TikTok

Vikipedi, özgür ansiklopedi
TikTok
Tiktok logo text.svg
Tiktok screen.png
Geliştirici(ler) ByteDance
İlk yayınlanma 14 Eylül 2015 (7 yıl önce) (2015-09-14)
Güncel sürüm 23.1.4
İşletim sistemi iOS, Android
Boyut

287.6 MB (iOS)[1]

72 MB (Android)[2]
Erişilebilirlik 34 dil[3]
Diller listesi
Arapça, Bengalce, Birmanca, Sebuanca, İngilizce, Fransızca, Almanca, Guceratça, Hintçe, Endonezce, İtalyanca, Japonca, Cava dili, Kannada dili, Korece, Malay dili, Malayalamca, Marathi, Oriya dili, Lehçe, Portekizce, Urduca, Rusça, Basitleştirilmiş Çince, İspanyolca, İsveççe, Tagalogca, Tamilce, Teluguca, Tayca, Geleneksel Çince, Türkçe, Ukraynaca, Vietnamca
Tür Video sharing
Resmî sitesi tiktok.com (İngilizce)
douyin.com (Çince)

TikTok veya Çin'de bilinen adıyla Douyin, Musical.ly bazında yaratılan, video oluşturma ve paylaşmanın yanı sıra canlı yayın imkânı sağlayan bir sosyal medya uygulamasıdır. Eylül 2016'da ByteDance[4][5] tarafından piyasaya sürüldü. Asya'da kısa video platformunda lider olan ve başka ülkelere de yayılmış olan uygulama, kısa süreli müzik videoları kapsamında en hızlı büyüyen uygulama haline gelmiştir.

Kullanıcıya müzikal, dans, komedi, oyunculuk, dudak senkronizasyonu ve diğer türlerde, kısa videolar üretmesine olanak sağlayan uygulama, 150 ülkede 1 milyar kullanıcı barajını aşmıştır.[kaynak belirtilmeli] Sosyal medya platformu, dans, komedi ve eğitim gibi türlerde on beş saniye ile üç dakika arasında değişen çeşitli kısa biçimli videolar yapmak için kullanılıyor. TikTok, Eylül 2016'da Çin pazarında piyasaya sürülen Douyin'in uluslararası bir versiyonudur.[6] Daha sonra TikTok, 2017 yılında Çin anakarası dışındaki çoğu pazarda iOS ve Android için piyasaya sürüldü. 2 Ağustos 2018'de başka bir Çin sosyal medya hizmeti olan musical.ly ile birleştikten sonra dünya çapında kullanılabilir hale geldi. Şu an TikTok ile dünya çapında rekabet yaratan hizmetler YouTube Shorts ve Instagram Reels uygulamalarıdır.

TikTok ve Douyin neredeyse aynı kullanıcı arayüzüne sahiptir, ancak birbirlerinin içeriğine erişimleri yoktur.[7] Sunucularının her biri, ilgili uygulamanın mevcut olduğu pazarda bulunur. İki ürün benzerdir, ancak özellikler aynı değil. Douyin, insanların yüzlerine göre daha fazla arama yapabilen bir video içi arama özelliği, otel satın alma, otel rezervasyonu yapma ve coğrafi etiketli incelemeler yapma gibi diğer özellikleri içerir. 2016'daki lansmanından bu yana TikTok/Douyin, Doğu Asya, Güney Asya, Güneydoğu Asya, Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye, Rusya ve dünyanın diğer bölgelerinde hızla popülerlik kazandı. Ocak 2022 itibarıyla, TikTok dünya çapında 2.2 milyardan fazla mobil indirmeyi aştı.[8][9] Morning Consult, TikTok'u yalnızca Zoom ve Peacock'dan sonra 2020'nin en hızlı büyüyen üçüncü markası olarak seçti.[10] Mayıs 2021'de TikTok, Shou Zi Chew'i yeni CEO'su olarak atadı.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Evrim[değiştir | kaynağı değiştir]

Douyin, Eylül 2016'da "A.me" ismi altında Pekin'de ByteDance tarafından başlatıldı.[11] ByteDance, Douyin'in yurtdışına açılmasını planladı. ByteDance'in kurucusu Zhang Yiming, "Çin, dünya çapındaki İnternet kullanıcılarının yalnızca beşte birine ev sahipliği yapıyor. Küresel ölçekte genişlemezsek, beşte dördü izleyenlere kaybetmek zorundayız. Yani, l küresel olmak bir zorunluluktur." söyledi. Aralık 2016'da Douyin (抖音) olarak yeniden markalaşdı. Douyin 200 günde geliştirildi, bir yıl içinde 100 milyon kullanıcıya ulaştı ve her gün bir milyardan fazla video görüntülendi.[12] Eylül 2017'de Endonezya'da yayılmaya başladığında uluslararası pazara uygun olması için uygulamaya TikTok ismi verildi. 23 Ocak 2018'de TikTok uygulaması, Tayland uygulama marketinde ücretsiz indirilen mobil uygulama kategorisinde birinci sırada yer aldı. Şubat 2018'de TikTok, müzikten para kazanmak için Modern Sky ile bir ortaklık başlattı. TikTok, Amerika Birleşik Devletleri'nde 130 milyondan fazla indirildi ve dünya çapında 2 milyardan fazla indirmeye ulaştı. 3 Eylül 2019'da TikTok ve National Football League (NFL) çok yıllı bir ortaklık duyurdu.

Musical.ly ile birleşmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

9 Kasım 2017'de TikTok ana şirketi ByteDance, 1 milyar dolar harcayarak Şangay merkezli, Santa Monica'da ofisi olan ve Amerikan gençlerine yönelik sosyal medya platformu olan girişim şirketi Musical.ly'ı satın aldı. ABD dijital platformunun genç kullanıcı tabanından yararlanmak isteyen TikTok, 2 Ağustos 2018'de daha büyük bir video topluluğu oluşturmak için Musical.ly'de var olan mevcut hesaplar ve verileri, tek bir uygulamada bir araya getirerek bu girişim şirketiyle birleşti.

Küresel yayılma[değiştir | kaynağı değiştir]

2018 itibarıyla, TikTok 150'den fazla pazarda ve 75 dilde kullanıma sunuldu. Sensor Tower tarafından sağlanan verilere göre TikTok, 2018'in ilk yarısında Apple App Store'da 104 milyondan fazla indirildi.[13]

Ağustos ayında müzikal.ly ile birleştikten sonra indirmeler arttı ve TikTok, daha önce Musical.ly'nin yaptığı gibi Ekim 2018'de ABD'de en çok indirilen uygulama oldu.[14] Şubat 2019'da TikTok, Douyin ile birlikte Çin'deki Android yüklemeleri hariç tüm dünyada bir milyar indirmeye ulaştı. 2019'da medya kuruluşları TikTok'u 2010'dan 2019'a kadar on yılın en çok indirilen 7. mobil uygulaması olarak gösterdi. Ayrıca 2018 ve 2019'da Apple App Store'da Facebook, YouTube ve Instagram'ı geçerek en çok indirilen uygulama oldu.[15] Eylül 2020'de, ByteDance ile Oracle arasında, Oracle'ın bulut barındırma hizmetini sağlamak için bir anlaşma onaylandı. Kasım 2020'de TikTok, Sony Music ile bir lisans anlaşması imzaladı. Aralık 2020'de Warner Music Group, TikTok ile bir lisans anlaşması imzaladı.[16]

Douyin[değiştir | kaynağı değiştir]

TikTok'tan ayrı bir uygulama olarak, resmi olarak Dǒuyīn duǎn shìpín (抖音短视频; Douyin Kısa Video) olarak bilinen Douyin (抖音), öncelikle Çin'de kullanılır. Kullanıcı tabanı çocuklardan orta yaşlı yetişkinlere kadar değiştiğinden, TikTok'tan biraz daha büyük bir kitleye sahiptir. Uygulama, TikTok'a benzer bir kişisel doğrulama, lisans ve yıllık ücret gerektiren bir işletme doğrulaması olmak üzere iki farklı doğrulama türü kullanır.[17] İşletme onaylı kullanıcılar, fiziksel konum gibi videolarının nerede görünmesini istediklerini seçmelerine olanak tanıyan belirli bir kitleye tanıtım yapabilir. Douyin ayrıca, kullanıcıların ürünlerini etiketleyip reklamını yapabilecekleri bir mağazaya sahiptir ve kullanıcılar, marka anlaşmaları için influencer ile çalışmayı talep edebilir.

Özellikler ve trendler[değiştir | kaynağı değiştir]

TikTok mobil uygulaması, kullanıcıların genellikle arka planda müzik içeren ve hızlandırılabilen, yavaşlatılabilen veya bir filtreyle düzenlenebilen kısa videolar oluşturmasına olanak tanır. Ayrıca fon müziğinin üzerine kendi seslerini de ekleyebilirler. Uygulamayla bir müzik videosu oluşturmak için kullanıcılar, çok çeşitli müzik türlerinden arka plan müziği seçebilir, bir filtreyle düzenleyebilir.[18] Videoyu TikTok veya diğer sosyal platformlarda başkalarıyla paylaşmak üzere yüklemeden önce 15 saniyelik bir hız ayarlamalı video kaydedebilir. Ayrıca popüler şarkılara kısa dudak senkronizasyonu videoları da çekebilirler. Tiktok'da videoyu kolayca indirmek mümkündür. Ama kullanıcı bu özelliği kapatabilir. Paylaşmak butonu ile Tiktok'dan videoyu kolayca diğer sosyal ağlarda, anlık mesajlaşmalarda paylaşım ve hikâye olarak paylaşmak oluyor.

TikTok'ta hesap açmak için Facebook, Twitter, Apple ID ve Google Hesabı kullanılabilir. TikTok otomatik olarak kullanıcıya bir "user" hesabı verir, kullanıcı da bu hesapa parola, posta, sosyal medya adresleri ve başka bilgiler ekleyebilir. TikTok'taki "Sizin İçin" sayfası, kullanıcılara uygulamadaki etkinliklerine göre önerilen bir video akışıdır. İçerik, bir kullanıcının beğendiği, etkileşimde bulunduğu veya aradığı içeriğe bağlı olarak TikTok'un yapay zekası (AI) tarafından oluşturulur. Kullanıcılar ayrıca sık kullanılanlara eklemeyi veya kendi sayfalarındaki videolarda "ilgilenmeyenleri" seçmeyi seçebilirler. TikTok, kullanıcının beğendiği içeriği, onların da beğeneceği videoları sağlamak için birleştirir. TikTok politikası gereği kullanıcılar ve içerikleri yalnızca 16 yaş ve üzerindeyse "sizin için" sayfasında gösterilebilir. 16 yaşından küçük kullanıcılara "sizin için" sayfası, sesler sayfası veya herhangi bir hashtag altında videolar görünmeyecektir.

Uygulamanın "tepki" özelliği, kullanıcıların belirli bir videoya tepkilerini filme almalarına olanak tanır. Bu, ekranın etrafında hareket edebilen küçük bir pencereye yerleştirilir. "Düet" özelliği, kullanıcıların bir videoyu başka bir videonun yanına çekmesine olanak tanır.[19] "Düet" özelliği, Musical.ly'nin bir başka ticari markasıydı.

Kullanıcıların henüz yayınlamak istemedikleri videolar "taslaklarında" saklanabilir. Kullanıcının "taslaklarını" görmesine ve uygun bulduğunda yayınlamasına izin verilir. Uygulama, kullanıcıların hesaplarını "özel" olarak ayarlamasına olanak tanır. Uygulamayı ilk indirirken, kullanıcının hesabı varsayılan olarak herkese açıktır. Kullanıcı ayarlarında özel olarak değiştirilebilir. Özel içerik TikTok tarafından görünür durumda kalır, ancak hesap sahibinin içeriklerini görüntüleme yetkisi olmayan TikTok kullanıcıları tarafından engellenir.[20] Kullanıcılar ayrıca belirli videoları "genel", "yalnızca arkadaşlar" veya "özel" olarak ayarlayabilir.

Kullanıcıların ayrıca, hesabın içeriğine bağlı olarak, spam veya uygunsuz olup olmadığını bildirmelerine izin verilir. TikTok'un "Ebeveynler İçin" altındaki destek merkezinde, ebeveynlere çocukları için uygunsuz içeriğin engellenebileceği ve bildirilebileceği konusunda güvence verilir.

Kullanıcılar diğer kullanıcıları takip ettiğinde, "sizin için" sayfasının solunda bir "takip" sayfası bulunur. Bu, yalnızca bir kullanıcının takip ettiği hesaplardaki videoları görmek için bir sayfadır.

Kullanıcılar ayrıca "kaydedilmiş" bölümlerine videolar, hashtag'ler, filtreler ve sesler ekleyebilir. Bir video oluştururken, kayıtlı bölümlerine başvurabilir veya doğrudan buradan bir video oluşturabilirler. Bu bölümü, yalnızca profilindeki kullanıcı görülebilir ve daha önce kaydettikleri herhangi bir videoya, hashtag'e, filtreye veya sese başvurmalarına olanak tanır.

Kullanıcılar ayrıca doğrudan mesajlaşma ile arkadaşlarına video, emoji ve mesaj gönderebilir. Uygulamada engelleme özelliği de bulunur.

TikTok, kullanıcının yorumlarına dayalı bir canlı yayın oluşturma özelliği de içeriyor.

İnflucerler genellikle "canlı" özelliğini kullanır. Bu özellik yalnızca en az 1.000 takipçisi olan ve 16 yaşından büyükler için geçerlidir. 18 yaşından büyükse, kullanıcının takipçileri daha sonra parayla değiştirilebilecek sanal "hediyeler" gönderebilir.[21]

2020 itibarıyla en yeni özelliklerden biri de "Sanal Öğeler"dir. Bu özellik eklendiğinden beri birçok güzellik şirketi ve markası bu özelliğe katılmak ve reklamını yapmak için bir TikTok hesabı oluşturdu. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki karantina ile birlikte sosyal hediyelerin popülaritesi arttı.

TikTok, ebeveynlerin çocuklarının dijital refahını kontrol edebilmeleri için Şubat 2020'de bir "aile güvenliği modu" duyurdu. Bir ekran süresi yönetimi seçeneğin, kısıtlı modu vardır ve doğrudan mesajlara bir sınır koyabilir.[22]

Viral trendler[değiştir | kaynağı değiştir]

TikTok'ta memler, dudakla senkronize edilmiş şarkılar ve komedi videoları da dahil olmak üzere çeşitli trendler yükseldi. Duetler, kullanıcıların orijinal içeriğin sesiyle mevcut bir videoya kendi videolarını eklemelerine olanak tanıyan bir özellik oldu.

Trendler, TikTok'un keşif sayfasında veya arama logosunun bulunduğu sayfada gösterilir. Sayfa, uygulama arasında trend olan hashtag'leri ve zorlukları listeler. Bazıları #posechallenge, #filterswitch, #dontjudgemechallenge, #homedecor, #hitormiss, #bottlecapchallenge ve daha fazlasını içerir. Haziran 2019'da şirket, 37 milyar görüntüleme alan #EduTok hashtag'ini tanıttı. Bu gelişmenin ardından şirket, platformda eğitim içeriği oluşturmak için eğitim teknolojisi girişimleriyle ortaklıklar başlattı. TikTok yemek trendleri sonradan büyük ün yakaladı.

Uygulama, dünya çapında sayısız viral fenomen, İnternet ünlüsü ve müzik trendi yarattı. Ülkesel, bölgesel ve dünyaca ünlü fenomenler çıktı. Çok ülkede fazla yerel TikTok ünlüleri bulunmakdadır. TikTok, birçok grubun, yabancı hayranlar da dahil olmak üzere daha geniş bir kitle kazanmasına izin verdi.

Etkileyici pazarlama[değiştir | kaynağı değiştir]

TikTok, kullanıcıların yalnızca eğlence için değil, aynı zamanda para için de içerik oluşturmaları için bir platform sağlamıştır. Platform son birkaç yılda önemli ölçüde büyüdüğünden, şirketlerin reklam yapmalarına ve etkileyici pazarlama yoluyla hedeflerine ulaşmalarına olanak sağladı. Platformun AI algoritması, içeriği kullanıcının tercihine göre seçtiği için etkileyici pazarlama potansiyeline de katkıda bulunur.[23][24] Sponsorlu içerik, platformda diğer sosyal medya uygulamalarında olduğu kadar yaygın değildir, ancak markalar ve etkileyiciler, diğer platformlara kıyasla daha fazla olmasa da yapabilecekleri kadar yapabilirler.

Kullanıcılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Küresel olarak, TikTok kullanıcılarının %44'ü kadın, %56'sı erkektir. TikTok'un coğrafi kullanımı, yeni kullanıcıların %43'ünün Hindistan'dan olduğunu göstermiştir. TikTok, kullanıcılarının %41'i 16 ila 24 yaşları arasında olduğu için daha genç kullanıcılara hitap eder. Bu TikTok kullanıcılarının %90'ı uygulamayı günlük olarak kullanır. Temmuz 2020 itibarıyla, yalnızca Amerika Birleşik Devletleri'nde aylık 90 milyondan fazla aktif kullanıcı vardı.[25]

Ekim 2020'de e-ticaret platformu Shopify, sosyal medya platformları portföyüne TikTok'u ekleyerek çevrimiçi satıcıların ürünlerini doğrudan TikTok'ta tüketicilere satmalarına olanak sağladı.

Bazı küçük işletmeler, normalde hizmet verecekleri coğrafi bölgeden daha geniş bir kitleye reklam vermek ve ulaşmak için TikTok'u kullandı. Birçok küçük işletmelerin TikTok videosuna verilen viral yanıt, TikTok'un algoritmasına atfedildi.

2020'de Group Nine Media ve Global Media & Entertainment gibi dijital medya şirketleri, TikTok etkileyicileriyle ortaklıklar kurmak ve markalı içerik kampanyaları geliştirmek gibi taktiklere odaklanarak TikTok'u giderek daha fazla kullandı.[26]

Ülke yasakları[değiştir | kaynağı değiştir]

Birleşik Devletler'de yasaklanması[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD Başkanı Donald Trump, 1 Ağustos 2020 tarihinde TikTok'u yasaklayacaklarını açıkladı.[27] Trump, Çinli çok uluslu şirket Tencent'in sahip olduğu WeChat uygulamasına karşı da benzer bir karara imza attı.

Haziran 2021'de Başkan Biden, Trump yönetiminin TikTok üzerindeki yasağını iptal eden bir icra emri imzaladı ve bunun yerine Ticaret Bakanı'na uygulamayı ABD ulusal güvenliğine tehdit oluşturup oluşturmadığını belirlemek için araştırmasını emretti.

Hindistan[değiştir | kaynağı değiştir]

TikTok, 223 diğer Çin uygulamasıyla birlikte 29 Haziran 2020'de Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı tarafından Hindistan'da tamamen yasaklandı. Yasak Ocak 2021'de kalıcı hale getirildi. Şubat 2021'de TikTok, yasak nedeniyle Hindistan'da 2.000'den fazla işi durduracağını duyurdu.[28]

Endonezya ve Bangladeş[değiştir | kaynağı değiştir]

TikTok, Endonezya ve Bangladeş'te farklı üslerde aralıklı olarak engellendi.

Pakistan[değiştir | kaynağı değiştir]

11 Ekim 2020'de Pakistan, hükümetleri tarafından platformdaki içerikle ilgili sorunlara uymadığı için sosyal medya platformunu yasaklayan bir sonraki ülke oldu.[29]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "TikTok - Real Short Videos". App Store. 30 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2018. 
  2. ^ "TikTok". Play Store. 27 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2018. 
  3. ^ "Tik Tok - including musical.ly". iTunes. 8 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2018. 
  4. ^ "TikTok - Real Short Videos 30 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". App Store.
  5. ^ "TikTok 26 Haziran 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". Play Store.
  6. ^ https://social.techcrunch.com/2020/09/22/tiktok-wechat-and-the-growing-digital-divide-between-the-u-s-and-china/
  7. ^ https://www.buzzfeednews.com/article/ryanhatesthis/forget-the-trade-war-tiktok-is-chinas-most-important-export
  8. ^ https://www.theverge.com/2020/4/29/21241788/tiktok-app-download-numbers-update-2-billion-users
  9. ^ https://insiflow.com/tiktok
  10. ^ https://morningconsult.com/fastest-growing-brands-2020/
  11. ^ https://www.sixthtone.com/news/1001728/the-app-that-launched-a-thousand-memes
  12. ^ https://walkthechat.com/douyin-became-chinas-top-short-video-app-500-days/
  13. ^ https://jingdaily.com/douyin-not-for-luxury-brands/
  14. ^ https://en.prnasia.com/story/187963-0.shtml
  15. ^ https://www.cnbc.com/2018/09/19/short-video-apps-like-douyin-tiktok-are-dominating-chinese-screens.html
  16. ^ https://www.musicbusinessworldwide.com/warner-music-group-inks-licensing-deal-with-tiktok/
  17. ^ https://www.nanjingmarketinggroup.com/blog/influencers-brands-douyin
  18. ^ https://www.wired.com/story/how-to-use-tik-tok/
  19. ^ http://www.nationmultimedia.com/detail/lifestyle/30346044
  20. ^ https://techcrunch.com/2019/01/29/its-time-to-pay-serious-attention-to-tiktok/
  21. ^ https://www.businessinsider.com/how-to-go-live-on-tiktok
  22. ^ https://newsroom.tiktok.com/en-gb/family-safety-mode-and-screentime-management-in-feed/
  23. ^ https://mediakix.com/influencer-marketing-resources/tik-tok-influencer-marketing/
  24. ^ https://talkinginfluence.com/2021/05/17/how-has-tiktok-become-the-number-two-platform-for-influencer-marketing/
  25. ^ https://www.cnbc.com/2020/08/24/tiktok-reveals-us-global-user-growth-numbers-for-first-time.html
  26. ^ https://digiday.com/marketing/theres-more-opportunity-publishers-on-tiktok-are-taking-branded-content-into-their-own-hands/
  27. ^ "Trump: TikTok'u ABD'de yasaklayacağız". bloomberght.com. 2 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ağustos 2020. 
  28. ^ https://edition.cnn.com/2021/01/27/tech/tiktok-india-chinese-apps-intl-hnk/index.html
  29. ^ https://www.nytimes.com/2020/10/11/technology/tiktok-pakistan-ban.html

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]