Isparta (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 37°57′24″K 30°57′39″D / 37.95667°K 30.96083°D / 37.95667; 30.96083

Bu madde Isparta il sınırları içindeki tüm bölgeyi kapsamaktadır. Başlığın diğer anlamları için Isparta (anlam ayrımı) sayfasına gidiniz.
Isparta
—  İl  —
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu
Isparta haritası
Isparta haritası
Ülke Türkiye
İlçe sayısı
Belde sayısı 38[1]
Köy sayısı 174[1]
İl merkezi Isparta
Yönetim
 - Vali Memduh Oğuz
Yüz ölçümü (yerelnet)
 - Toplam 8.993 km2 (3.472,2 mi2)
Nüfus (2012)[2]
 - Toplam 416.663
 - Yoğunluk 45/km² (116,5/sq mi)
 - Kır 133.204
 - Şehir 283.459
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 246
İl plaka kodu 32
Web sitesi: isparta.gov.tr

Isparta, Türkiye'nin güneybatısında yer alan il. Akdeniz Bölgesi'nin kuzeyindeki Göller Bölgesi'nde bulunan Isparta; batıda Burdur, kuzeyde Afyonkarahisar, doğuda Konya, güneyde ise Antalya ile çevrilidir. 30°01' ve 31°33' doğu boylamları ile 37°18' ve 38°30' kuzey enlemleri arasında kalır.

Konu başlıkları

Etimoloji[değiştir]

Büyük İskender kral olduktan sonra (MÖ 356 - MÖ 323), Anadolu'nun batısı Yunan egemenliği altına geçti. İskender öldükten sonraki 36 yıl dahi bölge Atina'ya bağımlı kaldı. Bu yıllarda Mora yarımadasında yaşamakta olan Ispartalılarla Atina Yunanları, Anadolu'nun batısına göç etmeye başladılar. Mora Yarımadası Ispartalılarından büyükçe bir topluluk geldi, bugün Isparta ilinin yer aldığı bölgeye yerleşti. Kente de kendi ülkelerinin adını yani Isparta adını verdiler.[kaynak belirtilmeli]

Coğrafya[değiştir]

Bitki örtüsü[değiştir]

Isparta ili topraklarının yaklaşık %40'ı orman ve fundalıklarla kaplıdır. %20'si çayır ve mera, %16'sı ekili ve dikili araziler, %24'ü ise tarıma elverişli olmayan çıplak kaya, molozluklar ve göller bölgesi olması sebebiyle su yüzeylerinden oluşur.[3] Ekime elverişli toprakların büyük kısmında gül yetiştiriciliği yapılmaktadır.

Millî parklar[değiştir]

Göller[değiştir]

Barajlar[değiştir]

Nüfus[değiştir]

2011 Türkiye İstatistik Kurumu nüfus verileri.[4]

Şehir Kır Toplam
Merkez ilçe 192.093 21.418 213.511
Aksu 1.850 3.115 4.965
Atabey 4.087 1.683 5.770
Eğirdir 17.197 16.941 34.138
Gelendost 5.311 11.590 16.901
Gönen 3.555 4.263 7.818
Keçiborlu 6.961 7.933 14.894
Senirkent 5.712 7.100 12.812
Sütçüler 2.219 9.520 11.739
Şarkikaraağaç 9.919 17.174 27.093
Uluborlu 6.164 1.083 7.247
Yalvaç 20.297 31.737 52.034
Yenişarbademli 1.962 361 2.323
Toplam 277.327 133.918 411.245
Isparta il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Değişim Sıra Yüzde Kır - Şehir Erkek - Kadın
1965[5] 266.240 — 49  %0.85 169.689  
  %64
%36  
  96.551 136.333  %51.2  %48.8 129.907
1970[6] 300.029 %13 Dark Green Arrow Up.svg 50  %0.84 185.733  
  %62
%38  
  114.296 151.283  %50.4  %49.6 148.746
1975[7] 322.685 %8 Dark Green Arrow Up.svg 53  %0.8 190.445  
  %59
%41  
  132.240 167.062  %51.8  %48.2 155.623
1980[8] 350.116 %9 Dark Green Arrow Up.svg 50  %0.78 191.865  
  %55
%45  
  158.251 182.383  %52.1  %47.9 167.733
1985[9] 382.844 %9 Dark Green Arrow Up.svg 49  %0.76 199.546  
  %52
%48  
  183.298 198.171  %51.8  %48.2 184.673
1990[10] 434.771 %14 Dark Green Arrow Up.svg 44  %0.77 205.197  
  %47
%53  
  229.574 224.403  %51.6  %48.4 210.368
2000[11] 513.681 %18 Dark Green Arrow Up.svg 42  %0.76 212.120  
  %41
%59  
  301.561 270.782  %52.7  %47.3 242.899
2007[12] 419.845 -%18 Dark Green Arrow Down.svg 44  %0.59 145.641  
  %35
%65  
  274.204 218.146  %52  %48 201.699
2008[13] 407.463 -%3 Dark Green Arrow Down.svg 46  %0.57 142.608  
  %35
%65  
  264.855 204.080  %50.1  %49.9 203.383
2009[14] 420.796 %3 Dark Green Arrow Up.svg 46  %0.58 140.642  
  %33
%67  
  280.154 214.788  %51  %49 206.008
2010[15] 448.298 %7 Dark Green Arrow Up.svg 44  %0.61 137.234  
  %31
%69  
  311.064 242.472  %54.1  %45.9 205.826
2011[16] 411.245 -%8 Dark Green Arrow Down.svg 47  %0.55 133.918  
  %33
%67  
  277.327 205.423  %50  %50.1 205.822
2012[17] 416.663 %1 Dark Green Arrow Up.svg 46  %0.55 133.204  
  %32
%68  
  283.459 207.658  %49.8  %50.2 209.005

Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre değişimin yüzde olarak oranıdır. Sıra, Isparta il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Yüzde, Isparta il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.

Ekonomi[değiştir]

Ekonomi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. 2001 yılı itibarıyla ildeki iktisadi faaliyetlerin %25'i tarım, %24'ü çiftçilik ve hayvancılık, %17'si devlet hizmetleri, %16'sı ulaştırma-haberleşme, %14'ü ticaret, %13'ü sanayi, %12'si imalat sanayinden oluşmaktadır.[18]

Eğitim[değiştir]

Isparta'da ilk ve orta düzeyde özel ve devlete bağlı birçok eğitim kurumu hizmet vermektedir. Bunun yanı sıra Süleyman Demirel Üniversitesi de 1992 yılından bu yana hizmet vermektedir. Üniversite bünyesinde Hukuk Fakültesi, Tıp Fakültesi, Mimarlık-Mühendislik Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi gibi birçok bölüm bulunmaktadır.

Şive[değiştir]

Isparta ilinde kullanılan Türk şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:

Ayrıca bakınız[değiştir]

Kaynakça[değiştir]

  1. ^ a b c "İçişleri bakanlığı, e-bakanlık projesi". https://www.e-icisleri.gov.tr/GeneleAcikSayfalar/IlBilgileri/Il_Bilgileri_Haritasi.aspx?IlKey=32. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2012. 
  2. ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2012 genel nüfus sayımı verileri". 13 Şubat 2013 tarihinde erişildi.
  3. ^ "Isparta İlinin Atmosferik Polenleri". Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi. http://med.sdu.edu.tr/tipdergisi/1996/3_4_96/3_4_96bicakci.pdf. Erişim tarihi: 22 Nisan 2010. 
  4. ^ "Türkiye İstatistik Kurumu". 2011. http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_turkiye_ilce_koy_sehir.RDF&p_il1=32&p_kod=1&p_yil=2011&p_dil=1&desformat=html. Erişim tarihi: 27 Ocak 2012. 
  5. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspmDF1W. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnL65Og. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btpvhd30. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtubsZfJ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwfVGNJ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyIcY77. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0Q6KKJ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1wZFeb. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3la5bx. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCz6fuh. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFZKMFD. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGsyecc. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxikaza. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  18. ^ "İller itibari ile iktisadi faaliyet kollarına göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla". Türkiye İstatistik Kurumu. 2001. http://tuikrapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?ulusalhesaplardb2=&report=i_tablo3_il.RDF&p_tur=2&p_yil1=2001&p_il1=32&desformat=html&p_kod=9&ENVID=ulusalhesaplardb2Env. Erişim tarihi: 25 Nisan 2010. 

Dış bağlantılar[değiştir]

Flag of Turkey.svg Türkiye portali
Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Isparta (il) ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.
Türkiye'nin illeri
Adana · Adıyaman · Afyonkarahisar · Ağrı · Aksaray · Amasya · Ankara · Antalya · Artvin · Ardahan · Aydın · Balıkesir · Bartın · Batman · Bayburt · Bilecik · Bingöl · Bitlis · Bolu · Burdur · Bursa · Çanakkale · Çankırı · Çorum · Denizli · Diyarbakır · Düzce · Edirne · Elâzığ · Erzincan · Erzurum · Eskişehir · Gaziantep · Giresun · Gümüşhane · Hakkâri · Hatay · Iğdır · Isparta · İstanbul · İzmir · Kahramanmaraş · Karabük · Karaman  · Kars · Kastamonu · Kayseri · Kırıkkale · Kırklareli · Kırşehir · Kilis  · Kocaeli · Konya · Kütahya · Malatya · Manisa · Mardin · Mersin  · Muğla · Muş · Nevşehir · Niğde · Ordu · Osmaniye · Rize · Sakarya · Samsun · Siirt · Sinop · Sivas · Şanlıurfa · Şırnak · Tekirdağ · Tokat · Trabzon · Tunceli · Uşak · Van · Yalova · Yozgat · Zonguldak
Isparta'nın ilçeleri
İl merkezi
Bağlı ilçeler
Stub icon Isparta ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
Stub icon İl ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
"http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Isparta_(il)&oldid=13176525" adresinden alındı.