Mersin (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Mersin
—  İl  —
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu
Mersin haritası
Mersin haritası
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Akdeniz
İl merkezi Mersin
Yönetim
 - Vali Hasan Basri Güzeloğlu
Yüz ölçümü
 - Toplam 15.853 km2 (6.120,9 mi2)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 1.705.774
 - Yoğunluk 103,94/km² (269,2/sq mi)
 - Kır -
 - Şehir 1.705.774
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 324
İl plaka kodu 33
İnternet sitesi: T.C. Mersin Valiliği


Mersin, Türkiye'nin güneyinde Akdeniz kıyısındadır.

Kentin kuzeyindeki Yumuktepe höyüğünde yapılan kazılarda birçok katman ortaya çıkarılmıştır. Bunların en eskisi, MÖ 6300'lere, en yenisi ise Selçuklu dönemine tarihleniyor. Kazılardan çıkarılan eserler, Adana Arkeoloji Müzesi ve Mersin Müzesi'nde sergileniyor.

Mersin'in tarih sahnesine çıkışı 19. yüzyılın ortalarına rastlamaktadır. Bu dönemde henüz bir köy olan bölge, konar göçer bir Türkmen aşiretine ev sahipliği yapmış ve adını da bu aşiretten almıştır. Ayrıca Kapadokya bölgesinden gelen Rumlar kent nüfusuna hakim hale gelmişler ve 1850'de kentte 5.250 Ortodoks Rum'a karşılık 1.600 Müslüman yaşamaktaydı.

Kentin kaderi özellikle Amerikan İç Savaşı sırasında dünyadaki pamuk kıtlığını gidermek amacıyla Çukurova'da gelişen pamuk üretimi ve bölgenin 1866'da demiryolu ağına bağlanması ile değişmiştir. Bu dönemde Mersin hızla, Çukurova'nın tarım ürünlerinin ihraç edildiği bir liman ve ticaret merkezi haline gelmiştir.

Şehrin bugünkü durumuna gelmesinde, şu anda azınlık olsalar da Hıristiyan Levantenlerin önemi yadsınamaz. Şehirde halen Levantenlere ait iki katedral bulunmaktadır, Latin-İtalyan Katedrali ve Arap-Ortodoks Katedrali. Ayrıca şehrin kuzeyine Rumlar için bir kilise yapılması da gündemdedir.

Günümüzde Mersin[değiştir | kaynağı değiştir]

Hızla hayata geçirilen GAP, Ataş Rafinerisi ve sahip olduğu geniş hinterland sayesinde Mersin Limanı, Türkiye'nin en büyük limanı olma özelliğini taşıyor. Limanda bulunan 27 iskelenin 8 tanesi birbirlerine raylı bir sistemle bağlanmış. 1991 Körfez Savaşı'ndan bu yana yaklaşık 85 milyon dolar harcanarak yenilenen Mersin Limanı'nın kapasitesi, son üç yıldır her sene %10 oranında artmıştır.

Kentin ticari açıdan önemi göz önüne alınarak, Türkiye'nin dört serbest bölgesinden ilki ve en büyüğü burada kurulmuş. 785.000 metrekarelik bir alan üzerine kurulan Mersin Serbest Bölgesi, başta tekstil firmaları olmak üzere yaklaşık 300 şirkete ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca, Mersin-Adana karayolu üzerinde cam, soda, gübre, tekstil, meyve suyu gibi sektörlerde faaliyet gösteren birçok önemli fabrika da bulunuyor. Türkiye'nin en yüksek üçüncü gökdeleninin (Mertim Kulesi: 177 metre) bulunduğu Mersin Devlet Opera ve Balesi'nin bulunduğu 3. kenttir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

İlde İnanç Turizmi açısından önemli olan iki merkez vardır. Birincisi İsa'nın Havarilerinden St. Paul'un Tarsus'ta bulunan Evi ve Kuyusu Vatikan tarafından Hac Yeri ilan edilmiştir. Diğeri Müslüman ve Hıristiyan alemince önemli olan ve Silifke/Taşucu'nda yer alan erken Hıristiyan devrinde Hac Yeri olarak kabul edilen Azize Aya Tekla (Meryemlik)(Meryem'inde kabrinin Mersinde olduğu ancak hiçbir zaman bulunamayacağı İncilde acıkca yazılmıstır(kilikya mektupları paftası)) önemli dini ziyaret merkezleridir. Ayrıca dini açıdan önemli ziyaret yerlerinden olan Tarsus Ashab-ı Kehf Mağarası da il sınırları içerisinde bulunmaktadır.

Toroslar merkez ilçe sınırlarında yer alan Yumuktepe Höyüğü'nde yapılan kazılarda bulgular MÖ 6300'lere kadar gitmektedir.

Tarihi ve turistik açıdan görülmesi gereken başlıca yerler; Alahan Manastırı (Mut), Kravga Köprüsü, Kızkalesi, Yumuktepe, Kanlıdivane (Neapolis), Anamuryum Harabeleri, Viranşehir ( Soli), Tarsus - Aziz St. Paul Kilisesi, Silifke-Uzuncaburç, Karaduvar, Ayaş, Çamlıyayla Namrun Kalesi (Lampron) ve Sinap Kalesi, Alahan (Alacahan) Manastırı, Narlıkuyu, Zeus (Jupiter) tapınağı, Cennet Cehennem mağaraları, Çukurpınar Mağarası, Korikos Kalesi, Mamure Kalesi, Aslanköy Kaya Mezarları, Adam Kayalar, Tarsus-Ulu Cami, Tarsus-Eski Cami, Büyükeceli Kaya mezarları sayılabilir.

Tabiplerin piri Lokman Hekim Tarsus'ta yaşamıştır. Aynı zamanda yılanların padişahı Şahmeran ile ilgili rivayet de şöyledir: Şahmeran yörenin kralının kızına aşık olur, cadının bir tanesi prensesin hamama geleceğini ve görmek isterse onu hamamda bir odaya gizlice alacağını söyler. Şahmeran her ne kadar biraz şüphelense de aşk gözünü karartır ve gider. Orada katledilir. Tarsus'Ta halen ayakta olan eski hamamın göbek taşındaki kızıllığın şahmeranın kanı olduğuna inanılır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

İl yüzölçümünün %87'si dağlıktır.
En yüksek tepesi: Medetsiz Tepesi (3524 m)
Önemli geçişleri: Sertavul, Gülek Boğazları
Belli başlı akarsuları:
Berdan Çayı (90 km)
Göksu (299 km)

İlde bulunan belli başlı ovalar ve yüzölçümleri şu şekildedir:

  • Tarsus Ovası 105.000 hektar,
  • Berdan Ovası 70.000 hektar,
  • Anamur Ovası 9.900 hektar.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Mersin ve çevresinde, tipik sıcak ve ılıman astropikal iklimi hakimdir. Yaz ayları sıcak ve aşırı nemli, ortalama 28 °C nemlilik ise %88 ler civarında kış ayları ise (15 °C) ılık ve yağışlıdır. (Yıllık yağış ortalaması 1096 mm. İlin uzun yıllar sıcaklık ortalaması ise 23 °C derecedir ve bu özelliğiyle Türkiye'nin en sıcak kesimidir. Ancak yaz aylarında özellikle aşırı nem bunaltıcı olabilmektedir. İl en fazla yağışı Aralık-Ocak döneminde alır, 2001'de yaşanan sel felaketinde 2 gün içerisinde metrekareye 669 kg yağış düşmüştür.

Sıcaklık verileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl
Ort. En Yüksek °C 16 17 20 22 27 28 42 42 41 35 28 23 26
Ort. En Düşük °C 14 15 16 18 21 25 31 32 30 25 23 16 19
[2]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

2010 yılı verilerine göre il nüfusu 1.647.899[3], Mersin merkez nüfusu ise 843.429[3] 'dur.

Mersin ili nüfus varlığı olarak Türkiye'nin önemli illeri arasında yer almaktadır. DİE 2000 Genel Nüfus sayım verilerini incelediğimizde tablodaki Tarsus ilçesinin bağlı olduğu Mersin ilinin 1927-2000 yılları arasında nüfus sürekli artmıştır. Mersin ilinde en düşük nüfus artışı ....-.... yılları arasında %10,7, en yüksek nüfus artışı 1985-1990 yılları arasında %40,6 olmuştur. Mersin ilinin 1990-2000 yılları arasında yıllık nüfus artış hızı %26,5 olduğu görülmektedir. Buradan Mersin ilinin yıllık nüfus artış hızının düştüğü görülmektedir.

Mersin il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Değişim Sıra Oran Kır - Şehir Erkek - Kadın
1965[4] 511.273 18  %1.63 321.891  
  %63
%37  
 189.382 262.008  %51.3  %48.8 249.265
1970[5] 590.943 %16 Dark Green Arrow Up.svg 19  %1.66 344.643  
  %58
%42  
 246.300 300.197  %50.8  %49.2 290.746
1975[6] 714.817 %21 Dark Green Arrow Up.svg 16  %1.77 381.917  
  %53
%47  
 332.900 369.269  %51.7  %48.3 345.548
1980[7] 843.931 %18 Dark Green Arrow Up.svg 12  %1.89 419.387  
  %50
%50  
 424.544 429.721  %50.9  %49.1 414.210
1985[8] 1.034.085 %23 Dark Green Arrow Up.svg 10  %2.04 467.666  
  %45
%55  
 566.419 527.092  %51  %49 506.993
1990[9] 1.266.995 %23 Dark Green Arrow Up.svg 7  %2.24 479.711  
  %38
%62  
 787.284 645.244  %50.9  %49.1 621.751
2000[10] 1.651.400 %30 Dark Green Arrow Up.svg 8  %2.44 652.180  
  %39
%61  
 999.220 829.742  %50.2  %49.8 821.658
2007[11] 1.595.938 -%3 Dark Green Arrow Down.svg 8  %2.26 539.607  
  %34
%66  
 1.056.331 801.112  %50.2  %49.8 794.826
2008[12] 1.602.908 %0 Dark Green Arrow Up.svg 9  %2.24 373.477  
  %23
%77  
 1.229.431 796.911  %49.7  %50.3 805.997
2009[13] 1.640.888 %2 Dark Green Arrow Up.svg 9  %2.26 370.267  
  %23
%77  
 1.270.621 823.453  %50.2  %49.8 817.435
2010[14] 1.647.899 %0 Dark Green Arrow Up.svg 10  %2.24 366.851  
  %22
%78  
 1.281.048 819.515  %49.7  %50.3 828.384
2011[15] 1.667.939 %1 Dark Green Arrow Up.svg 10  %2.23 364.921  
  %22
%78  
 1.303.018 831.244  %49.8  %50.2 836.695
2012[16] 1.682.848 %1 Dark Green Arrow Up.svg 10  %2.23 354.978  
  %21
%79  
 1.327.870 838.102  %49.8  %50.2 844.746
2013[17] 1.705.774 %1 Dark Green Arrow Up.svg 10  %2.23 0  
  %0
%100  
 1.705.774 849.548  %49.8  %50.2 856.226

Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre artış veya azalış yüzdesidir. Sıra, Mersin il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Oran, Mersin il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Hızla hayata geçirilen GAP, Ataş Rafinerisi ve sahip olduğu geniş hinterland sayesinde Mersin Uluslararasi Limanı, Türkiye’nin en önemli ve en işlek limanıdır.[kaynak belirtilmeli]

Türkiye'nin en büyük Serbest Bölgesi olan Mersin serbest bölgesi burada kurulmuştur ve 300 şirkete ev sahipliği yapmaktadır. Mersin-Tarsus Organize Sanayi Bölgesi'nde 150'ye yakın firma faaliyet göstermektedir. İşleticisi MESBAŞ'tır.

Türkiye'nin en önemli iç turizm merkezidir. Son yıllarda turizmde yapılan atamalar ve sahile yapılan yeni otellerle Türkiye'nin yeni turizm bölgesi olma yolundadır. Yat turizminin gelişmesi amacıyla uluslararası standartlara uygun 500 yat bağlama ve 300 yat karaya alma kapasiteli Mersin Ana Yat Limanı tamamlanmış olup ihaleye çıkılmıştır. Mersin coğrafi açıdan lojistik merkez özelliğine sahip bir kenttir. Halihazırda bulunan liman, demiryolu taşımacılığının yanı sıra karayolu taşımacılığında da Mersin önemli bir noktadadır. Mersin Büyükşehir Belediyesi, Uluslararası Nakliyeciler Derneği ve Mersin Valiliği ile ortak olarak Mersin Lojistik Merkezi'ni kurma çalışmalarını tamamlamak üzeredir. Doğu Anadolu, Batı Akdeniz ve İç Anadolu'daki şirketler ithalat ve ihracatını Mersin üzerinden yapar. Mersin'de iş merkezlerinin çokluğu, nakliye ve gümrük firmalarının sayıca fazlalığı bu yüzdendir. Mersin Serbest Bölgesi de benzer özellikleri ile Mersin ve ülke ticaretinde önemli bir yer tutar. Yapıldığında Türkiye'nin en uzun binası konumundaki Metropol Ticaret Merkezi 52 katlıdır ve Akdeniz ilçesindedir

Alışveriş merkezleri Mersin'de yatırımlarını sıklaştırmaktadır. 2009 yılında Avrupa'nın en iyisi seçilen Forum Alışveriş Merkezi, Marinavista, Beymen Mall, Carrefour ve Kipa Outlet vb. Ticaret merkezleri Mersin'de çoğalmaktadır. Ayrıca Media Markt ve Vatan Computer ucuz bilişim malzemeleri ile rekabeti sağlamaktadır.

Tarım[değiştir | kaynağı değiştir]

2004 yılı verilerine göre Mersin'de arazi varlığının takriben yüzde 55'i orman ve fundalık arazi yüzde 35'i işlenen arazi, yüzde 4 civarı çayır ve mera, geri kalan araziler ise yerleşim alanı veya tarıma elverişsiz alanlardır.

Mersin'de üretilen Anamur muzu dünyaca ünlenmiştir. Tarıma dayalı sanayi gelişme göstermektedir. Mersin merkezde kayısı, ceviz, kiraz, şeftali ve sebze yaygın olarak üretilirken son yıllarda tropikal meyve ve sebzeler de üretilmeye başlanmıştır. Batı Mersin'de daha çok Anamur, Bozyazı, Aydıncık, Silifke ve Erdemli ilçelerinde muz, turunçgiller, çilek, papaya, pepino, ananas ve kahve yetiştirilmektedir.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehirde üç üniversite vardır. Bunların ikisi vakıf , biri devlet üniversitesidir. Şehrin kendi adıyla anılan Mersin Üniversitesi, 1992 yılında açılmıştır. Şu an bünyesinde 11 adet fakülte ve 8 adet meslek yüksekokulu ile 20.000 öğrenci barındırmakta olup, gelişmekte olan bir üniversitedir. İldeki bir diğer üniversite ise Yenice'de bulunan Çağ Üniversitesi'dir. Son açılan üniversite ise Toros Üniversitesi'dir.

Turizm[değiştir | kaynağı değiştir]

Mersin Sahili

Mersin 321 km sahil şeridi ile Türkiye'nin önemli bir sahil kentidir. Mersin kıyılarının yaklaşık 108 km'lik bölümünü doğal kumsallar oluşturmaktadır. Önemli tarihi ve turistik mekanlara sahip olmasıyla turizmde son yıllarda adını sıkça duyurmaya başlamıştır.

Alahan Manastırı, Cennet ve Cehennem, Kızkalesi, Ayaş, Yumuktepe, Soli-pompeipolis, Eshab-ı Kehf Mağarası, Anemurium tarihi kalıntıları, Kleopatra Kapısı gibi turizmde ilgi çekici mekanlara ev sahipliği yapmaktadır.

Önemli plajları ise Anamur, Kızkalesi, Susanoğlu ve Ayaştır.

Tisan, Taşucu, Narlıkuyu ve Dana Adası ise özellikle yerli turistlerin sıklıkla ziyaret ettiği bölgelerdir.

Yayla turizminde beğenilen ve ilgi çeken yaylalar ise Gözne, Ayvagediği, Soğucak, Fındıkpınarı,Çamlıyayla Namrun ve Sorgun Yaylalarıdır.

Papa XVI. Benedictus'un 2008 yılını "Saint Paul Yılı" İlan Etmesi ile Mersinin Tarsus ilçesi Hristiyan turistlerin uğrak yeri olmuştur.

2008 yılında Mut ilçesinde bulunan Alahan Manastırı ve Tarsus ilçesinde bulunan St.Paul Kuyusu ve Anıt Müzesi UNESCO Dünya Miras Alanları kapsamındaki yerler listesine alınmıştır.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Kentte kültür düzeyi ve kültürel çalışmalar son derece yoğundur. Mersin ilinde, okuma yazma bilenlerin oranı %99'dur.

Mersin'de Türkiye'nin dördüncü devlet opera ve balesi mevcuttur. Mersin Devlet Opera ve Balesi gösterilerini Mersin Kültür Merkezi'nde sergilemektedir.

Kentte düzenli olarak Mersin Uluslararası Mersin Müzik Festivali, Mersin Türk Sanat Müziği Festivali ve Mersin Uluslararası Nevit Kodallı Çoksesli Korolar Festivali gibi aktiviteler de düzenlenmektedir.

Mersin Olba Fotoğraf Derneği (MOF)
Mersin Fotoğraf Derneği (MFD),
Mersin Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu,
İçel Sanat Kulübü,
Mersin Polifonik Korolar Derneği,
Mersin Sinema Derneği (Mersinema) gibi önemli kültür ve sanat kurumlarıdır.

Büyükşehir belediyesinin yanında, Akdeniz ve Yenişehir ilçe belediyeleri de kurdukları tiyatrolarla değişik zamanlarda halka ücretsiz tiyatro gösterileri sunmaktadır.

Tarihî, kültürel ve tabiî güzellik mekânları[değiştir | kaynağı değiştir]

Eshab-ı Kehf Mağarası, Cennet ve Cehennem Obrukları, Kleopatra Kapısı, Gümüşkum, Çamdüzü, Erdemli Çamlığı, Pullu, Karaekşi, Karabucak ve Bahçeyeri Orman İçi Dinlenme Yerleri, Narlıkuyu Mağarası, Susanoğlu, Kapızlı, Gözne, Fındık Pınarı, Çamlıyayla(Namrun) ve Sorgun Yaylaları,Çamlıyayla Cehennem deresi ve papazın bahçesi, Pompeiopolis, Tarsos, Neopolis, Krykos, Kilindria, Selevkeia ve Anemurion İlkçağ Kent Kalıntıları, Anamur, Meydancık, Kız Kalesi, Silifke Kalesi, Soli, Alahan Manastırı, Haghia Thekla Bazilikası, Uzuncaburç, Akkale, Gözlükule Yerleşmeleri, Tarsus Camii, Lal Ağa Camisi, Erdemli, Silifke, Tarsus ve Narlıkuyu Mozaik Müzeleri örnek gösterilebilir...

Kültürel etkinlikler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Uluslararası Tarsus Yarış Maratonu
  • Akdeniz Belediyesi Çocuk Tiyatroları Festivali
  • Mersin Üniversitesi Kültür ve Spor Şenliği
  • Uluslararası Silifke Kültür Haftası
  • Yenice Barış ve Kültür Festivali
  • Tarsus Karacaoğlan Şiir Akşamları
  • Mersin Müzik Festivali
  • Mersin Uluslararası Müzik Festivali
  • Mersin Sanat Müziği Festivali
  • Mersin Turunçgil Festivali
  • Mersin Yemek Kültürü (tantuni,cezerye,kerebiç)

İlçeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Mersin ilinde 4'ü merkez ilçe olmak üzere toplam 13 ilçe bulunmaktadır.

Merkez İlçeler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Akdeniz, Mersin : Şehir Merkezi konumundadır ve kalabalık bir gayrimüslim nüfusa ev sahipliği yapar. 2010 nüfusu 282.139'dür.
  • Toroslar : Mersin şehir merkezinde yer alır. 2010 Nüfusu 274.948'dir.
  • Yenişehir, Mersin : Mersin'de şehrin genişleme alanı denilebilir. Konut sektörü ve ticaret gelişmiştir. 2010 yılı nüfusu 196.206'dır.
  • Mezitli, Mersin : Yeni kurulan bir ilçedir. Bir kısmı dağ bir kısmı sahildir. Çoğunlukla şehrin yerlileri, memurlar ve üniversite öğrencilerinin bulunduğu modern bir ilçedir. 2010 nüfusu 138.168'dir.

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Futbolda Ptt 1. Lig'te Mersin İdman Yurdu, TFF 2. Lig'te Tarsus İdman Yurdu, Basketbol erkek ve bayanlarda Mersin Büyükşehir Belediyesi Spor Kulübü-Tarsus Belediyesi Spor Kulübü Hentbol birinci ligindeki temsilcilcisi Yenişehir Belediye Spor Mersin'in profesyonel liglerdeki önemli temsilcileridir.

Mersin İdman Yurdu'nun teknik direktörlüğünü Hakan Kutlu yapmaktadır. Mersin İdman Yurdu maçlarını 12 bin kişilik Tevfik Sırrı Gür Stadyumu'nda, Tarsus İdman Yurdu ise Burhanettin Kocamaz Stadyumu'nda oynamaktadır.

Mersin özellikle atletizm alanında önemli başarılar elde etmiştir. Olimpiyat Şampiyonu güreşçi Ahmet Kirişçi Mersinlidir ve Mersinli Ahmet olarak bilinir. Ayrıca Mersinli bir atlet olan Nevin Yanıt, Barcelona'da düzenlenen 2010 Avrupa Atletizm Şampiyonası'nda 100 metre engelli koşusunda yarı final ve finalde kendisine ait Türkiye rekorlarını yenileyerek 12,63 saniyelik derecesiyle Avrupa Şampiyonu olan sporcudur.

Mersin, Türkiye tarihinde 2. kez 20-30 Haziran 2013 yılında düzenlenecek olan Akdeniz Oyunları'na evsahipliği yapacaktır.

Düzenli olarak Yamaç Paraşütü ve Doğa Sporları Festivali düzenlenir. Arslanköy, yamaç paraşütüne en uygun doğal ortamı oluşturmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUudwCn. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  2. ^ http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=173400&refer=&cityname=Mersin-Icel-Turkey Mersin yıllık sıcaklık verileri
  3. ^ a b [1]
  4. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bspn46ww. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnMISHF. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtpxvE1d. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btud53IH. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwgszYW. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyJbEuk. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0RqAg7. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1xQY61. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3mSt9J. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCzc26D. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFZqQMX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGtTzlN. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxjGaBH. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  17. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUudwCn. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]