Bu madde Isparta il sınırları içindeki tüm bölgeyi kapsamaktadır. Başlığın diğer anlamları için
Isparta (anlam ayrım) sayfasına gidiniz.
Isparta, Türkiye'nin güneybatısında yer alan il. Akdeniz Bölgesi'nin kuzeyindeki Göller Bölgesi'nde bulunan Isparta; batıda Burdur, kuzeyde Afyonkarahisar, doğuda Konya, güneyde ise Antalya ile çevrilidir. 30°01' ve 31°33' doğu boylamları ile 37°18' ve 38°30' kuzey enlemleri arasında kalır.
Büyük İskender kral olduktan sonra (MÖ 356 - MÖ 323), Anadolu'nun batısı Yunan egemenliği altına geçti. İskender öldükten sonraki 36 yıl dahi bölge Atina'ya bağımlı kaldı. Bu yıllarda Mora yarımadasında yaşamakta olan Ispartalılarla Atina Yunanları, Anadolu'nun batısına göç etmeye başladılar. Mora Yarımadası Ispartalılarından büyükçe bir topluluk geldi, bugün Isparta ilinin yer altığı bölgeye yerleşti. Kente de kendi ülkelerinin Isparta adını verdiler.[kaynak belirtilmeli]
Isparta ili topraklarının yaklaşık %40'ı orman ve fundalıklarla kaplıdır. %20'si çayır ve mera, %16'sı ekili ve dikili araziler, %24'ü ise tarıma elverişli olmayan çıplak kaya, molozluklar ve göller bölgesi olması sebebiyle su yüzeylerinden oluşur.[1] Ekime elverişli toprakların büyük kısmında gül yetiştiriciliği yapılmaktadır.
2011 Türkiye İstatistik Kurumu nüfus verileri.[2]
Ekonomi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. 2001 yılı itibarıyla ildeki iktisadi faaliyetlerin %25'i tarım, %24'ü çiftçilik ve hayvancılık, %17'si devlet hizmetleri, %16'sı ulaştırma-haberleşme, %14'ü ticaret, %13'ü sanayi, %12'si imalat sanayinden oluşmaktadır.[3]
Isparta'da ilk ve orta düzeyde özel ve devlete bağlı birçok eğitim kurumu hizmet vermektedir. Bunun yanı sıra Süleyman Demirel Üniversitesi de 1992 yılından bu yana hizmet vermektedir. Üniversite bünyesinde Hukuk Fakültesi, Tıp Fakültesi, Mimarlık-Mühendislik Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi gibi birçok bölüm bulunmaktadır.
Isparta ilinde kullanılan Türk şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:
| Anadolu ağızları batı grubu |
|
| 1. Grup ağızlar |
1.1. Afyonkarahisar, Eskişehir, Uşak, Nallıhan
1.2. Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Bilecik
1.3. Aydın, Burdur, Denizli, Isparta, İzmir, Kütahya, Manisa, Muğla
1.4. Antalya
|
|
| 2. Grup ağızlar |
|
|
| 3. Grup ağızlar |
3.1. Zonguldak, Devrek, Ereğli
3.2. Bartın, Çaycuma, Amasra
3.3. Bolu, Ovacık, Eskipazar, Karabük, Safranbolu, Ulus, Eflani, Kurucaşile
3.4. Kastamonu
|
|
| 4. Grup ağızlar |
4.1. Göynük, Mudurnu, Kıbrıscık, Seben
4.2. Kızılcahamam, Beypazarı, Çamlıdere, Güdül, Ayaş
4.3. Çankırı ( Ovacık, Eskipazar, Kızılırmak hariç), Çorum, İskilip, Kargı, Bayat, Osmancık, Tosya, Boyabat
|
|
| 5. Grup ağızlar |
|
|
| 6. Grup ağızlar |
6.1. Ladik, Havza, Amasya, Tokat, Erbaa, Niksar, Turhal, Reşadiye, Almus
6.2. Zile, Artova, Sivas, Yıldızeli, Hafik, Zara, Mesudiye
6.3. Şebinkarahisar, Alucra, Suşehri
6.4. Kangal, Divriği, Gürün, Malatya, Hekimhan, Arapkir
|
|
| 7. Grup ağızlar |
7.1. Akçadağ, Darende, Doğanşehir
7.2. Afşin, Elbistan, Göksun, Andırın, Adana, Hatay, Tarsus, Ereğli
7.3. Kahramanmaraş, Gaziantep
7.4. Adıyaman, Halfeti, Birecik, Kilis
|
|
| 8. Grup ağızlar |
Ankara, Haymana, Balâ, Şereflikoçhisar, Çubuk, Kırıkkale, Keskin, Kalecik, Kızılırmak, Çorum (merkez ilçe ile güneyindeki ilçeler), Kırşehir, Nevşehir, Niğde, Kayseri, Şarkışla, Gemerek, Yozgat ağızları
|
|
| 9. Grup ağızlar |
|
|
[değiştir] Ayrıca bakınız
[değiştir] Dış bağlantılar
