Erzurum (il)
Koordinatlar: 40°03′47″N 41°34′01″E / 40.06306°N 41.56694°E
| Erzurum | |
| — İl — | |
 |
|
 |
|
| Ülke | Türkiye |
|---|---|
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi ve Doğu Anadolu |
| İl merkezi | Erzurum |
| Yönetim | |
| - Vali | Sebahattin Öztürk |
| Yüz ölçümü | |
| - Toplam | 25.066 km2 (9.678 mi2) |
| Nüfus (2012)[1] | |
| - Toplam | 778.195 |
| - Yoğunluk | 31,05/km² (80,4/sq mi) |
| - Kır | 268.721 |
| - Şehir | 509.474 |
| Zaman dilimi | DAZD (+2) |
| - Yaz (YSU) | DAYZD (+3) |
| İl alan kodu | 442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Web sitesi: Erzurum Valiliği | |
Erzurum, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde kalan kuzey kesimleri hariç, büyük bölümü Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir ilidir.
İlin kuzeyinde Rize ve Artvin, kuzeydoğusunda Ardahan, batısında Bayburt ve Erzincan, doğusunda Kars ve Ağrı, güneyinde Bingöl ve Muş bulunmaktadır. 3 tanesi merkez ilçe olmak üzere toplam 20 ilçesi vardır. Yüzölçümü bakımından en büyük 4. ildir.
Nüfusun %35'i köylerde, %65'i kentte yaşar.[2] Temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılık olup son yıllarda kış turizmiyle de öne çıkmaktadır. Soğuk iklimi sebebiyle sanayisi gelişmemiştir. Yüzölçümünün %15.17'sinde tarım yapılabilir.[3] Kadayıf dolması, cağ kebabı, kesme çorbası, civil peyniriyle meşhurdur.
Türk Silahlı Kuvvetleri 9. Kolordu Komutanlığı, Erzurum ilinde bulunmaktadır.
Konu başlıkları |
Kökenbilim [değiştir]
Erzurum ili, adını il merkezindeki Erzurum kentinden alır.
Tarihçe [değiştir]
Erzurum il alanı tarih öncesinden günümüze dek pek çok medeniyeti barındırmıştır. Erzurum'un tarihi MÖ 4000'e kadar uzanmaktadır.Urartular, Kimmerler, İskitler, Hititler, Medler, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Sasaniler, Emeviler, Selçuklular, Moğollar, İlhanlılar, Safeviler, Osmanlılar ve Türkiye Cumhuriyeti, il topraklarını kontrolleri altında tutmuştur.[4]
İklim [değiştir]
İlin Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yer alan kuzey kesimleri haricindeki büyük kısmı Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alır ve karasal iklime sahiptir. Erzurum rakımının fazlalığı ve kar yağışının yoğun olması (Yılın 70 günü kar yerde kalır.) güneş ışınlarının uzaya tekrar geri yansımasına sebep olur. Bu yüzden Erzurum, Türkiye'nin en çok güneş gören illerinden biri olmasına rağmen, en soğuk illerindendir. Yazın sıcaklık +35 dereceyi görürken kışın sıcaklık -38 dereceye kadar iner. [5]
Ekonomi [değiştir]
Erzurum ilinde tarım, hayvancılık, ormancılık yapılmaktadır. Kış turizmi de gelişmiştir. Sanayi siciline kayıtlı 69 kuruluş vardır. 2 tane organize sanayi bölgesi vardır.[6]
Erzurum, Türkiye'nin en gözde kış turizmi merkezlerinden biri olup aynı zamanda Universiade 2011'e ev sahipliği yapmıştır.
İlçeler [değiştir]
Merkez ilçeler [değiştir]
Diğer ilçeler [değiştir]
Nüfus yapısı [değiştir]
İl sınırları içinde sırasıyla şu etnik gruplar yaşamaktadır:[7]
| Erzurum il nüfus bilgileri | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yıl | Toplam | Değişim | Sıra | Yüzde | Kır - Şehir | Erkek - Kadın | ||||||||
| 1965[14] | 628.001 | — | 12 | %2 | 475.818 |
%76
%24
|
152.183 | 324.977 | %51.8 | %48.3 | 303.024 | |||
| 1970[15] | 684.951 | %9  |
12 | %1.92 | 488.130 |
%71
%29
|
196.821 | 348.024 | %50.8 | %49.2 | 336.927 | |||
| 1975[16] | 746.666 | %9 |
11 | %1.85 | 505.199 |
%68
%32
|
241.467 | 389.557 | %52.2 | %47.8 | 357.109 | |||
| 1980[17] | 801.809 | %7 |
14 | %1.79 | 516.627 |
%64
%36
|
285.182 | 411.682 | %51.3 | %48.7 | 390.127 | |||
| 1985[18] | 856.175 | %7 |
17 | %1.69 | 505.220 |
%59
%41
|
350.955 | 435.276 | %50.8 | %49.2 | 420.899 | |||
| 1990[19] | 848.201 | -%1  |
20 | %1.5 | 447.853 |
%53
%47
|
400.348 | 427.701 | %50.4 | %49.6 | 420.500 | |||
| 2000[20] | 937.389 | %11 |
21 | %1.38 | 376.838 |
%40
%60
|
560.551 | 482.199 | %51.4 | %48.6 | 455.190 | |||
| 2007[21] | 784.941 | -%16 |
23 | %1.11 | 299.378 |
%38
%62
|
485.563 | 393.589 | %50.1 | %49.9 | 391.352 | |||
| 2008[22] | 774.967 | -%1 |
24 | %1.08 | 289.860 |
%37
%63
|
485.107 | 391.588 | %50.5 | %49.5 | 383.379 | |||
| 2009[23] | 774.207 | -%0 |
25 | %1.07 | 283.169 |
%37
%63
|
491.038 | 389.761 | %50.3 | %49.7 | 384.446 | |||
| 2010[24] | 769.085 | -%1 |
25 | %1.04 | 279.599 |
%36
%64
|
489.486 | 384.630 | %50 | %50 | 384.455 | |||
| 2011[25] | 780.847 | %2 |
26 | %1.04 | 275.593 |
%35
%65
|
505.254 | 393.081 | %50.3 | %49.7 | 387.766 | |||
| 2012[26] | 778.195 | -%0 |
26 | %1.03 | 268.721 |
%35
%65
|
509.474 | 391.290 | %50.3 | %49.7 | 386.905 | |||
Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre değişimin yüzde olarak oranıdır. Sıra, Erzurum il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Yüzde, Erzurum il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.
Siyaset [değiştir]
- 2011 Türkiye genel seçimleri Milletvekilleri:[27]
- Recep Akdağ - AKP
- Adnan Yılmaz - AKP
- Fazilet Dağcı Çığlık - AKP
- Cengiz Yavilioğlu - AKP
- Muhyettin Aksak - AKP
- Oktay Öztürk - MHP
Galeri [değiştir]
-
Erzurum'dan bir görünüm
-
Tortum Gölü
-
Bana Katedrali) 11.yy Şenkaya
Ayrıca bakınız [değiştir]
Kaynakça [değiştir]
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2012 genel nüfus sayımı verileri". 13 Şubat 2013 tarihinde erişildi.
- ^ http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=25&p_yil=2011&p_dil=1&desformat=html
- ^ Erzurum'da Tarım - Erzurum Ticaret Borsası
- ^ Erzurum Valiliği, İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Erzurum Tarihi 20 Haziran 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Erzurum Yıllık Sıcaklık ve Yağış Verileri - Türkiye Devlet Meteoroloji Genel Müdürlüğü (DMİ)
- ^ Erzurum Ticaret Borsası
- ^ Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da Etnik Yapı - Bilgesam
- ^ Kürtler ve Kürt Dili- Kurmançlar
- ^ Osmanlı Coğrafyası'nda Göçmenlerin Dağılımı - Erzurum'da Çerkes Nüfusu
- ^ İngiliz Arşiv Belgelerinde Büyük Çerkes Göçü (Şubat 1864 - Mayıs 1865) - Nazan ÇİÇEK s.19-22
- ^ Zazacanın fiziki, toplumsal ve tarihsel coğrafyası
- ^ Hemşinlilerin Türkiye'deki dağılımı
- ^ Türkiye Çingeneleri, Doç Dr Ali Rafet özkan
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BsphQ5FZ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnB5mCG. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtpfYwsL. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuW7lI4. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwWfjF3. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyCCMCX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0F7uxY. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1s2QH8. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3gItHe. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCs3Oul. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEww4cP. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGoMoZ4. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxX8Z0W. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ 2011 Seçimleri Erzurum milletvekilleri
Dış bağlantılar [değiştir]
|
||||||||
|
|||||
 |
İl ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
