdam buyumesi itibari 6 metropoliten bolge olmustur. Sehir ve bolgesindeki perskande alisveris merkezleri, ozlelikle "SouthSide Works", "Bakery Square", "Washington's Landing" adlilari, eski iskarta edilmis fabrika uretim alanlarina yerlesip milyonlarca dolar ciro etmeye baslamislardir. Bu eski iskarta edilmis fabrika alanlarina yeni evler yapilip ev sahipliginin daha asagi tabakalara indirme politikasi da meyve vermekte 2008 buyuk buhrani bircok eski evin sahiplerinin ev mortagage borclarini odeyemez duruma gecmesi ile piyasaya cok ucuza dokulmeleri ile buyuk bir darbe yemistir.

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Spor Takım Lig Kuruluş Yılı Yer Şampiyonluklar
Basketbol
Basketbol
Pittsburgh Xplosion CBA 2005 Mellon Arena Petersen Events Center 0
Buz hokeyi
Buz hokeyi
Pittsburgh Penguins NHL 1967 Mellon Arena 2
Beyzbol
Beyzbol
Pittsburgh Pirates MLB 1882 PNC Park 5
Amerikan futbolu
Amerikan futbolu
Pittsburgh Steelers NFL 1933 Heinz Field 5
Amerikan futbolu
Pittsburgh Passion NWFA 2002 George K. Cupples Stadium 1
Oda futbolu
Amerikan futbolu
Pittsburgh RiverRats AIFA Rostraver Ice Garden
Futbol
Futbol
Pittsburgh Riverhounds USL, Heartland Grubu 1999 CONSOL Energy Park 0



Pittsburgh'da Onemli Spor Salon ve Stadlari



Kardeş şehir[değiştir | kaynağı değiştir]

Pittsburgh'un resmen 10 tane kardeş şehri vardır:

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'ta Pittsburgh ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.


Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Panoramalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Pittsburgh merkezinin geceleyin panoraması
Pittsburgh merkezinin panoraması safak sokerken on planda Monongahela Nehri
Pittsburgh merkezinin panoraması North Shore sahili on planda


Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]