Türk halk müziği

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türk Halk Müziği sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Türk müziği
Surname 17b.jpg
Klasik Türk müziği Fantezi müzik
Klasik Batı müziği Opera
Operet Türk halk müziği
Rebetiko Protest müzik
Köçekçe Arabesk müzik
Arabesk-pop Arabesk-rock
Technobesk Mehter
Güreş müziği Tasavvuf müziği
İlahi Film müziği
Jingle Kabare
Müzikal Varyete
Popüler Türk müziği kronolojisi Türkçe pop
Kanto Blues
Caz Bebop
Caz Rock Swing
Elektronik müzik Alternatif dans
Ambient müzik Breakbeat
Dans-pop Disko
Drum and Bass Dubstep
Elektro Ethereal
Garage müzik House müzik
New Age müzik Rave
Synth-Pop Tekno müzik
Trance müzik Vokal trance
Trip hop Hip hop
Rap Freestyle rap
Melankolik rap Rapcore
Latin müziği Tango
Reggae Dancehall
Roots reggae Ska
Dub Rock müzik
Alternatif rock Anadolu rock
Bağımsız rock Blues rock
Çello rock Deneysel rock
Elektronik rock Endüstriyel rock
Folk rock Glam rock
Gotik rock Hard rock
Latin rock New Wave
Pop rock Post-rock
Progresif rock Punk rock
Rock and Roll Rockabilly
Saykodelik rock Senfonik rock
Soft rock Heavy metal
Rhythm and Blues Funk
New jack swing Soul
Müzik türleri
Klasik müzik, Halk müziği, Popüler müzik, Dinî müzik, Askeri müzik, Çocuk müziği, Film müziği, Müzikaller
Yöresel halk müziği tarzları
Akdeniz müziği, Doğu Anadolu müziği, Ege müziği, Güneydoğu Anadolu müziği, İç Anadolu müziği, Karadeniz müziği, Marmara müziği, Trakya müziği
Müzik festivalleri
Adapazarı Rock Festivali, Akbank Caz Festivali, Alanya Uluslararası Turizm ve Sanat Şenliği, Ankara Uluslararası Müzik Festivali, Anki Rock Festivali, Antalya Uluslararası Koro Festivali, Aspendos Uluslararası Opera ve Bale Festivali, Barışarock, Beypazarı Festivali, Bilkent Uluslararası Anadolu Müzik Festivali, Bursa Rock Festivali, Çeşme Deniz Şenlikleri ve Uluslararası Şarkı Yarışması, Fine Arts Festivali, Freshtival, Gümüşlük Uluslararası Klasik Müzik Festivali, H2000, İstanbul Caz Festivali, İstanbul Rock Festivali, İstanbul Rock Republic Festivali, İzmir Avrupa Caz Festivali, Konya Uluslararası Mistik Müzik Festivali, Kuzey Kıbrıs Müzik Festivali, Pir Sultan Abdal Şenlikleri, Radar Live, Rock-A, Rockİstanbul, Rock'n Coke, Rock The Nations Festivali, Rock Station Festivali, Sarı Yazma Festivali, Sokakta Şenlik, Sonisphere Festivali, Şanlıurfa Uluslararası Kültür ve Sanat Festivali, Uluslararası Arhavi Kültür ve Sanat Festivali, Uluslararası Bursa Festivali, Uluslararası Eskişehir Festivali, Uluslararası Foça Festivali, Uluslararası İstanbul Müzik Festivali, Uluslararası Mersin Müzik Festivali, Unirock Open Air Festival, Ünye Uluslararası Kültür Sanat ve Turizm Festivali, Zephyr Rock Festivali, Zeytinli Rock Festivali
Müzik dergileri
Gıdayı Ruh (23 Eylül 1896), Âlem-i Musiki, Billboard Türkiye, Bir+Bir, Musiki Mecmuası, Pure Electronic Mag (e-dergi), Roll, Rolling Stone (Türkiye)
Müzik televizyonları
Best TV, Buket TV, Dream TV, Dream Türk, Eko Tv, Gala TV, Genç TV, Kadırga TV, Karadeniz TV, Kiss TV, Kral TV, Kral İlaç Gibi TV, Kral Pop TV, Marmara TV, Mavi Karadeniz TV, MMC TV, National Geographic Music, Number One TV, Number One Türk TV, Özlem TV, Powertürk TV, Tatlıses TV, TMB TV, TRT 4, TRT Müzik, TürkÇ TV, Viva TV, Yol TV
Müzik listeleri
Kral Pop Avrupa TV Top 20, Kral Pop TV Top 20, Kral TV Top 10, Powertürk Pop 40, Türkçe Top 20, Türkçe Rock Top 20, Türkiye Top 20
Müzik ödülleri
Akdeniz Akdeniz Şarkı Yarışması, Altın Beste Şarkı Yarışması, Altın Kelebek Ödülleri, Altın Mikrofon, Altın Ses Yarışması, Amatör Topluluklar Yarışması, Bir Şarkısın Sen, Boğaziçi Müzik Festivali, Cahit Koparal Flüt Yarışması, Güneş Gazetesi Müzik Yarışması, International Star, Kemal Sunal Kültür ve Sanat Ödülü, Kral TV Video Müzik Ödülleri, Kuşadası Altın Güvercin Müzik Yarışması, Leyla Gencer Şan Yarışması, MGD Altın Objektif Ödülleri, Milliyet Gazetesi Yılın En Sevilen 10 Şarkısı, Milliyet Türkiye Liselerarası Müzik ve Halk Oyunları Yarışması, MTV Avrupa Müzik Ödülleri, MÜ-YAP Müzik Ödülleri, Pop Show, Popstar Alaturka, Popstar Türkiye, Powertürk Müzik Ödülleri, Siemens Opera Yarışması, Topkapı Müzik Festivali, Toplu İğne Yarışması, Türkstar, Ulusal Genç Solistler Yarışması
Türkiye'nin ulusal marşı
"İstiklal Marşı"
Türk marşları
"1 Mayıs Marşı", "Ankara Marşı", "Biz Atatürk Gençleriyiz", "Ellinci Yıl Marşı", "Gelibolu Marşı", "Gençlik Marşı", "Harbiye Marşı", "Hoş Gelişler Ola", "İleri Marşı", "İzmir Marşı", "Onuncu Yıl Marşı", "Osmanlı Marşları", "Plevne Marşı"
Türk müziğiyle ilgili müzikler
Abhaz müziği, Acem müziği, Arap müziği, Arnavut müziği, Azeri müziği, Bizans müziği, Boşnak müziği, Bulgar müziği, Çeçen müziği, Çerkez müziği, Ermeni müziği, Gürcü müziği, Hırvat müziği, İnguş müziği, Kürt müziği, Laz müziği, Levanten müziği, Macar müziği, Makedon müziği, Oset müziği, Pomak müziği, Roman müziği, Rumen müziği, Sırp müziği, Sloven müziği, Süryani müziği, Yahudi müziği, Yunan müziği, Zaza müziği
Türk halk müziğinin temel çalgılarından biri, zurna

Türk halk müziği, Türkiye'nin çeşitli yörelerinde farklı ağızlar ve formlarda söylenen Türkçe yöresel etnik müziklerin tümü. Yapısal olarak Folklorun bir parçasıdır.

Türk halk müziği (kısaca THM), sözlü halk müziği ve sözsüz halk müziği olmak üzere ikiye ayrılır. Sözlü halk müziğine genel olarak türkü adı verilir. Sözsüz halk müziği ise düzenli yöresel çalgı ezgileridir.

Türk halk müziği kapsamında dikkate alınan eserler, klasik ve modern olmak üzere ikiye ayrılır:

  • Klasik Türk halk müziği, çeşitli yörelerden derlenmiş birçoğu anonim olan türkülerden ve sözsüz halk müziklerinden oluşur. Anonim eserlerin sözü ve bestesinin kime ait olduğu bilinmez ve yöreye mâl olmuştur.
  • Modern Türk halk müziği ise, 1970'li yıllardan sonraki dönemde eski yöresel müzik kalıpları örnek alınarak oluşturulmuş, sözü ve bestesi belli olan halk müzikleridir.







Türk Halk Müziği Çalgıları[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Telli Çalgılar:
    1. Tezeneli Çalgılar:
      • Bağlama
        • Cura
        • Tanbura
        • Divan Bağlaması
      • Tar
    2. Yaylı Çalgılar:
      • Kabak Kemane
      • Karadeniz Kemençesi
  2. Üflemeli Çalgılar:
    • Kaval
    • Zurna
    • Ney
    • Çifte
    • Tulum
    • Sipsi
    • Çığırtma
  3. Vurmalı Çalgılar:
    1. Deri Vurmalı Çalgılar
      • Davul
      • Nağara
      • Def
      • Dümbelek
      • Bendir
    2. Çarpma Vurmalı Çalgılar
      • Kaşık
      • Zil
      • Zilli Maşa


Türk halk müziği, halk oyunları ve halkbilim ile de yakından ilgilidir.

TRT, kurulduğu yıllardan itibaren yöre yöre araştırma yaparak; pek çok anonim türküyü kaynağından derlemiş ve arşivlemiştir. Bu türküler, THM'nin temel kaynaklarıdır. Öte yandan, yöresel sanatçılar da yörelerindeki unutulmuş veya unutulagelen türkülerin pek çoğunu kayda geçirmişlerdir.

Türk halk müziği genel itibariyle şu yörelere ayrılır: Karadeniz, Trakya, Ege, Teke, Doğu Anadolu, İç Anadolu, Kafkas. Bunun dışında genel karakteristiğine göre; bektaşi, halay, teke, zeybek gibi türlere ayrılır. Ayrıca il bazında türküler kategorilendirilmiştir.

Türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Halk Müziği örnekleri genelde sözlü olmakla beraber, sözsüz dans müziklerini de içerir.

Halk türkülerinin ölçülü olanına kırık hava, ölçüsüz olanına uzun hava denir. Uzun havalar Anadolu'nun değişik bölgelerinde bozlak, türkmani, maya, hoyrat, divan, ağıt gibi adlarla anılır. Bunlar genellikle Karacaoğlan, Emrah, Ruhsati, Sümmani ve daha birçok tanınmış halk ozanının deyişleri üzerine yakılmıştır.

Kırık havalar ise koşma, yiğitleme, güzelleme, taşlama, ninni ve daha başka adlar altında kümelenir. Bunlar da genellikle gurbet, ayrılık, sıla hasreti, ölüm, askere gidiş, yiğitlik, düğün, çocuk sevgisi, kız kaçırma gibi köye has toplumsal bir olayı konu alır, sadelik, içtenlik, duygululuk gibi özellikler gösterir yerel renkler taşır. Türk Halk Müziği'nin melodi yapısı incelendiğinde bu melodilerin ses genişlikleri bakımından bir oktav (sekiz ses sınırı) tamamlayan dizi ve tonaliteyi kesin şekilde belirtmeyen ikili ile beşli aralıkları içinde yaratılmış olduğu görülür. Bununla birlikte dizi ve tonaliteyi belli eden sekizli ve daha geniş sınırlı melodiler de çoktur. Basit ve birleşik ölçülerden başka aksak ölçüleri içeren Türk Halk Müziği, ezgiler ve formlardan oluşur.