Muhafazakâr demokrasi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Muhafazakâr demokrasi, Türkiye'deki Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarının kendi siyasi ideolojisini ve politik pozisyonunu tanımlama şeklidir.[1][2]

İdeoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Millî Görüş hareketinden ayrıldığını ve Millî Görüş kimliğini terk ettiğini açıklayan Ak Parti'nin kurucuları kendilerine yeni kimlik olarak "muhafazakâr demokrat" tanımını benimsedi.[3] İlk olarak 2002 Türkiye genel seçimleri öncesinde Ak Parti çizgisini muhafazakâr demokrat olarak açıklayarak seçimlere girdi. Muhafazakâr demokrasi tanımı, Millî Görüş'ün çizgisinden farklı olarak Batı ile daha uyumlu ve iyi geçinen, liberal ekonomik değerleri benimseyen, içine kapanmayan ve daha çok dış dünyaya açılan, din dayatması yapmayan ama kendi içinde muhafazakâr çizgisini sürdüren, toplumun farklı hayat şekillere karşı daha hoşgörülü bir yaklaşımı ifade ediyordu. Ekonomik yaklaşım olarak eskiye kıyasla farklardan birisi; Millî Görüş, faize dini ve sosyal gerekçelerle karşı çıkarken, muhafazakâr demokrat çizgi ise faizi bir Dünya gerçeği olarak ele aldı.[4]

Eski İslamcı hareketlerden bir modernist kırılma partisi olarak kurulması, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin muhafazakâr demokrat ideolojisini İslami demokrasinin ılımlılığını ve daha laik ve demokratik değerleri desteklemesi olarak tarif edilmiştir.

Geniş anlamda "muhafazakâr demokrasi" terimi demokrasi ile İslam'ın uyumluluğunu ve hükûmet içinde bir Batı odaklı dış politika, neoliberal ekonomi ve laikliği vurgulamaktadır. 2013 sonrası Ak Parti'nin muhafazakâr demokrat tanımını ifade eden çizgisinin değişmesine rağmen Ak Parti, "muhafazakâr demokrat" tanımını kendisi için kullanmaya devam etmiştir.[2]

Dış dünyaya etkisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Adalet ve Kalkınma Partisi'nin seçim başarıları ve Yeni Osmanlıcı dış politikası ile Türkiye'nin bölgesel etkisini genişletmeyi hedefleme çalışmaları partinin muhafazakâr demokrat ideallerinin Fas'ta Adalet ve Kalkınma Partisi ve Tunus'ta Nahda Hareketi gibi diğer ülkelere de yansımasına yol açmıştır.[5][6][7]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Muhafazakâr demokrat bir partiyiz!". haberturk.com. 11 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2022. 
  2. ^ a b "Muhafazakâr Demokrat Siyasi Kimlik" (PDF). akparti.org.tr. 15 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 27 Haziran 2022. 
  3. ^ Nebati, Nureddin (2014). Millî Görüşten Muhafazakar Demokrasiye. Alfa Yayınları. 
  4. ^ "Faiz gerçeğini iktidarda gördük". milliyet.com.tr. 17 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2022. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2016. 
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 7 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2016. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2016.