Eşcinsel evlilik

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hemcins veya aynı cinsiyet birlikteliklerin yasal tanınması
Eşcinsel evlilik
Eşcinsel evliliğin yasal olduğu ülkeler

Hollanda Hollanda2001
Belçika Belçika
İspanya İspanya
Kanada Kanada
Güney Afrika Güney Afrika
Norveç Norveç
İsveç İsveç
Portekiz Portekiz
İzlanda İzlanda

Arjantin Arjantin
Danimarka Danimarka
Yeni Zelanda Yeni Zelanda
Uruguay Uruguay
Brezilya Brezilya
Fransa Fransa2013
İngiltere İngiltere
Uruguay Uruguay

Eşcinsel evliliğin yasal olduğu altulusal yetki alanları

Massachusetts, Connecticut, Coquille kâbilesi, Iowa, Vermont, New Hampshire, Washington, D.C., Quintana Roo, Mexico, New York, Suquamish kâbilesi, Washington, Maine, Maryland, Delaware, Minnesota, Rhode Island2013

Eşcinsel evliliğin eskiden
yasal olduğu ABD eyaletleri

Kaliforniya2008

Diğer yetki alanlarında yapılan eşcinsel
evlilikleri tanıyan yetki alanları

İsrail
Aruba, Curaçao ve Sint Maarten
Kaliforniya
Meksika

Portal LGBT.svg LGBT Portalı

Eşcinsel evlilik, eşcinsel iki bireyin aile formatındaki birliktelikleri için resmi ve sosyal çerçevelerce tanımlanmış bir evlilik türüdür. Bu tür bir beraberlik için gey evlilik, lezbiyen evlilik, homoseksüel evlilik, eşdeğer evlilik gibi terimler de kullanılmaktadır. Eşcinsel evliliğin yasallaştırılması APA'nın "yasal hak" nitelemesi ve eşitlikçilik konusunda cinsel ayrımın ortadan kaldırılması için[1] eşcinsellerin resmi olarak birlikte yaşamalarına dair düzenlemeler bütününü kapsar.

Terminolojisi üzerine[değiştir | kaynağı değiştir]

Eşcinsel evlilik taraftarları, özel haklar yerine sadece eşitlikçiliği arzuladıklarını vurgulamak için "eşcinsel evlilik" terimi yerine, "eşdeğer evlilik" terimini kullanmayı tercih ederler.[kaynak belirtilmeli] Eşdeğer evlilik, ayrıca feministler tarafından, partnerlerin cinsiyetlerinin önem teşkil etmediğini, her ikisinin de evlilikte eşit haklara sahip olduğunu belirtmek için kullanılan bir terim olmuştur. Durum karşıtları ise eşcinsel evliliği haklar açısından heteroseksüel evlilik ile eşitlemenin, evlilik ve evlilik geleneğinin daha başka şekilde yorumlanmasına yol açacağını savunmuştur.

Bazıları ise, “evlilik” kelimesinin dini münasebette kalmasını, medeni ve yasal kontekste ise değişmez bir sivil birliktelik konsepti kullanılmasını önermiştir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Ming hanedanı döneminde Çin'in güneyindeki Fujian bölgesinde kadınlar, süslü törenlerde sözleşmeyle kendilerini daha genç kadınlarla bağlarlardı.[2] Erkekler de benzeri sözleşmelere katılırlardı. Böyle sözleşmeler antik Avrupa tarihindekilerine benzerdi.[3]

Eşcinsel evlilikten bahseden ilk kayıt, Roma İmparatorluğu'nun ilk senelerine dayanır.[4] Bu eşcinsel evlilikler, heteroseksüel evliliklerinde yapılan aynı törenler ve geleneklerle resmileştirildi.[5] Cicero, Latincede "evlenmek" anlamına gelen "nubere" kelimesini kullanarak, sıradan bir şekilde Büyük Curio'nun oğlunun evliliğinden bahseder. Cicero'ya göre Küçük Curio, Antonius ile "sağlam ve kalıcı bir evlilikte birleşmişti".[6] Martialis de birkaç eşcinsel evlilikten bahseder.[7] Juvenalis, sanki "hiç bir özelliği yok" gibi bazı eşcinsel evlilik törenlerine gitmesinden bahsetmiştir.[8] Hıristiyanlık, Roma İmparatorluğu'nun resmî dini olmasına kadar eşcinsel evlilikler devam etmiştir. Theodosius kanunlarında bir kanun (C. Th. 9.7.3.) Hıristiyan imparatorları II. Konstantius ve Konstans tarafından çıkarıldı. Bu kanun antik Roma'da eşcinsel evliliği yasak kıldı ve böyle evliliklerde bulunanların idam edilmelerini emretti.[9][10]

Yasal durumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünyada eşcinselliğin yasal durumu: ██ Bilgi yok Eşcinselliğin serbest olduğu ülkeler ██ Eşcinsel evlilik ██ Medeni birliktelik ██ Eşcinsel çiftlerin resmî tanımaları yok ██ Diğer ülkelerden evlilik cüzdanları kabul edilmektedir Eşcinselliğin yasadışı olduğu ülkeler ██ Ufak ceza ██ Büyük ceza ██ Ömür boyu hapis cezası ██ İdam cezası

Avrupa[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa'daki eşcinsel birliktelikleri ile ilgili harita ██ Eşcinsel evlilik ██ Kayıtlı birliktelik ██ Kısmen kayıtlı bir birliktelik ██ Konu karar verme aşamasında ██ Tanınmıyor ██ Anayasa evlilikleri kadın ve erkek arasında kısıtlıyor

Eşcinsel evlilik şuan da dünya genelinde on beş, Avrupa genelinde 9 ülkede, eyalet ve bölge nezninde kendi topraklarında; merkez yönetiminden bağımsız tanıyan üç ülkede yasaldır. Hollanda 2001'de eşcinsel evliliklerin uygulandığı ilk ülke olmuştur ve ardından onu Belçika, İspanya, Danimarka, Norveç, İsveç, Portekiz, İzlanda ve 2013 yılında Fransa izlemiştir.

Amerika kıtasında eşcinsel evlilik[değiştir | kaynağı değiştir]

Medeni hukukta eşcinsel evliliği tanıyan ilk ve tek Kuzey Amerika, tüm ülke çapında yasallaştıran dünyanın dördüncü ülkesi 2005 yılında Kanada olmuştur. Kanada eşcinsel evliliği tüm ülke genelinde yasallaştırmadan önce yasayı merkez hükümetinden önce 3 eyalet ve bölge kabul etmiş ve ülke geneli yasadan öncede aynı eyalet ve bölgelerde 3,000 eşcinsel çift evlenmiştir.

2010 yılından Arjantin'de eşcinsel evlilik yasaldır. Eşcinsel evliliği tanıyan ilk Güney Amerika ülkesi olmuş Uruguay'da yasamanın her iki kabinesi de eşcinsel evliliği yasasını kabul etmiştir. Ayrıca 22 Temmuz 2010 yılından bu yana yasal olan yasa da eşcinsel çiftlere evlat edinme hakkı da verilmektedir.

2004 yılından bu yana Brezilya'nın altulusal yetki alanlarına göre bazı bölge ve eyaletlerinde serbest olan eşcinsel evlilik merkez hükümeti tarafından 2013 yılında ülke genelinde yasallaştırılmıştır.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Massachusetts, Connecticut, Iowa, Vermont, New Hampshire, Maine, Maryland, Washington, Maine, Kaliforniya, Rhode Island, Minnesota, New Jersey eyaletleri; Washington, D.C. federal bölgesi; Coquille kabilesi; ve Meksika'nın Mexico federal bölgesinde de eşcinsel evlilikler yasal olarak yer almaktadır. ABD'de eşcinsel evlilik eskiden Kaliforniya ve Maine eyaletlerinde yasaldı; ancak yasama ve yargı yoluyla bu eyaletlerde verilen yasal statü halk referandumuyla kaldırılmıştır. 2012 senesi Kasım ayında yapılan genel seçimlerde eşcinsel evliliği Maine'de tekrar tahsis edilirken, Maryland ve Washington eyaletlerinde de ilk kez halk oylaması yolu ile geçerlilik kazanmıştır. 27 Haziran 2013 Anayasa mahkemesi karariyla Kaliforniya'da eşcinsel evliliği askıya alan Proposition 8 iptal edilmiş ve eşcinsel evlilik tekrar bu eyalette geçerlilik kazanmıştır. Aynı tarihte anayasa mahkemesinin bir diğer kararıyla, eşcinsel evliliğin geçerli olduğu bir eyalette resmi olarak evlenen bir eşcinsel çiftin evlilikleri federal hükümet tarafından da tanınır olup, heteroseksüel evli çiftlere tanınan federal hakların hepsi eşcinsel evli çiftler için de geçerli hale getirilmiştir.

Afrika kıtasında eşcinsel evlilik[değiştir | kaynağı değiştir]

2006 yılında Güney Afrika eşcinsel evliliği yasalaştırmış, ilk ve tek Afrika ülkesi olmuştur.

Okyanusya[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeni Zelanda'da eşcinsel evliliği 17 Nisan 2013 tarihinde yasalaştırmıştır. Yine 23 Nisan 2013 tarihinde Fransa ulusal meclisi de eşcinsellerin evlenebilmesine izin veren yasayı geçirmiştir.

Asya[değiştir | kaynağı değiştir]

İsrail, ülke sınırları dışında uygulanan eşcinsel evlilikleri yasal olarak tanımıştır; fakat ülke sınırları içerisinde eşcinsel evlilik yapılamamaktadır. Yalnızca Kanada ve İspanya eşcinsel ve heteroseksüel çiftlere evliliklerinde aynı yasal statüyü vermektedir. Diğerleri ise eşcinsel evliliğin uygulanması için ülke içersinde ikameti önkoşul saymaktadır.

Eşcinsel çiftler arası medeni birliktelik[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca medeni birliktelik, eviçi partnerlik ve kayıtlı partnerlik evliliğin birçok avantajını eşcinsel çiftlere sunmaktadır. (Andorra, Avustralya, Kolombiya, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, Macaristan, İzlanda, İsrail, Lüksemburg, Yeni Zelanda, Norveç, Portekiz, Slovenya, İsveç, İsviçre , İngiltere. Ayrıca Arjantin ,Brezilya ve Meksika’nın bazı eyaletleri.Birleşik Devletlerde: California, Hawaii, Maine, New Jersey, Oregon, Washington eyaletleri.)

2013 Temmuz ayında İngiltere ve Galler’de de eşcinsel evlilik yasal statü kazanmıştır. Aynı şekilde yine 2013 yılının Temmuz ayında Birleşik Devletler Anayasa Mahkemesi “Evliliğin Savunulması Akdi – DOMA”’yı anayasaya aykırı bulduğundan, eşcinsel evliliğin geçerli olduğu Birleşik Devletler Eyaletlerinde yapılan evlilikler, federal düzeyde de tanınır hale gelmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'ta Eşcinsel evlilik ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

Vikisözlük'te Eşcinsel evlilik ile ilgili kelime açıklaması bulunmaktadır.

  1. ^ Dr. Hatice Selin Pürselim Doğan (2011). "Almanya'da Tescil Edilmiş Eşcinsel Hayat Ortaklığında Veraset İlamının Alınması ve Bu İlama Dayanılarak Türkiye ve Almanya'da Bulunan Terekenin Paylaşılması". İstanbul Üniversitesi. http://www.istanbul.edu.tr/merkezler/mmaum/datalar/mhb2011.1/purselim.pdf. Erişim tarihi: 26 Haziran 2013. 
  2. ^ Defu, Shen (1578-1642). Bizhouzhai Yutan. 
  3. ^ Hinsch, Bret (1990) (İngilizce). Passions of the Cut Sleeve: The Male Homosexual Tradition in China. ISBN 0-520-07869-1. 
  4. ^ Boswell, John (1995) (İngilizce). Same Sex Unions in Pre-Modern Europe. New York: Random House. ss. s. 80-85. 
  5. ^ "Cassius Dio" (İngilizce). Şikago Üniversitesi. http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/62*.html. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2010.  "[the Roman Emperor Nero] married a man named Sporus in a very public ceremony... with all the solemnities of matrimony, and lived with him as his spouse"
  6. ^ Cicero, Philippic 2.18.45, İngilizce çevirisi.
  7. ^ XII. Kitap, III. Kitap; I. Kitap (Martial, Epigrams. "Babalar". Bohn's Klasik Kütüphanesi (1897).
  8. ^ http://en.wikisource.org/wiki/Satire_2; http://www.fordham.edu/halsall/ancient/juv-sat2eng.html.
  9. ^ http://books.google.com/books?id=xOmU5q1x8HsC&pg=PA272#v=onepage&q&f=false
  10. ^ http://books.google.com/books?id=5LXpN4oaOwAC&pg=PA123#v=onepage&q&f=false

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]