Hırvatistan Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
1991-1995 Hırvatistan Savaşı
Yugoslavya’nın dağılması
CroatianSerbs.jpg
1981 yılı sayımına göre Sırpların dağılımını gösteren harita
Tarih 31 Mart 1991 - 7 Ağustos 1995
Bölge Hırvatistan
Sonuç Batı Slavonya ve Knin Krayinası etnik temizliği. Krayina Sırp Cumhuriyeti'nın yıkılması. Dayton Antlaşması. NATO'nun Hırvatistan'a verdiği üyelik
Taraflar
Flag of Croatia.svg Hırvatistan Ordusu

Flag of the Croatian Republic of Herzeg-Bosnia.svg Hırvat Savunma Konseyi
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Bosna-Hersek Ordusu

NATO [1]
askerî yardımlar:
Flag of the Vatican City.svg Vatikan[2]
Military Professional Resources Logo.svg MPRI askeri danışmanları
Flag of the United Nations.svg UNPROFOR (yardaklık)

Flag of SFR Yugoslavia.svg Yugoslavya Halk Ordusu

State Flag of Serbian Krajina (1991).svg Krayina Sırp Cumhuriyeti Ordusu
Flag of Republika Srpska.svg Sırp Cumhuriyeti Ordusu
Tigrovizastava.jpg "Kaplanlar" (yeni çetnikler)
Chetniks Flag.svg Çeşitli yeni çetnik ve sözde-askeri birlikleri ("Akrepler" vbz.)
Askerî yardımlar veya dolaylı yardım:[kaynak belirtilmeli]
Flag of Serbia.svg Sırbistan
Western Bosnia1995.gif Batı Bosna Cumhuriyeti

Komutanlar
Flag of Croatia.svg Franjo Tuđman

Flag of Croatia.svg Anton Tus (1991-1992)
Flag of Croatia.svg Janko Bobetko (1992-1995)
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Atif Dudakoviç

Flag of SFR Yugoslavia.svg Velko Kadiyeviç

State Flag of Serbian Krajina (1991).svg Milan Martiç
State Flag of Serbian Krajina (1991).svg Mile Mrkşiç
Flag of Serbia.svg Slobodan Miloşeviç
Western Bosnia1995.gif Fikret Abdiç

Kayıplar
Hırvat kaynaklara göre:

Uluslararası kaynaklar:

  • 196,000 öldü[6]
Sırp kaynaklarına göre:
  • 300,000 mülteci
  1. ^ 21 Kasım 1994 ve 4 Ağustos 1995 bombardımanı
  2. ^ silah sevkıyatı, finanse etme, katolik kiliselerinde silah saklaması

AB kaynaklarına göre

  • Krajina
    6,222 öldürüldü[1]
  • JNA
    1,279 öldürüldü[2]

Hırvatistan Savaşı ya da Hırvatistan Bağımsızlık Savaşı, 1991-1995 yılları arasında Yugoslavya'dan bağımsızlığını ilan etmiş Hırvat hükümetine bağlı birliklerle Sırp kontrolü altındaki Yugoslav Halk Ordusu (JNA) ve yerel Sırp güçleri arasında gerçekleşen savaş. JNA Hırvatistan'daki operasyonlarını 1992 yılında bitirdi. Hırvat kaynaklarında Domovinski rat (Anavatan Savaşı) olarak adlandırılan bu savaş Sırp kaynaklarında genellikle Rat u Hrvatskoj (Hırvatistan Savaşı) olarak geçer.

Hırvatistan milliyetçi lider Franjo Tudjman önderliğinde 25 Haziran 1991'de ayaklanarak bağımsız olduğunu iddia etti. Bunun üzerine federal Yugoslav güçleri anında müdehale ettiler.

Savaşın gelişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağımsızlı ilan eden Hırvatlara karşı federal güçler tam anlamıyla bir savaş başlattılar. Sahil açıklarındaki Yugoslav gemileri, Hırvatistan'daki hedeflere bombardıman yaparken, Hırvat kuvvetleri federal kışlaları muhakeme altına aldılar, erzak teminini engellediler. Kuşatma altındaki askerler çevredeki bölgeleri rastgele bombardımana tuttular. 1991'de Sırplar, Hırvat nüfusunun sekizde birini oluşturuyordu. Federasyon kuvvetlerinin kışkırttıkları Sırp paramiliter güçler kitle imhasına başladılar.

Ocak 1992'de BM önderliğinde bir ateşkes imzalandı. Fakat bundan önce 10.000'den fazla insan ölmüş 14 anlaşma da bozulmuştu.[3]

Krayina[değiştir | kaynağı değiştir]

Nisan 1995 Hırvatistan'daki tanınmayan Sırp Devleti

Barış süreci devam ederken Sırplar Krajina adı altında kendi cumhuriyetlerini kurdular. Fakat bu topraklar 1991'de ellerinden çıktı. Temmuz 1992'de Dubrovnik'in Sırp paramiliterler tarafından üç yıl top ateşine tutulması barış çabalarını fiyaskoyla sonuçlandırdı.

1 Mayıs 1995'de Hırvatlar Batı Slavonya'nın bir bölgesine saldırdılar ve oradaki 2.000 kişinin öldürüldü ve 30.000'den fazla Sırp'ı sınır dışı ettiler. Sırplar bunun üzerine Zagreb'e güdümlü mermiler gönderdiler ve sehrin tam merkezinde birkaç insanın ölmesine sebep oldular.

4 Ağustos 1995'de Hırvatlar Knin Krayinası'nın bir bölgesine saldırdılar. Sırpların misillemeleri Hırvatları engelemedi. Fırtına Harekâtı sonucunda 2.650 Sırp’ın öldürüldüğü veya kayıplara karıştığı, yaklaşık 250 bininin ise vatan topraklarından sürüldüğü belirtiliyor.[4]

Savaşın Sonucu[değiştir | kaynağı değiştir]

Savaş Sırpların geri çekilmesi ve diğer ülkelerin de araya girmesiyle barışla sonlandı. Hırvatistan bağımsızlığını ilan etti.

Başlıca Olaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel Krajina muharebe hatları
İmha edilmiş bir Sırp tankı
Tarih Olay
31 Mart 1991 Plitvice Gölü Olayı
2 Mayıs 1991 Borovo Selo cinayetleri
Eylül 1991 Vukovar Savaşı başladı
14 - 19 Eylül 1991 Kışla Savaşları
1 Ekim 1991 Dubrovnik Kuşatması
5 Ekim 1991 Hırvat genel taaruzu
7 Ekim 1991 JNA Hırvat binalarını bombardımana tutuyor
10 Ekim 1991 Lovas Katliamı
16 - 18 Ekim 1991 Gospić Katliamı
20 Ekim 1991 Baćin Katliamı
31 Ekim 1991 - 4 Kasım 1991 Otkos 10 Operasyonu
18 Kasım 1991 Vukovar Savaşı biter, Vukovar Katliamı
18 Kasım 1991 Škabrnja Katliamı
12 Aralık 1991 - 3 Ocak 1992 Orkan 91 Operasyonu
13 Aralık 1991 Voćin Katliamı
21 Şubat 1992 Miljevci Meydan Savaşı
22 Ocak 1993 Maslenica Operasyonu
9 - 17 Eylül 1993 Medak Cebi Operasyonu
1 - 3 Mayıs 1995 Bljesak Operasyonu
4 - 7 Ağustos 1995 Fırtına Harekâtı

İleri Okuma[değiştir | kaynağı değiştir]

Hırvat ZPT'si
  • Barić, Nikica: Srpska pobuna u Hrvatskoj 1990.-1995., Golden marketing. Tehnička knjiga, Zagreb, 2005.
  • Silber, Laura and Little, Allan (1997). Yugoslavia : Death of a Nation. Penguin. ISBN 0-14-026263-6. Accompanies the BBC series of the same title/
  • Zimmermann, Warren, ed. (1999). War in the Balkans: A Foreign Affairs Reader, Council on Foreign Relations Press (June). ISBN 0-87609-260-1.
  • RSK, Vrhovni savjet odbrane, Knin, 4. avgust 1995., 16.45 časova, Broj 2-3113-1/95. Faksimil ovog dokumenta objavljen je u/The faximile of this document was published in: Rade Bulat "Srbi nepoželjni u Hrvatskoj", Naš glas (Zagreb), br. 8.-9., septembar 1995., p. 90.-96. (faksimil je objavljen na stranici 93./the faximile is on the page 93.).

Vrhovni savjet odbrane RSK (The Supreme Council of Defense of Republic of Serb Krajina) brought a decision 4. August 1995 in 16.45. This decision was signed by Milan Martić and later verified in Glavni štab SVK (Headquarters of Republic of Serb Krajina Army) in 17.20.

  • RSK, Republički štab Civilne zaštite, Broj: Pov. 01-82/95., Knin, 02.08.1995., HDA, Dokumentacija RSK, kut. 265
Hırvat T-55 tankı
  • RSK, Republički štab Civilne zaštite, Broj: Pov. 01-83/95., Knin, 02.08.1995., Pripreme za evakuaciju materijalnih, kulturnih i drugih dobara (The preparations for the evacuation of material, cultural and other goods), HDA, Dokumentacija RSK, kut. 265
  • Drago Kovačević, "Kavez - Krajina u dogovorenom ratu", Beograd 2003., p. 93.-94.

(Note: Drago Kovačević was during the existence of so-called RSK the minister of informing and the mayor of Knin, the capitol of self-proclaimed state)

  • Milisav Sekulić, "Knin je pao u Beogradu", Bad Vilbel 2001., p. 171.-246., p. 179.

(Note: Milisav Sekulić was a high military officer of "Srpska vojska Krajine" (Republic of Serb Krajina Army). Book review

  • Marko Vrcelj, "Rat za Srpsku Krajinu 1991-95", Beograd 2002., p. 212.-222.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Marko Attila Hoare (April 2008). "Genocide in Bosnia and the failure of international justice". Kingston University. http://eprints.kingston.ac.uk/5511/1/Hoare-M-5511.pdf. Erişim tarihi: March 23, 2011. 
  2. ^ Meštrović, Stjepan Gabriel (1996). Genocide After Emotion: The Postemotional Balkan War. Routledge. ss. 79. ISBN 0415122945, 9780415122948. http://books.google.se/books?id=xGShXjNZzEsC. 
  3. ^ Savaş Sözlüğü, George Childs Kohn, sf:294
  4. ^ http://www.arhiva.serbia.sr.gov.yu/news/2000-08/07/20159.html

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Hırvatistan Savaşı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.
Sırplardan ele geçirilmiş Rus yapımı 2S1 tankı