Siirt (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Siirt
—  İl  —
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Güneydoğu Anadolu
Yönetim
 - Vali Mustafa Tutulmaz
Yüzölçümü
 - Toplam 6,182 km2 (2,4 mi2)
Nüfus (2015)[1]
 - Toplam 318.366
 - Yoğunluk 48,50/km² (125,6/sq mi)
 - Kır 119.551
 - Şehir 198.815
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 484
İl plaka kodu 56
İnternet sitesi: siirt.gov.tr

Siirt, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir ildir.

Sosyal Yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfusun büyük çoğunluğunu yerli Araplar, Kürtler ve Türkler oluşturmaktadır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Milât öncesi dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

Coğrafî konum olarak Anadolu ve Mezopotamya'nın kesiştiği bölgenin yüksek kısımlarında kurulan Siirt'te 1963 yılında Halet Çamlıbel ve R.J. Braidwood başkanlığında kurulan Güneydoğu Anadolu Tarih Öncesi Araştırmaları Karma Projesi kapsamında Siirt ilinde yapılan yüzey araştırmalarında Cilalı Taş, Bakır, Tunç ve Hellenistik, Roma, Bizans ve İslâm dönemlerinden Yakın Çağ'a uzanan dönemlere ait buluntular ortaya çıkarılmıştır. 3500 yıl öncesine dayandığı iddia edilen Akabe Yolu da bu kenttedir.[2]

İslâm egemenliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Anadolu Selçukluları dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehrin ana eseri 1129'da, Bağdat'tan hükmeden Büyük Selçuklu Sultan II. Mahmut tarafından inşa edilen Ulu Camii'dir. 1965 yılında restore edilmiştir.

Osmanlı Devleti dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran Seferi ile Osmanlı topraklarına katılmıştır. Cumhuriyet dönemine kadar Bitlis sancağına bağlı bir olarak kalmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhuriyet döneminde il olan Siirt, 1924'te Beytüşşebap'ın; 1926'da Beşiri ve Sason'un katılmasıyla genişledi. Ancak Beytüşşebap, 1936'da yeniden il yapılan Hakkâri'ye bağlandı. 1938'de Garzan (şimdiki ismi Yanarsu) ilçesinin merkezi Mısrıç'a (bugün Kurtalan) taşındı ve aynı ilçeye bağlı Baykan bucağı ilçe oldu. Aynı yıl Sason'a bağlı bucak olan Hazo, Kozluk adıyla ilçe yapıldı. 1943'te Garzan ilçesinin ve merkezinin adı Kurtalan olarak değiştirildi. 1957'de Beşiri'nin bucağı olan İluh, Batman adıyla ilçe yapıldı. 1962'de Pervari ilçesinin Müküs bucağı, Van'ın Gevaş ilçesine bağlandı. 1990 yılında Siirt'in Batman, Beşiri, Kozluk ve Sason ilçeleri yeni kurulan Batman iline bağlandı. Aynı yıl Siirt'in Şırnak ilçesiyle, Eruh'tan ayrılarak ilçe yapılan Güçlükonak beldesi yeni kurulan Şırnak iline bağlandı ve Merkez ilçeye bağlı Tillo bucağı Aydınlar adıyla ilçe yapıldı.

İlin milletvekilleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Siirt il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Kır
1965[3] 264.832 51
  %29     75.520
189.312     %71  
1970[4] 320.684 44  %21Dark Green Arrow Up.svg
  %35     111.206
209.478     %65  
1975[5] 381.503 43  %19Dark Green Arrow Up.svg
  %39     148.521
232.982     %61  
1980[6] 445.483 41  %17Dark Green Arrow Up.svg
  %41     183.804
261.679     %59  
1985[7] 524.741 38  %18Dark Green Arrow Up.svg
  %45     237.014
287.727     %55  
1990[8] 243.435 66 -%54Red Arrow Down.svg
  %45     110.139
133.296     %55  
2000[9] 263.676 64  %8Dark Green Arrow Up.svg
  %58     153.522
110.154     %42  
2007[10] 291.528 59  %11Dark Green Arrow Up.svg
  %60     173.770
117.758     %40  
2008[11] 299.819 59  %3Dark Green Arrow Up.svg
  %60     178.960
120.859     %40  
2009[12] 303.622 59  %1Dark Green Arrow Up.svg
  %61     183.924
119.698     %39  
2010[13] 300.695 59 -%1Red Arrow Down.svg
  %60     181.410
119.285     %40  
2011[14] 310.468 58  %3Dark Green Arrow Up.svg
  %61     189.854
120.614     %39  
2012[15] 310.879 58  %0Dark Green Arrow Up.svg
  %62     191.703
119.176     %38  
2013[16] 314.153 58  %1Dark Green Arrow Up.svg
  %62     193.282
120.871     %38  
2014[17] 318.366 58  %1Dark Green Arrow Up.svg
  %62     198.815
119.551     %38  
2015[18] 320.351 58  %1Dark Green Arrow Up.svg
  %64     204.023
116.328     %36  

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDSCagC. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  2. ^ "3500 Yıllık Akabe Yolu". http://www.radikal.com.tr/hayat/3500-yillik-akabe-yolu-1113242/. 
  3. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmMSnX0. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnyqBNM. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtqtL7zy. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuxyGkD. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btx3ecXu. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtykrO10. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0usW1M. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu2GZqlb. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuC5hL70. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEFyDaj. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFwl2UR. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHAdjc3. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxvEnlH. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  16. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVGEX6n. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  17. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDSCagC. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  18. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]