Manisa (il)
| Manisa | |
|---|---|
 |
|
| İdarî Teşkilat | |
 |
|
| Vali: | Halil İbrahim Daşköz |
| İstatistikler | |
| Nüfus (2011) | 1.340.074 |
| ― Şehir nüfusu | 891.084 |
| ― Köy nüfusu | 448.990 |
| Nüfus yoğunluğu | 95.00 kişi/km² |
| Yüzölçümü | 13.810 km² |
| Genel bilgiler | |
| Bölge | Ege Bölgesi |
| Alan kodu | 0236 |
| Valilik Web sitesi | www.manisa.gov.tr |
Manisa ili, Türkiye Cumhuriyetinin Ege Bölgesinde yer alan bir ildir. Manisa 1.4 Milyon'luk Toplam Nüfusuyla İzmir'den Sonra Ege Bölgesi'nin 2. Büyük İlidir. Manisa Merkez İlçe Nüfusu 400.000'e yaklaşır ve bu özellikleriyle Manisa, Büyükşehir Belediyesi olmayı bekleyen illerden biridir. Manisa, sanayisi gelişmiş bir ildir. Ege Bölgesin'de İzmir ve Denizli ile birlikte Bölgenin en gelişmiş 3 Kentinden biridir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Tarih
Tarih boyunca hemen her büyük medeniyetin dikkatini çekecek kadar zengin olmuş Manisa topraklarının geçmişi yontma taş devrine kadar uzanır. Bölge Lidya bölgesi olarak bilinen bölgenin tamamına yakına Manisa’dadır. Bölgede başka Sard (yada Sardis) olmak üzere sayısı yirmiyi aşan antik kent mevcuttur. Osmanlılarda ise Manisa Sancağı, geleceğin padişahlarının ilk görev yeridir. Şehzadeler Manisa bölgesinin yönetiminde sorumlu tutulup, idarecilik yeteklerini geliştirirlerdi.
Manisa şehri Yunan ordusu tarafından 26 Mayıs 1919'da işgal edildi ve 8 Eylül 1922 tarihinde Türk ordusu tarafından geri alındı. Yunan ordusu Batı Anadolu'dan geri çekilirken yakıp yıkma taktiği uyguladı.[1] Orta Doğu tarihçisi Nettleton Fisher konu hakkında, "Geri çekilen Yunan ordusu bir yakıp yıkma politikası benimsedi ve önüne gelen bütün savunmasız Türklere karşı vahşilikler uyguladı." yazdı.[1] İskoçyalı tarihçi Kinross Yunan geri çekilişini, " Zaten onun (Yunan ordusu) önünde bulunan çoğu kasaba harap içindeydi. Tarihi kutsal şehir Manisa'da 18 bin binadan sadece 500'ü ayakta kalabilmişti." sözleriyle tasvir etmiştir.[2]
[değiştir] Katakekaumene
Strabon tarafından Katakekaumene (Yanık Ülke), olarak anılan Kula yakınlarında 1.1 milyon yıl ile 12 bin yıl arası süreçte gerçekleşen vokanik patlamalar nedeniyle oluşmuş geniş bir arazi vardır. Yapılan araştırmalar bölgede Yontma Taş Devrinden kalma 15 bin ile 25 bin yıl öncesine ait ayak izleri bulunmuştur.
[değiştir] Hititler
Hitit döneminde bölgenin Arzava adıyla anıldığı düşünülüyor. Dönemin en önemli eseri "Kybele Kaya Anıtı" dır. MÖ 13. yy ait eserin, bölgeye yapılan bir Hitit seferi sırasında yapılmıştır.
[değiştir] Lidya
Tarihte ilk altın parayı basan Lidya Krallığının başkenti bugün Salihli ilçesi sınırlarında yer alan Sard kentidir. Bin tepeler bölgesinde Lidyalılardan kalma Tümülüsler ve kral mezarları bulunmuştur. Antik ticaret yolu Kral Yolu 'da İran ve Mezopatamyandan başlayarak ve il sınırları girerek Lidya Krallığının merkezi Sard şehrine uğrardı.
[değiştir] Roma
Hristiyanlıktaki önemli 7 kiliseden, 3'ü bu ildedir;
[değiştir] Osmanlı
İlin Osmanlı dönemindeki adı "Saruhan" dır. Adını Saruhan Beyliğinden alır. İldeki önemli türk-osmanlı eserleri şunlardır;
- Tarihi Kula Evleri, Osmanlı sivil mimari örneği.
- Darphane, Saruhan Beyliği darphanesi.
- Mevlevihane
- Sinan Bey Medresesi
- Ulu Camii Külliyesi, Manisanın en eski camisi.
[değiştir] Coğrafya
İl dağlarla çevrilidir; batıda Yunt Dağı ve Yamanlar Dağı, güneyde Bozdağlar, kuzey ve doğuda ise Simav Dağlarıyla. Ayrıca Spil Dağı Millî Parkı bu il sınırları içindedir. Kula ilçesi çevresi ise eski bir yanardağ bölgesidir ve bölgede peri bacalarına rastlanır. Bölge yerel belediyenin girişimleriyle jeoparka dönüştürülüyor[3].
İlinin başlıca akarsuları kollarıyla birlikte Gediz Nehri ve Bakırçaydır. Ege bölgesinin önemli doğal iki gölünden biri olan Marmara Gölü, bu ildedir.Demirköprü Barajı ise sadece ildeki değil, tüm Bölgedeki önemli barajlardandır. Diğer barajlar ise Afşar Barajı ve Sevişler Barajıdır
[değiştir] İDARİ YAPI
İlin ilçeleri;
- Manisa (merkez)
- Ahmetli
- Akhisar
- Alaşehir
- Demirci
- Gölmarmara
- Gördes
- Kırkağaç
- Köprübaşı
- Kula
- Salihli
- Sarıgöl
- Saruhanlı
- Selendi
- Soma
- Turgutlu
[değiştir] NÜFUS
Manisa'nın tüik verilerine göre 2011 nüfusu 1.340.074(bir milyon üç yüz kırk bin yetmiş dört) kişidir. Merkez : 349.236 Ahmetli : 16.373 Akhisar : 159.650 Alaşehir : 99.110 Demirci : 49.562 Gölmarmara : 15.749 Gördes : 30.857 Kırkağaç : 47.165 Köprübaşı : 9.907 Kula : 47.030 Salihli : 155.446 Sarıgöl : 36.366 Saruhanlı : 54.343 Selendi : 22.648 Soma : 102.642 Turgutlu : 143.990
[değiştir] ŞİVE
Manisa ilinde kullanılan Türk şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:
[değiştir] Ekonomi
Gediz Ovasının bereketli topraklarının da etkisiyle tarımsal üretim sıralamasında ilk üç ilden biridir. Yüzyıllardan beri dokumacılık, gıda, dericilik ve tarım konusunda faaliyet gösteren Manisa’da bugün sanayi önemli bir gelir kaynağıdır.
Koruma altına alınmış bir milli parka sahip olan Sipil dağı eteklerinde bir yayla evinde konaklamak hangimize çekici gelmezki. Sipil dağı trekking, dağcılık ve yamaç paraşütü için oldukça uygun özellikle dağcılık sporu bakımından zirveye varılıp inilebilen nadir alanlardan biridir. Manisa geçmişinden taşıdığı izler ve doğal güzellikleriyle turizm kulvarında da adından söz ettirmektedir. Şifalı sular bakımından zengin bir bölgede bulunan Manisa’daki jeotermal su kaynakları asırlardır bilinmektedir ve yerli yabancı turistlerin ilgi odağıdır. Salihli’de bulunan Kurşunlu ve Sard kaplıcaları Manisa’nın sağlık turizmine önemli bir katkı sağlamaktadır. Yörenin en tanınmış ürünü ise hiç kuşkusuz üzümdür. Her tanesi ayrı bereket ayrı lezzettir. Ülkemizin en verimli topraklarından Gediz Ovası Manisa’da zengin bir bitkisel üretim çeşitliliği olmasını sağlamaktadır. Ünlü Akhisar zeytinleri, kaliteli pamuk üretimi, tütünü ve kirazıyla Manisa tarımsal üretim sıralamasında ilk üç ilden biridir. Son yıllarda artan organik tarım üretimi, baraj ve gölleriyle Manisa, eko turizm alanında da önemli potansiyele sahiptir.
Manisa’nın bir diğer önemli özelliği ise semer yapımı, bakırcılık ve demircilik gibi geleneksel el sanatlarının devam ettiği bir kent olmasıdır.
Financial Times tarafından dünyanın en uygun yatırım kenti seçilmiştir. Manisa 2011 yılında gerçekleştirdiği 7.116.049.087 TL([4]) ihracatla Türkiye'de Gaziantep'ten sonra en çok ihracat yapan 7. şehir özelliğini taşımaktadır.
[değiştir] Eğitim
[değiştir] Celal Bayar Üniversitesi(CBÜ)
Adını; Milli Mücadele yıllarında Atatürk'ün yanında silah arkadaşı olarak yer alan, Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Saruhan Mebusluğu da yapmış olan Celal Bayar'dan alan Celal Bayar Üniversitesi, bölgenin sosyal ve kültürel beklentilerine ve gereksinimlerine cevap verecek araştırma merkezlerini de açmış ve bunları işlevsel hale getirmiştir. Bugün 5 fakültesi, 4 yüksek okulu, 15 meslek yüksek okulu, 3 enstitüsü, 9 araştırma merkeziyle 17 yerleşkede eğitim ve öğretime devam eden Celal Bayar Üniversitesi, 1156 akademik personeli, 732 idari personeli ve 26500 öğrencisiyle, Ege Bölgesi'nin en büyük 3 üniversitesinden biridir.
Simge olarak Manisa Lalesi (Anemon)'ni alan üniversite, bu simge ile sevgi, bilgi ve gelişmeyi geçmişten geleceğe taşımayı temsil etmektedir.
Türkiye'nin ve Ege Bölgesi'nin tarihi ve kültürel dokusu en zengin illerinden biri olan Manisa, Celal Bayar Üniversitesi ile ve bu üniversitenin bilimsel çalışma ve araştırmaları ile gelecekte de daima ön planda olacak ve bir üniversite şehri olarak anılacaktır.
[değiştir] Kültür
[değiştir] Manisa Tarzanı
Asıl adı Ahmet Bedevi olan Manisa Tarzanı'nın nüfus kayıtlarındaki ismi Ahmeddin Carlak'tır. 1888'de Bağdat'da doğup Türk ordusunda askerlik yapan Carlak, daha sonra milli mücadeleye katıldı, kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile onurlandırıldı. Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında Manisa'ya gelip yerleşen Bedevi, sessiz garip bir insandı. Belediyede süpürgeci olarak göreve başladı, bahçıvan yardımcısı, itfaiye eri olarak çalıştı. Manisa'yı yeşillendirmek için tüm gayretiyle çalışan Bedevi, dayanılmaz sıcaklarda önce atlet ve kısa pantolon, sonraları yaz kış demeden siyah şortla dolaşmaya başladı. Manisa Tarzanı denilen çevre lideri, Spil'de kulübede yaşamaya başladı, 31 Mayıs 1963'te yaşamını yitirdi.
[değiştir] Mesir Macunu
Kanuni Sultan Süleyman’ın annesi Manisa’da hastalandığında saray doktorları bir türlü tedavi edemezler ve sonunda Sultan,41 çeşit baharatın karışımından hazırlanan mesir macunuyla şifa bulur. Padişah'ta olayı kutlamak için kalan macunu halka dağıtır. Bu olayda gelenekselleşir ve "Mesir Festivali" olarak kutlanır. Mesir şenliği 471(2011 yılında) yıldır Manisa’da devam edip yaşatılmaktadır.
[değiştir] Diğerleri
Manisa ilinin, Türkiye çapında ün yapmış şeyleri
- Sultaniye Üzümü
- Kırkağaç Kavunu
- Akhisar Zeytini
- Mesir Macunu
[değiştir] Kaynakça
- ^ a b Sydney Nettleton Fisher, The Middle East: a history, New York: Alfred A. Knopf, 1969, sayfa 386
- ^ Lord Kinross, Atatürk: The Rebirth of a Nation, 1960, sayfa 318
- ^ tr.geoparkula.org
- ^ http://www.tuik.gov.tr/VeriBilgi.do?tb_id=12&ust_id=4
[değiştir] Dış bağlantılar
|
|||||
|
||||||||
 |
Manisa ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
